1423. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْقُطَعِيُّ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ، عَنْ عَلِيٍّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلاَثَةٍ عَنِ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ وَعَنِ الصَّبِيِّ حَتَّى يَشِبَّ وَعَنِ الْمَعْتُوهِ حَتَّى يَعْقِلَ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عَلِيٍّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَذَكَرَ بَعْضُهُمْ " وَعَنِ الْغُلاَمِ حَتَّى يَحْتَلِمَ " . وَلاَ نَعْرِفُ لِلْحَسَنِ سَمَاعًا عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ . وَرَوَاهُ الأَعْمَشُ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَلِيٍّ مَوْقُوفًا وَلَمْ يَرْفَعْهُ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ . قَالَ أَبُو عِيسَى قَدْ كَانَ الْحَسَنُ فِي زَمَانِ عَلِيٍّ وَقَدْ أَدْرَكَهُ وَلَكِنَّا لاَ نَعْرِفُ لَهُ سَمَاعًا مِنْهُ وَأَبُو ظَبْيَانَ اسْمُهُ حُصَيْنُ بْنُ جُنْدَبٍ .
Bize Muhammed b. Yahyâ El Kutaî El Basrî anlattı; dedi ki: Bize Bişr b. Ömer anlattı; dedi ki: Bize Hemmâm, Katâde’den, o Hasen-i Basrî’den, o da Alî’den naklen anlattı ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Kalem üç kişiden kaldırılmıştır: Uyanıncaya kadar uyuyandan, büyüyünceye kadar çocuktan ve aklı başına gelinceye kadar deliden." Tirmizî dedi ki: Bu konuda Âişe’den de hadis rivayet edilmiştir. Ebû Îsâ dedi ki: Alî hadisi bu veçhiyle hasen gariptir. Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’den Alî kanalıyla başka veçhile de rivayet edilmiştir. Bazıları (hadis metninde): "İhtilam oluncaya kadar çocuktan," ifadesini zikretmiştir. Hasen’in Alî b. Ebî Tâlib’den hadis işittiğini bilmiyoruz. Bu hadis Atâ b. es Sâib kanalıyla Ebû Zabyân’dan, o Alî b. Ebî Tâlib’den, o da Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’den naklen bu hadisin benzeri şeklinde de rivayet edilmiştir. A’meş bu hadisi Ebû Zabyân’dan, o İbn Abbâs’tan, o da Alî’den mevkûf olarak rivayet etmiş ve merfû olarak zikretmemiştir. İlim ehli katında bu hadisle amel edilir. Ebû Îsâ dedi ki: Hasen, Alî zamanında yaşamış ve ona yetişmiştir, lakin biz onun Alî’den hadis işittiğini bilmiyoruz. Ebû Zabyân’ın ismi Husayn b. Cündeb’dir.