1009. Hadis
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَمْشُونَ أَمَامَ الْجَنَازَةِ . قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي سَالِمٌ أَنَّ أَبَاهُ كَانَ يَمْشِي أَمَامَ الْجَنَازَةِ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَنَسٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ هَكَذَا رَوَاهُ ابْنُ جُرَيْجٍ وَزِيَادُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ . وَرَوَى مَعْمَرٌ وَيُونُسُ بْنُ يَزِيدَ وَمَالِكٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنَ الْحُفَّاظِ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَمْشِي أَمَامَ الْجَنَازَةِ . قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي سَالِمٌ أَنَّ أَبَاهُ كَانَ يَمْشِي أَمَامَ الْجَنَازَةِ . وَأَهْلُ الْحَدِيثِ كُلُّهُمْ يَرَوْنَ أَنَّ الْحَدِيثَ الْمُرْسَلَ فِي ذَلِكَ أَصَحُّ . قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ مُوسَى يَقُولُ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ حَدِيثُ الزُّهْرِيِّ فِي هَذَا مُرْسَلٌ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ . قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَرَى ابْنَ جُرَيْجٍ أَخَذَهُ عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ زِيَادٍ وَهُوَ ابْنُ سَعْدٍ وَمَنْصُورٍ وَبَكْرٍ وَسُفْيَانَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ . وَإِنَّمَا هُوَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ رَوَى عَنْهُ هَمَّامٌ . وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَشْىِ أَمَامَ الْجَنَازَةِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الْمَشْىَ أَمَامَهَا أَفْضَلُ . وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ . قَالَ وَحَدِيثُ أَنَسٍ فِي هَذَا الْبَابِ غَيْرُ مَحْفُوظٍ .
Bize Abd b. Humeyd anlattı; (dedi ki:) Bize Abdürrezzâk anlattı; (dedi ki:) Bize Ma’mer haber verdi; Zührî’den (naklen) dedi ki: Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem, Ebû Bekir ve Ömer cenazenin önünde yürürlerdi. Zührî dedi ki: Bana Sâlim, babasının da cenazenin önünde yürüdüğünü haber verdi. (Tirmizî) dedi ki: Bu konuda Enes’ten de hadis rivayet edilmiştir. Ebû Îsâ dedi ki: İbn Ömer hadisini, İbn Cüreyc, Ziyâd b. Sa’d ve birden çok kimse Zührî’den, o Sâlim’den, o da babasından olmak üzere İbn Uyeyne hadisinin benzeri şekilde rivayet etmişlerdir. Ma’mer, Yûnus b. Yezîd, Mâlik ve hafızlardan birden çok kimse ise Zührî’den, “Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem cenazenin önünde yürürdü” şeklinde (mürsel olarak) rivayet etmişlerdir. (Ayrıca) Zührî: “Bana Sâlim, babasının cenazenin önünde yürüdüğünü haber verdi” demiştir. Hadis ehlinin tamamı, bu konudaki mürsel hadisin (muttasıl olandan) daha sahih olduğu görüşündedirler. Ebû Îsâ dedi ki: Yahyâ b. Mûsâ’yı şöyle derken işittim: Abdürrezzâk dedi ki: İbnü’l-Mübârek şöyle dedi: Zührî’nin bu konudaki mürsel hadisi, İbn Uyeyne’nin (muttasıl) hadisinden daha sahihtir. İbnü’l-Mübârek (devamla) şöyle dedi: Ben İbn Cüreyc’in bunu İbn Uyeyne’den aldığını düşünüyorum. Ebû Îsâ dedi ki: Hemmâm b. Yahyâ bu hadisi Ziyâd —ki o İbn Sa’d’dır—, Mansûr, Bekir ve Süfyân’dan, onlar Zührî’den, o Sâlim’den, o da babasından rivayet etmiştir. (Buradaki Süfyân) Süfyân b. Uyeyne’dir, Hemmâm ondan rivayet etmiştir. İlim ehli cenazenin önünde yürümek konusunda ihtilaf etmişlerdir. Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’in ashabından ve diğerlerinden bazı ilim ehli, cenazenin önünde yürümenin daha faziletli olduğu görüşündedirler. Şâfiî ve Ahmed’in görüşü de budur. (Tirmizî) dedi ki: Bu konudaki Enes hadisi mahfuz değildir.