1364. Hadis
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ أَعْتَقَ سِتَّةَ أَعْبُدٍ لَهُ عِنْدَ مَوْتِهِ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُمْ فَبَلغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ قَوْلاً شَدِيدًا ثُمَّ دَعَاهُمْ فَجَزَّأَهُمْ ثُمَّ أَقْرَعَ بَيْنَهُمْ فَأَعْتَقَ اثْنَيْنِ وَأَرَقَّ أَرْبَعَةً . وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ يَرَوْنَ اسْتِعْمَالَ الْقُرْعَةِ فِي هَذَا وَفِي غَيْرِهِ . وَأَمَّا بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَغَيْرِهِمْ فَلَمْ يَرَوُا الْقُرْعَةَ وَقَالُوا يُعْتَقُ مِنْ كُلِّ عَبْدٍ الثُّلُثُ وَيُسْتَسْعَى فِي ثُلُثَىْ قِيمَتِهِ . وَأَبُو الْمُهَلَّبِ اسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو الْجَرْمِيُّ وَهُوَ غَيْرُ أَبِي قِلاَبَةَ وَيُقَالُ مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو . وَأَبُو قِلاَبَةَ الْجَرْمِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ .
Bize Kuteybe anlattı. (H) Bize Hammâd b. Zeyd, Eyyûb'dan, o Ebû Kılâbe'den, o Ebu'l-Mühelleb'den, o da İmrân b. Husayn'dan naklederek anlattı. Ensâr'dan bir adam ölümü sırasında kendisine ait olan altı kölesini azat etti. Onlardan başka da malı yoktu. Bu durum Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'e ulaşınca, o adam hakkında sert bir söz söyledi. Sonra köleleri çağırdı, onları (üç gruba) ayırdı ve aralarında kura çekti. İkisini hürriyetine kavuşturdu, dördünü ise köle olarak bıraktı. (Tirmizî) Dedi ki: Bu hadis İmrân b. Husayn'dan farklı vecihlerle de rivayet edilmiştir. Bu konuda Ebû Hureyre'den de hadis vardır. Ebû Îsâ dedi ki: İmrân b. Husayn hadisi hasen sahihtir. Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'in ashabından ve diğerlerinden bazı ilim ehlinin uygulaması buna göredir. Bu, Mâlik, Şâfiî, Ahmed ve İshâk'ın görüşüdür. Onlar, bu ve benzeri konularda kura çekilmesini uygun görürler. Kûfe ehlinden ve diğerlerinden bazı ilim ehli ise kura (çekme yöntemini) uygun görmemiş ve şöyle demişlerdir: '(Kura çekilmez), her bir kölenin üçte biri azat edilir, (kalan) üçte iki kıymeti için de çalışması istenir.' Ebu'l-Mühelleb'in ismi Abdurrahman b. Amr el-Cermî'dir ve bu kişi Ebû Kılâbe'den başkasıdır. (İsminin) Muâviye b. Amr olduğu da söylenir. Ebû Kılâbe el-Cermî'nin ismi ise Abdullah b. Zeyd'dir.