2865_1. Hadis
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارِ بْنِ عُثْمَانَ، - وَاللَّفْظُ لأَبِي غَسَّانَ وَابْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ الْمُجَاشِعِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ فِي خُطْبَتِهِ " أَلاَ إِنَّ رَبِّي أَمَرَنِي أَنْ أُعَلِّمَكُمْ مَا جَهِلْتُمْ مِمَّا عَلَّمَنِي يَوْمِي هَذَا كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلاَلٌ وَإِنِّي خَلَقْتُ عِبَادِي حُنَفَاءَ كُلَّهُمْ وَإِنَّهُمْ أَتَتْهُمُ الشَّيَاطِينُ فَاجْتَالَتْهُمْ عَنْ دِينِهِمْ وَحَرَّمَتْ عَلَيْهِمْ مَا أَحْلَلْتُ لَهُمْ وَأَمَرَتْهُمْ أَنْ يُشْرِكُوا بِي مَا لَمْ أُنْزِلْ بِهِ سُلْطَانًا وَإِنَّ اللَّهَ نَظَرَ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ فَمَقَتَهُمْ عَرَبَهُمْ وَعَجَمَهُمْ إِلاَّ بَقَايَا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَقَالَ إِنَّمَا بَعَثْتُكَ لأَبْتَلِيَكَ وَأَبْتَلِيَ بِكَ وَأَنْزَلْتُ عَلَيْكَ كِتَابًا لاَ يَغْسِلُهُ الْمَاءُ تَقْرَؤُهُ نَائِمًا وَيَقْظَانَ وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أُحَرِّقَ قُرَيْشًا فَقُلْتُ رَبِّ إِذًا يَثْلَغُوا رَأْسِي فَيَدَعُوهُ خُبْزَةً قَالَ اسْتَخْرِجْهُمْ كَمَا اسْتَخْرَجُوكَ وَاغْزُهُمْ نُغْزِكَ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ وَابْعَثْ جَيْشًا نَبْعَثْ خَمْسَةً مِثْلَهُ وَقَاتِلْ بِمَنْ أَطَاعَكَ مَنْ عَصَاكَ . قَالَ وَأَهْلُ الْجَنَّةِ ثَلاَثَةٌ ذُو سُلْطَانٍ مُقْسِطٌ مُتَصَدِّقٌ مُوَفَّقٌ وَرَجُلٌ رَحِيمٌ رَقِيقُ الْقَلْبِ لِكُلِّ ذِي قُرْبَى وَمُسْلِمٍ وَعَفِيفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِيَالٍ - قَالَ - وَأَهْلُ النَّارِ خَمْسَةٌ الضَّعِيفُ الَّذِي لاَ زَبْرَ لَهُ الَّذِينَ هُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لاَ يَتْبَعُونَ أَهْلاً وَلاَ مَالاً وَالْخَائِنُ الَّذِي لاَ يَخْفَى لَهُ طَمَعٌ وَإِنْ دَقَّ إِلاَّ خَانَهُ وَرَجُلٌ لاَ يُصْبِحُ وَلاَ يُمْسِي إِلاَّ وَهُوَ يُخَادِعُكَ عَنْ أَهْلِكَ وَمَالِكَ " . وَذَكَرَ الْبُخْلَ أَوِ الْكَذِبَ " وَالشِّنْظِيرُ الْفَحَّاشُ " . وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو غَسَّانَ فِي حَدِيثِهِ " وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ " .
Bana Ebû Gassân el-Mismâî, Muhammed b. el-Müsennâ ve Muhammed b. Beşşâr b. Osmân anlattılar; -lafız Ebû Gassân ve İbnü'l-Müsennâ'nındır- [dediler ki:] Bize Muâz b. Hişâm anlattı; [dedi ki:] Babam bana Katâde'den, o Mutarrif b. Abdullâh b. eş-Şihhîr'den, o da İyâz b. Himâr el-Mücaşiî'den naklen anlattı ki Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem bir gün hutbesinde şöyle buyurdu: “Haberiniz olsun! Rabbim bana, bugün Bana öğrettiklerinden sizin cahil olduğunuz şeyleri size öğretmemi emretti: ‘Bir kula verdiğim her mal [ona] helaldir. Ben bütün kullarımı hunefâ (tek Allah'a inananlar) olarak yarattım. Fakat onlara şeytanlar geldi de onları dinlerinden saptırdılar; onlara helal kıldığım şeyleri haram kıldılar ve hakkında hiçbir delil indirmediğim şeyleri Bana ortak koşmalarını emrettiler. Şüphesiz Allah yeryüzü halkına baktı ve Ehl-i Kitap'tan geriye kalanlar hariç, Araplarına da Arap olmayanlarına da buğzetti. [Allah bana şöyle] buyurdu: Seni ancak seni imtihan etmek ve seninle [başkalarını] imtihan etmek için gönderdim. Sana, suyun yıkayıp yok edemeyeceği, hem uykuda hem uyanıkken okuyacağın bir Kitap indirdim. Ve şüphesiz Allah bana Kureyş'i yakıp [yok etmemi] emretti. Ben: Ey Rabbim! O zaman başımı yararlar da onu ekmek gibi [parça parça] bırakırlar dedim. [Allah]: Onlar seni nasıl çıkardılarsa sen de onları öylece çıkar; onlarla savaş ki Biz de sana yardım edelim; [Allah yolunda] harca ki Biz de sana harcayalım; bir ordu gönder ki Biz de onun beş mislini gönderelim; sana itaat edenlerle birlikte sana isyan edenlere karşı savaş! buyurdu.’” [Resulullah] şöyle devam etti: “Cennet ehli üç sınıftır: Adaletli, sadaka veren ve [hayırlarda] muvaffak kılınmış bir yönetici; her akrabaya ve her Müslümana karşı merhametli ve ince kalpli olan adam; bir de ailesi olduğu halde [haramdan] sakınan, iffetli olan kimsedir.” [Peygamber] buyurdu ki: “Ateş ehli ise beş sınıftır: [Kötülüğe engel olacak] aklı ve gücü olmayan, aranızda [başkalarına] tabi olarak yaşayan, ne bir aile ne de bir mal peşinde koşan zayıf kimse; en küçük bir şeyi bile olsa mutlaka ona ihanet eden hain kimse; sabah akşam senin ailene ve malına karşı seni aldatmaya çalışan adam.” [Ravi] cimriliği veya yalanı da zikretti ve: “Kötü huylu, ağzı bozuk kimsedir.” buyurdu. Ebû Gassân kendi hadisinde: “Harca ki Biz de sana harcayalım.” ifadesini zikretmedi.