1371. Hadis
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ السُّكَّرِيِّ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الشَّرِيكُ شَفِيعٌ وَالشُّفْعَةُ فِي كُلِّ شَيْءٍ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِثْلَ هَذَا إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي حَمْزَةَ السُّكَّرِيِّ . وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً وَهَذَا أَصَحُّ . حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَلَيْسَ فِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ مِثْلَ هَذَا لَيْسَ فِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي حَمْزَةَ . وَأَبُو حَمْزَةَ ثِقَةٌ يُمْكِنُ أَنْ يَكُونَ الْخَطَأُ مِنْ غَيْرِ أَبِي حَمْزَةَ . حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ . وَقَالَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنَّمَا تَكُونُ الشُّفْعَةُ فِي الدُّورِ وَالأَرَضِينَ وَلَمْ يَرَوُا الشُّفْعَةَ فِي كُلِّ شَيْءٍ . وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الشُّفْعَةُ فِي كُلِّ شَيْءٍ . وَالْقَوْلُ الأَوَّلُ أَصَحُّ .
Bize Yûsuf b. Îsâ anlattı. Bize Fadl b. Mûsâ, Ebû Hamza es-Sükkerî'den, (o) Abdulazîz b. Rufey'den, (o) İbn Ebî Müleyke'den, (o da) İbn Abbâs'tan naklen anlattı. Dedi ki: Rasûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Ortak, şuf'a (ön alım) hakkına sahiptir ve şuf'a her şeyde geçerlidir." Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadisi bu şekliyle sadece Ebû Hamza es-Sükkerî'nin rivayetinden biliyoruz. Birden fazla râvi bu hadisi Abdulazîz b. Rufey'den, (o) İbn Ebî Müleyke'den, (o da) Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'den mürsel olarak rivayet etmiştir ki, en sahih olan (rivayet) budur. Bize Hennâd anlattı. Bize Ebû Bekir b. Ayyâş, Abdulazîz b. Rufey'den, (o) İbn Ebî Müleyke'den, (o da) Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'den hadisin benzerini manasıyla anlattı; (ancak) bunda "İbn Abbâs'tan" (ifadesi) yoktur. Yine birden fazla kişi Abdulazîz b. Rufey'den bunun benzerini rivayet etmiş, (fakat) onda "İbn Abbâs'tan" (ifadesi) bulunmamaktadır. Bu, Ebû Hamza'nın hadisinden daha sahihtir. Ebû Hamza güvenilir (sika) biridir; hatanın Ebû Hamza dışındaki birinden olması mümkündür. Bize Hennâd anlattı. Bize Ebu'l-Ahvas, Abdulazîz b. Rufey'den, (o) İbn Ebî Müleyke'den, (o da) Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem'den Ebû Bekir b. Ayyâş'ın hadisine benzer şekilde rivayet etti. İlim ehlinin çoğunluğu şöyle demiştir: "Şuf'a ancak evlerde ve arazilerde olur." Onlar her şeyde şuf'a hakkı görmemişlerdir. Bazı ilim ehli ise "Şuf'a her şeydedir" demişlerdir. Birinci görüş daha sahihtir.