1770. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ - حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي خُصَيْفُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجَزَرِيُّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ يَا أَبَا الْعَبَّاسِ عَجِبْتُ لاِخْتِلاَفِ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي إِهْلاَلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ أَوْجَبَ . فَقَالَ إِنِّي لأَعْلَمُ النَّاسِ بِذَلِكَ إِنَّهَا إِنَّمَا كَانَتْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَجَّةٌ وَاحِدَةٌ فَمِنْ هُنَاكَ اخْتَلَفُوا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَاجًّا فَلَمَّا صَلَّى فِي مَسْجِدِهِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْهِ أَوْجَبَ فِي مَجْلِسِهِ فَأَهَلَّ بِالْحَجِّ حِينَ فَرَغَ مِنْ رَكْعَتَيْهِ فَسَمِعَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ فَحَفِظْتُهُ عَنْهُ ثُمَّ رَكِبَ فَلَمَّا اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ أَهَلَّ وَأَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ وَذَلِكَ أَنَّ النَّاسَ إِنَّمَا كَانُوا يَأْتُونَ أَرْسَالاً فَسَمِعُوهُ حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ يُهِلُّ فَقَالُوا إِنَّمَا أَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ ثُمَّ مَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا عَلاَ عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ وَأَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ فَقَالُوا إِنَّمَا أَهَلَّ حِينَ عَلاَ عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ وَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ أَوْجَبَ فِي مُصَلاَّهُ وَأَهَلَّ حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ وَأَهَلَّ حِينَ عَلاَ عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ . قَالَ سَعِيدٌ فَمَنْ أَخَذَ بِقَوْلِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَهَلَّ فِي مُصَلاَّهُ إِذَا فَرَغَ مِنْ رَكْعَتَيْهِ .
Bize Muhammed b. Mansûr anlattı; bize Ya'kûb —yani İbn İbrâhim— anlattı; bize babam anlattı; İbn İshâk'tan; o şöyle dedi: Husayf b. Abdurrahman el-Cezerî bana haber verdi; Saîd b. Cübeyr'den; [Saîd] şöyle dedi: Abdullah b. Abbâs'a: “Ey Ebû'l-Abbâs! Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in ihrama girerken (ihlâl) telbiyeye başladığı an konusundaki ashabın ihtilafına şaşıyorum,” dedim. Bunun üzerine [İbn Abbâs] şöyle dedi: “Şüphesiz ben bu konuyu insanların en iyi bileniyim. Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in yaptığı sadece tek bir hac idi. İşte bu sebeple ihtilaf ettiler. Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem hac için yola çıktı. Zülhuleyfe'deki mescidinde iki rekat namaz kıldığında, oturduğu yerde [ihramı] vazife kıldı (evcebe) ve namazını bitirince hac için telbiyeye başladı (ehalle). Bazı topluluklar bunu ondan işittiler ve hıfzettiler. Sonra [devesine] bindi, devesi onu ayağa kaldırıp doğrulunca (istekallet) yine telbiyeye başladı. Bazı topluluklar da buna şahit oldular. Zira insanlar grup grup (arsâlen) geliyorlardı; dolayısıyla devesi onu ayağa kaldırdığında telbiye getirdiğini işittiler ve: 'Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem ancak devesi onu ayağa kaldırınca telbiyeye başladı,' dediler. Sonra Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem yoluna devam etti. Beydâ düzlüğündeki tepeye (şerefü'l-Beydâ) çıktığında yine telbiyeye başladı. Bazı topluluklar da o anda buna şahit oldular ve: 'Ancak Beydâ düzlüğüne çıkınca telbiyeye başladı,' dediler. Vallahi o, hem namazgahında [ihramı] vazife kılıp telbiye getirdi, hem devesi kendisini ayağa kaldırınca telbiye getirdi, hem de Beydâ düzlüğü tepesine çıkınca telbiye getirdi (hepsinde de yaptı).” Saîd [b. Cübeyr] dedi ki: “Kim Abdullah b. Abbâs'ın sözünü esas alırsa, [iki rekat] namazını bitirince namazgahında telbiyeye başlar.”