281. Hadis
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ سُهَيْلٍ، - يَعْنِي ابْنَ أَبِي صَالِحٍ - عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، حَدَّثَتْنِي فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشٍ، أَنَّهَا أَمَرَتْ أَسْمَاءَ - أَوْ أَسْمَاءُ حَدَّثَتْنِي أَنَّهَا، أَمَرَتْهَا فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشٍ - أَنْ تَسْأَلَ، رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَهَا أَنْ تَقْعُدَ الأَيَّامَ الَّتِي كَانَتْ تَقْعُدُ ثُمَّ تَغْتَسِلُ .1 قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ قَتَادَةُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍ اسْتُحِيضَتْ فَأَمَرَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ تَدَعَ الصَّلاَةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلَ وَتُصَلِّيَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ لَمْ يَسْمَعْ قَتَادَةُ مِنْ عُرْوَةَ شَيْئًا .2 وَزَادَ ابْنُ عُيَيْنَةَ فِي حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ كَانَتْ تُسْتَحَاضُ فَسَأَلَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَهَا أَنْ تَدَعَ الصَّلاَةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَذَا وَهَمٌ مِنَ ابْنِ عُيَيْنَةَ لَيْسَ هَذَا فِي حَدِيثِ الْحُفَّاظِ عَنِ الزُّهْرِيِّ إِلاَّ مَا ذَكَرَ سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ وَقَدْ رَوَى الْحُمَيْدِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ " تَدَعُ الصَّلاَةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا " .1 وَرَوَتْ قَمِيرُ بِنْتُ عَمْرٍو زَوْجُ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ الْمُسْتَحَاضَةُ تَتْرُكُ الصَّلاَةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ .3 وَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَهَا أَنْ تَتْرُكَ الصَّلاَةَ قَدْرَ أَقْرَائِهَا .2 وَرَوَى أَبُو بِشْرٍ جَعْفَرُ بْنُ أَبِي وَحْشِيَّةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍ اسْتُحِيضَتْ فَذَكَرَ مِثْلَهُ وَرَوَى شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " الْمُسْتَحَاضَةُ تَدَعُ الصَّلاَةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي " .1 وَرَوَى الْعَلاَءُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ أَنَّ سَوْدَةَ اسْتُحِيضَتْ فَأَمَرَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا مَضَتْ أَيَّامُهَا اغْتَسَلَتْ وَصَلَّتْ .1 وَرَوَى سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ " الْمُسْتَحَاضَةُ تَجْلِسُ أَيَّامَ قُرْئِهَا " .1 وَكَذَلِكَ رَوَاهُ عَمَّارٌ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ وَطَلْقُ بْنُ حَبِيبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ 1 وَكَذَلِكَ رَوَاهُ مَعْقِلٌ الْخَثْعَمِيُّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ 4 وَكَذَلِكَ رَوَى الشَّعْبِيُّ عَنْ قَمِيرَ امْرَأَةِ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ رضى الله عنها . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهُوَ قَوْلُ الْحَسَنِ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَعَطَاءٍ وَمَكْحُولٍ وَإِبْرَاهِيمَ وَسَالِمٍ وَالْقَاسِمِ إِنَّ الْمُسْتَحَاضَةَ تَدَعُ الصَّلاَةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ لَمْ يَسْمَعْ قَتَادَةُ مِنْ عُرْوَةَ شَيْئًا .
Bize Yûsuf b. Mûsâ anlattı; bize Cerîr anlattı; Süheyl’den —yani İbn Ebî Sâlih—; ez-Zührî’den; Urve b. ez-Zübeyr’den; “Fâtıma bint Ebî Hubeyş bana; Esmâ’ya [kendisi adına] sormasını emrettiğini —yahut Esmâ bana; Fâtıma bint Ebî Hubeyş’in kendisine [soru sormasını] emrettiğini anlattığını— söyledi.” [Urve devamla şöyle dedi:] Esmâ, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem’e [bu durumu] sordu; o da ona [Fâtıma’ya], [normalde] adet gördüğü günler kadar namaz kılmayı bırakmasını, sonra da gusletmesini emretti. Ebû Dâvûd dedi ki: Katâde de bu hadisi Urve b. ez-Zübeyr aracılığıyla Zeyneb bint Ümmi Seleme’den; Ümmi Habîbe bint Cahş’ın istihâze olduğunu, bunun üzerine Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in ona adet günlerinde (eyyâme akrâihâ) namazı bırakmasını, sonra gusledip namaz kılmasını emrettiğini nakletmiştir. Ebû Dâvûd: Katâde, Urve’den hiçbir şey işitmemiştir, dedi. İbn Uyeyne de ez-Zührî — Amre — Âişe zinciriyle şu ziyadeyi eklemiştir: Ümmi Habîbe istihâze oldu ve Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’e sordu; o da adet günlerinde (eyyâme akrâihâ) namazı bırakmasını emretti. Ebû Dâvûd dedi ki: Bu ekleme İbn Uyeyne tarafndan yapılan bir hatadır (vehem). Zührî’den nakleden hafız râvîlerin hiçbirinde Süheyl b. Ebî Sâlih’in zikrettiği hariç “namazı bıraksın” ibaresi yoktur. Nitekim el-Humeydî de bu hadisi İbn Uyeyne’den naklederken bu ibareyi zikretmemiştir. Mesrûk’un eşi Kamîr bint Amr da Âişe’den; istihâze olan kadının adet günlerinde (eyyâme akrâihâ) namazı bırakacağını, sonra gusledeceğini rivayet etmiştir. Abdurrahman b. el-Kâsım, babası aracılığıyla; Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in ona adet süresince (kadra akrâihâ) namazı bırakmasını emrettiğini haber vermiştir. Ebû Bişr Ca’fer b. Ebî Vahşiyye de İkrime aracılığıyla Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’den; Ümmi Habîbe bint Cahş’ın istihâze olduğunu belirterek aynı hükmü nakletmiştir. Şerîk de Ebü’l-Yakzân — Adî b. Sâbit — Babası — Dedesi zinciriyle Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir: “İstihâze olan kadın, adet günlerinde (eyyâme akrâihâ) namazı bırakır, sonra gusleder ve namaz kılar.” el-Alâ b. el-Müseyyeb — el-Hakem — Ebû Ca’fer zinciriyle de; Sevde’nin istihâze olduğu, bunun üzerine Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in ona adet günleri geçince gusletmesini ve namaz kılmasını emrettiği nakledilmiştir. Saîd b. Cübeyr; Hz. Ali ve İbn Abbâs’tan; “İstihâze olan kadın adet günleri (eyyâme kur'ihâ) süresince bekler [namaz kılmaz]” sözünü nakletmiştir. Ammâr, Talk b. Habîb ve Ma’kıl el-Has’amî de benzerini İbn Abbâs ve Hz. Ali’den rivayet etmişlerdir. eş-Şa’bî de Kamîr aracılığıyla Âişe’den aynı hükmü nakletmiştir. Ebû Dâvûd dedi ki: el-Hasen, Saîd b. el-Müseyyeb, Atâ, Mekhûl, İbrâhim, Sâlim ve el-Kâsım’ın görüşü de şöyledir: “İstihâze olan kadın âdet günlerinde (eyyâme akrâihâ) namazı bırakır.” Ebû Dâvûd: Katâde, Urve’den hiçbir şey işitmemiştir, sözünü tekrar etmiştir.