88. Hadis
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي فَزَارَةَ، عَنْ أَبِي زَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ سَأَلَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا فِي إِدَاوَتِكَ " . فَقُلْتُ نَبِيذٌ . فَقَالَ " تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ " . قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لاَ يُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ . وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ . وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ . وَقَالَ إِسْحَاقُ إِنِ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَىَّ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لاَ يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ: "فإِن لَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا ".
Bize Hannâd anlattı; bize Şerîk anlattı; Ebû Fezâre’den; Ebû Zeyd’den; Abdullah b. Mes’ûd’dan [naklederek şöyle dedi]: Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem bana “Su kabında ne var?” diye sordu. Ben “Nebiz (hurma şırası) var” deyince, “Temiz bir hurma ve tertemiz bir su!” buyurdu ve onunla abdest aldı. Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadis ancak Ebû Zeyd yoluyla Abdullah’tan, o da Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem’den [naklen] rivayet edilmiştir. Ebû Zeyd, hadis alimleri katında meçhul (kimliği bilinmeyen) bir kimsedir; bu hadis dışında herhangi bir rivayeti bilinmemektedir. İlim ehlinden bazıları, aralarında Süfyân es-Sevrî’nin de bulunduğu kimseler, nebiz ile abdest alınabileceği görüşündedirler. Diğer bazı ilim ehli ise nebiz ile abdest alınmayacağını söylemişlerdir; Şâfiî, Ahmed ve İshâk’ın görüşü budur. İshâk: “Eğer bir kimse buna mecbur kalırsa, hem nebiz ile abdest alması hem de teyemmüm etmesi benim için daha sevimlidir” demiştir. Ebû Îsâ dedi ki: Nebiz ile abdest alınmayacağını söyleyenlerin görüşü Kitab’a (Kur’an’a) daha yakın ve ona daha uygundur; çünkü Allah Teâlâ: “Eğer su bulamazsanız tertemiz bir toprakla teyemmüm edin” buyurmuştur.