465. Hadis
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا هَارُونُ، - هُوَ ابْنُ إِسْمَاعِيلَ الْخَزَّازُ - قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ حُرَيْثِ بْنِ قَبِيصَةَ، قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا فَجَلَسْتُ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ فَقُلْتُ إِنِّي دَعَوْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يُيَسِّرَ لِي جَلِيسًا صَالِحًا فَحَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ . قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ بِصَلاَتِهِ فَإِنْ صَلَحَتْ فَقَدْ أَفْلَحَ وَأَنْجَحَ وَإِنْ فَسَدَتْ فَقَدْ خَابَ وَخَسِرَ " . قَالَ هَمَّامٌ لاَ أَدْرِي هَذَا مِنْ كَلاَمِ قَتَادَةَ أَوْ مِنَ الرِّوَايَةِ " فَإِنِ انْتَقَصَ مِنْ فَرِيضَتِهِ شَىْءٌ قَالَ انْظُرُوا هَلْ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ فَيُكَمَّلُ بِهِ مَا نَقَصَ مِنَ الْفَرِيضَةِ ثُمَّ يَكُونُ سَائِرُ عَمَلِهِ عَلَى نَحْوِ ذَلِكَ " . خَالَفَهُ أَبُو الْعَوَّامِ .
Bize Ebû Dâvûd haber verdi; dedi ki: Bize Hârûn -ki o İbn İsmâîl el-Hazzâz'dır- anlattı; dedi ki: Bize Hemmâm, Katâde'den; o el-Hasen'den; o da Hureys b. Kabîsa'dan [naklederek] anlattı; [Hureys] şöyle demiştir: Medine’ye geldim. “Allah’ım! Bana salih bir meclis arkadaşı nasip eyle” diye dua ettim. Sonra Ebû Hüreyre radıyallahu anh’ın yanına oturdum ve: “Ben Allah azze ve celle’den bana salih bir arkadaş nasip etmesini dilemiştim. Bana, Allah’ın beni faydalandırması ümidiyle Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem’den işittiğin bir hadis anlat” dedim. [Ebû Hüreyre] şöyle dedi: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem’i şöyle buyururken işittim: “Kulun [kıyamet günü] hesabı ilk sorulacak ameli namazıdır. Eğer namazı düzgün çıkarsa [hesabı] kurtuluşa ermiş ve kazanmıştır. Eğer namazı bozuk çıkarsa hüsrana uğramış ve kaybetmiştir.” Hemmâm dedi ki: “Şu kısım Katâde’nin sözü mü yoksa rivayetin devamı mı bilmiyorum: ‘Eğer farzlarından bir şey eksik çıkarsa [Rabbi]: Kulun nafileleri var mı bakın, farzlarından eksik olanlar onlarla tamamlansın, buyurur. Sonra diğer amelleri de bu şekilde [hesaba çekilir].’” Ebü’l-Avvâm [bu rivayette Hemmâm’a] muhalefet etmiştir.