1380. Hadis
قَالَ قُلْتُ لِقُتَيْبَةَ بْنِ سَعِيدٍ حَدَّثَكُمْ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ قَيْسٍ الْمَأْرِبِيُّ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ شُرَاحِيلَ، عَنْ سُمَىِّ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ شُمَيْرٍ، عَنْ أَبْيَضَ بْنِ حَمَّالٍ، أَنَّهُ وَفَدَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَقْطَعَهُ الْمِلْحَ فَقَطَعَ لَهُ فَلَمَّا أَنْ وَلَّى قَالَ رَجُلٌ مِنَ الْمَجْلِسِ أَتَدْرِي مَا قَطَعْتَ لَهُ إِنَّمَا قَطَعْتَ لَهُ الْمَاءَ الْعِدَّ . قَالَ فَانْتَزَعَهُ مِنْهُ . قَالَ وَسَأَلَهُ عَمَّا يُحْمَى مِنَ الأَرَاكِ قَالَ " مَا لَمْ تَنَلْهُ خِفَافُ الإِبِلِ " . فَأَقَرَّ بِهِ قُتَيْبَةُ وَقَالَ نَعَمْ . حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ قَيْسٍ الْمَأْرِبِيُّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ . الْمَأْرِبُ نَاحِيَةٌ مِنَ الْيَمَنِ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ وَائِلٍ وَأَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبْيَضَ بْنِ حَمَّالٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ فِي الْقَطَائِعِ يَرَوْنَ جَائِزًا أَنْ يُقْطِعَ الإِمَامُ لِمَنْ رَأَى ذَلِكَ .
Bize Kuteybe b. Saîd anlattı; (Tirmizî diyor ki: Ben ona) "Size Muhammed b. Yahyâ b. Kays el-Me’ribî anlattı, (dedi ki): Bana babam anlattı, (dedi ki): Sümâme b. Şurâhîl’den, o Sümey b. Kays’tan, o Şümeyr’den, o da Ebyad b. Hammâl’den..." (diye okudum/arz ettim). (Hadis şöyledir): O (Ebyad), Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem’e heyet olarak geldi ve kendisinden (Me’rib’deki) tuzlasını kendisine ikta etmesini (tahsis edip vermesini) istedi. (Resûlullah) da orayı ona ikta etti. Ebyad dönüp gidince meclisteki bir adam: "Ona neyi ikta ettiğini biliyor musun? Sen ona ancak bitmeyen (tükenmez) suyu ikta ettin (verdin)" dedi. Bunun üzerine (Resûlullah) orayı ondan geri aldı. (Râvi) dedi ki: (Ebyad) O’na, erâk ağacından ne kadarının koruluk yapılabileceğini (korunabileceğini) sordu. O da: "Develerin ayaklarının ulaşamadığı yerleri" buyurdu. Kuteybe bunu ikrar etti ve "Evet" dedi. Bize İbn Ebî Ömer anlattı, (dedi ki): Bize Muhammed b. Yahyâ b. Kays el-Me’ribî bu isnadla bunun benzerini anlattı. (Tirmizî açıklıyor): Me’rib, Yemen’den bir bölgedir. (Ebû Îsâ) dedi ki: Bu konuda Vâil ve Esmâ bint Ebî Bekir’den de hadis rivayet edilmiştir. Ebû Îsâ dedi ki: Ebyad b. Hammâl hadisi gariptir. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in ashabından ve diğerlerinden ilim ehli yanındaki uygulama buna göredir; onlar devlet başkanının (imamın) uygun gördüğü kimseye ikta yapmasını (arazi tahsis etmesini) caiz görürler.