Cenazeler Kitabı

Et-Tirmizi · Sünen-i Tirmizi (Standart Arapça Metin) · Türkçe çeviri

1011. Hadis

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ يَحْيَى، إِمَامِ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ عَنْ أَبِي مَاجِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ سَأَلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْمَشْىِ خَلْفَ الْجَنَازَةِ فَقَالَ ‏ "‏ مَا دُونَ الْخَبَبِ فَإِنْ كَانَ خَيْرًا عَجَّلْتُمُوهُ وَإِنْ كَانَ شَرًّا فَلاَ يُبَعَّدُ إِلاَّ أَهْلُ النَّارِ الْجَنَازَةُ مَتْبُوعَةٌ وَلاَ تَتْبَعُ وَلَيْسَ مِنْهَا مَنْ تَقَدَّمَهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لاَ يُعْرَفُ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ يُضَعِّفُ حَدِيثَ أَبِي مَاجِدٍ هَذَا ‏.‏ وَقَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ الْحُمَيْدِيُّ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ قِيلَ لِيَحْيَى مَنْ أَبُو مَاجِدٍ هَذَا قَالَ طَائِرٌ طَارَ فَحَدَّثَنَا ‏.‏ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ إِلَى هَذَا رَأَوْا أَنَّ الْمَشْىَ خَلْفَهَا أَفْضَلُ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَإِسْحَاقُ ‏.‏ قَالَ إِنَّ أَبَا مَاجِدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ لاَ يُعْرَفُ إِنَّمَا يُرْوَى عَنْهُ حَدِيثَانِ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ ‏.‏ وَيَحْيَى إِمَامُ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ ثِقَةٌ يُكْنَى أَبَا الْحَارِثِ وَيُقَالُ لَهُ يَحْيَى الْجَابِرُ وَيُقَالُ لَهُ يَحْيَى الْمُجْبِرُ أَيْضًا وَهُوَ كُوفِيٌّ رَوَى لَهُ شُعْبَةُ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَبُو الأَحْوَصِ وَسُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ‏.‏

Bize Mahmûd b. Ğaylân anlattı; (dedi ki:) Bize Vehb b. Cerîr anlattı; (dedi ki:) Şu’be’den, o da Benî Teymullâh’ın imamı Yahyâ’dan, o da Ebû Mâcid’den, o da Abdullâh b. Mes’ûd’dan (naklettiğine göre) şöyle demiştir: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem’e cenazenin arkasından yürümeyi sorduk. Şöyle buyurdu: “(Hızlı yürüyüş olan) Hebebin altında (bir hızla yürüyünüz). Eğer o (ölü) hayırlı biri ise onu (hayra) acele götürmüş olursunuz. Eğer şerli biri ise (aranızdan) ancak cehennemlikler uzaklaştırılmış olur. Cenazeye uyulur (arkasından gidilir), o (kimseye) uymaz. Onun önüne geçen ondan (cenaze cemaatinden/sevabından) değildir.” Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadis, bu vecih dışında Abdullâh b. Mes’ûd rivayeti olarak bilinmemektedir. Muhammed b. İsmâîl’in (Buhârî’nin), Ebû Mâcid’in bu hadisini zayıf saydığını işittim. Muhammed dedi ki: El-Humeydî dedi ki: İbn Uyeyne şöyle dedi: Yahyâ’ya, “Bu Ebû Mâcid kimdir?” denildi. O da: “Uçan bir kuştur, geldi bize anlattı (yani tanınmaz)” dedi. Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’in ashabından ve başkalarından bazı ilim ehli bu görüşe giderek, cenazenin arkasından yürümenin daha faziletli olduğu görüşündedirler. Süfyân es-Sevrî ve İshâk da böyle derler. (Tirmizî) dedi ki: Ebû Mâcid meçhul bir adamdır, tanınmaz. İbn Mes’ûd’dan sadece iki hadisi rivayet edilir. Benî Teymullâh’ın imamı Yahyâ ise sika (güvenilir) biridir. Künyesi Ebû’l-Hâris’tir. Kendisine Yahyâ el-Câbir ve Yahyâ el-Mücbir de denilir. Kûfelidir. Kendisinden Şu’be, Süfyân es-Sevrî, Ebû’l-Ahvas ve Süfyân b. Uyeyne hadis rivayet etmiştir.