3929. Hadis
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، رضى الله عنها أَخْبَرَتْهُ أَنَّ بَرِيرَةَ جَاءَتْ عَائِشَةَ تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا وَلَمْ تَكُنْ قَضَتْ مِنْ كِتَابَتِهَا شَيْئًا فَقَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ ارْجِعِي إِلَى أَهْلِكِ فَإِنْ أَحَبُّوا أَنْ أَقْضِيَ عَنْكِ كِتَابَتَكِ وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَعَلْتُ . فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ لأَهْلِهَا فَأَبَوْا وَقَالُوا إِنْ شَاءَتْ أَنْ تَحْتَسِبَ عَلَيْكِ فَلْتَفْعَلْ وَيَكُونَ لَنَا وَلاَؤُكِ . فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ابْتَاعِي فَأَعْتِقِي فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ " . ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَا بَالُ أُنَاسٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَنِ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلَيْسَ لَهُ وَإِنْ شَرَطَهُ مِائَةَ مَرَّةٍ شَرْطُ اللَّهِ أَحَقُّ وَأَوْثَقُ " .
Bize Abdullah b. Mesleme ve Kuteybe b. Saîd anlattılar; dediler ki: Bize el-Leys anlattı; İbn Şihâb'tan; Urve'den; Âişe radıyallâhu anhâ'nın ona haber verdiğine göre Berîre, azatlık bedeli (mükâtebe) için yardım istemek üzere Âişe'ye gelmişti ve henüz mükâtebesinden hiçbir şey ödememişti. Âişe ona [şöyle] dedi: “Ailene (sahiplerine) dön; şayet azatlık bedelini senin adına ödememi ve senin üzerindeki velâ hakkının (miras ve yakınlık hakkı) bana ait olmasını kabul ederlerse bunu yaparım.” Berîre bunu ailesine zikretti de onlar [şunu] söyleyerek reddettiler: “Şayet senin üzerindeki [iyiliği] sevap için (Allah rızası için) yapmak istiyorsa yapsın, lakin velâ hakkın bize ait olsun.” [Âişe] bunu Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e zikretti. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ona [şöyle] buyurdu: “Onu satın al ve azat et; zira velâ hakkı ancak azat edenindir.” Sonra Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ayağa kalktı ve [şöyle] buyurdu: “Bazı insanlara ne oluyor ki Allah'ın Kitabı'nda olmayan şartları koşuyorlar? Kim Allah'ın Kitabı'nda olmayan bir şartı koşarsa o [şart] onun için [geçerli] değildir; velev ki yüz defa şart koşsun. Allah'ın şartı daha hak ve daha sağlamdır.” “Âişe ona: Ailene dön; azatlık bedelini senin adına ödememi ve velâ hakkının bana ait olmasını kabul ederlerse bunu yaparım dedi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: Onu satın al ve azat et; zira velâ hakkı ancak azat edenindir buyurdu.”