1155. Hadis
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ زَوْجُ بَرِيرَةَ حُرًّا فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . هَكَذَا رَوَى هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ زَوْجُ بَرِيرَةَ عَبْدًا . وَرَوَى عِكْرِمَةُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَأَيْتُ زَوْجَ بَرِيرَةَ وَكَانَ عَبْدًا يُقَالُ لَهُ مُغِيثٌ . وَهَكَذَا رُوِيَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا إِذَا كَانَتِ الأَمَةُ تَحْتَ الْحُرِّ فَأُعْتِقَتْ فَلاَ خِيَارَ لَهَا وَإِنَّمَا يَكُونُ لَهَا الْخِيَارُ إِذَا أُعْتِقَتْ وَكَانَتْ تَحْتَ عَبْدٍ . وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ . وَرَوَى الأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ زَوْجُ بَرِيرَةَ حُرًّا فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . وَرَوَى أَبُو عَوَانَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قِصَّةِ بَرِيرَةَ قَالَ الأَسْوَدُ وَكَانَ زَوْجُهَا حُرًّا . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنَ التَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ .
Bize Hennâd anlattı. Bize Ebû Muâviye anlattı; A’meş’ten, (o) İbrâhîm’den, (o) Esved’den, (o da) Âişe’den (naklettiğine göre) şöyle demiştir: "Berîre’nin kocası hürdü. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem Berîre’yi muhayyer bıraktı (kocasını seçip seçmeme hakkı verdi)." Ebû Îsâ dedi ki: Âişe hadisi hasen sahih bir hadistir. Hişâm, babasından, (o) Âişe’den bu şekilde rivayet etmiş ve: "Berîre’nin kocası köle idi" demiştir. İkrime de İbn Abbâs’tan rivayet ederek: "Berîre’nin kocasını gördüm; Muğîs adında bir köle idi" demiştir. İbn Ömer’den de bu şekilde rivayet edilmiştir. Bazı ilim ehli katında uygulama buna göredir. Onlar: "Cariye hür bir adamın nikâhında iken azad edilirse muhayyerlik hakkı yoktur (nikâh devam eder). Ancak bir kölenin nikâhındayken azad edilirse muhayyerlik hakkı vardır" demişlerdir. Bu, Şâfiî, Ahmed ve İshâk’ın görüşüdür. A’meş, İbrâhîm’den, (o) Esved’den, (o) Âişe’den rivayet ederek: "Berîre’nin kocası hürdü. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem onu muhayyer bıraktı" demiştir. Ebû Avâne de bu hadisi A’meş’ten, (o) İbrâhîm’den, (o) Esved’den, (o) Âişe’den, Berîre kıssası hakkında rivayet etmiş; Esved: "Kocası hürdü" demiştir. Tâbiîn ve onlardan sonra gelen bazı ilim ehli katında uygulama bu (ikinci) görüşe göredir. Süfyân es-Sevrî ve Kûfelilerin görüşü de budur.