2917. Hadis
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ أَبِي الْحَجَّاجِ أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ رِئَابَ بْنَ حُذَيْفَةَ، تَزَوَّجَ امْرَأَةً فَوَلَدَتْ لَهُ ثَلاَثَةَ غِلْمَةٍ فَمَاتَتْ أُمُّهُمْ فَوَرِثُوهَا رِبَاعَهَا وَوَلاَءَ مَوَالِيهَا وَكَانَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ عَصَبَةَ بَنِيهَا فَأَخْرَجَهُمْ إِلَى الشَّامِ فَمَاتُوا فَقَدِمَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ وَمَاتَ مَوْلًى لَهَا وَتَرَكَ مَالاً لَهُ فَخَاصَمَهُ إِخْوَتُهَا إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ عُمَرُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا أَحْرَزَ الْوَلَدُ أَوِ الْوَالِدُ فَهُوَ لِعَصَبَتِهِ مَنْ كَانَ " . قَالَ فَكَتَبَ لَهُ كِتَابًا فِيهِ شَهَادَةُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَرَجُلٍ آخَرَ فَلَمَّا اسْتُخْلِفَ عَبْدُ الْمَلِكِ اخْتَصَمُوا إِلَى هِشَامِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ أَوْ إِلَى إِسْمَاعِيلَ بْنِ هِشَامٍ فَرَفَعَهُمْ إِلَى عَبْدِ الْمَلِكِ فَقَالَ هَذَا مِنَ الْقَضَاءِ الَّذِي مَا كُنْتُ أَرَاهُ . قَالَ فَقَضَى لَنَا بِكِتَابِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَنَحْنُ فِيهِ إِلَى السَّاعَةِ .
Bize Abdullah b. Amr b. Ebi’l-Haccâc Ebû Ma’mer anlattı; bize Abdulvâris anlattı; Hüseyin el-Muallim’den; Amr b. Şuayb’dan; babasından; dedesinden; (rivayet edildiğine göre): Riâb b. Huzeyfe bir kadınla evlendi. (Kadın) ondan üç erkek çocuk doğurdu. Sonra anneleri öldü. (Çocuklar) annelerinin evlerine ve azatlılarının velâsına mirasçı oldular. Amr b. el-Âs, (Riâb’ın çocuklarının yani) oğullarının asabesi idi. Onları Şam’a götürdü ve orada öldüler. Amr b. el-Âs (geri) geldi. Sonra kadının bir azatlısı öldü ve bir mal bıraktı. Bunun üzerine kadının (erkek) kardeşleri, Amr ile (miras konusunda) Ömer b. el-Hattâb’ın huzurunda çekiştiler. Ömer dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Çocuğun veya babanın (hayatta iken) elde ettiği şey, kim olursa olsun onun asabesine aittir.” (Râvi) dedi ki: (Ömer), onun (Amr) için bir yazı yazdı; onda Abdurrahman b. Avf, Zeyd b. Sâbit ve başka bir adamın şahitliği vardı. Abdülmelik (b. Mervân) halife olunca Hîşâm b. İsmâil’e —veya İsmâil b. Hişâm’a— (tekrar dava için) başvurdular. O da onları Abdülmelik’e sevk etti. (Abdülmelik): “Bu, (var olduğunu) görmediğim (bilmediğim) bir hükümdür” dedi. (Râvi) dedi ki: (Abdülmelik), Ömer b. el-Hattâb’ın yazısına (hükmüne) göre lehimize hüküm verdi; biz şu ana kadar bu (hüküm) üzereyiz.