248. Hadis
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ، مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ حُجْرِ بْنِ عَنْبَسٍ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ: (غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ ) فَقَالَ " آمِينَ " . وَمَدَّ بِهَا صَوْتَهُ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَبِهِ يَقُولُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ يَرَوْنَ أَنَّ الرَّجُلَ يَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالتَّأْمِينِ وَلاَ يُخْفِيهَا . وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ . وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ حُجْرٍ أَبِي الْعَنْبَسِ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ : ( غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ ) فَقَالَ " آمِينَ " . وَخَفَضَ بِهَا صَوْتَهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَمِعْتُ مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ سُفْيَانَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ فِي هَذَا وَأَخْطَأَ شُعْبَةُ فِي مَوَاضِعَ مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ عَنْ حُجْرٍ أَبِي الْعَنْبَسِ وَإِنَّمَا هُوَ حُجْرُ بْنُ عَنْبَسٍ وَيُكْنَى أَبَا السَّكَنِ . وَزَادَ فِيهِ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ عَلْقَمَةَ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ حُجْرِ بْنِ عَنْبَسٍ عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَقَالَ وَخَفَضَ بِهَا صَوْتَهُ وَإِنَّمَا هُوَ وَمَدَّ بِهَا صَوْتَهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ حَدِيثُ سُفْيَانَ فِي هَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ . قَالَ وَرَوَى الْعَلاَءُ بْنُ صَالِحٍ الأَسَدِيُّ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ نَحْوَ رِوَايَةِ سُفْيَانَ .
Bize Bündâr Muhammed b. Beşşâr anlattı; dedi ki: Bize Yahyâ b. Saîd ve Abdurrahman b. Mehdî anlattılar; dediler ki: Bize Süfyân anlattı; Seleme b. Küheyl'den; Hucr b. Anbes'ten; Vâil b. Hucr'dan. O şöyle demiştir: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'i "(Ğayri'l-mağdûbi aleyhim ve le'd-dâllîn)"i okurken işittim. (Bunu okuyunca): "Âmîn" dedi ve sesini bununla (bunu söylerken) uzattı. (Ebû Îsâ) dedi ki: Bu konuda Ali ve Ebû Hureyre'den de rivayet vardır. Ebû Îsâ dedi ki: Vâil b. Hucr hadisi hasen bir hadistir. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in ashabından, Tâbiîn'den ve onlardan sonrakilerden birden çok ilim ehli bu görüşü benimsemişlerdir; onlar kişinin "Âmîn" derken sesini yükseltmesini ve onu gizlememesini uygun görürler. Şâfiî, Ahmed ve İshâk da böyle derler. Şu'be ise bu hadisi Seleme b. Küheyl'den; Hucr Ebu'l-Anbes'ten; Alkame b. Vâil'den; babasından rivayet etti (ve dedi ki): Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem "(Ğayri'l-mağdûbi aleyhim ve le'd-dâllîn)"i okudu ve "Âmîn" dedi; (bunu söylerken) sesini alçalttı. Ebû Îsâ dedi ki: Muhammed'i şöyle derken işittim: "Bu konuda Süfyân'ın hadisi Şu'be'nin hadisinden daha sahihtir. Şu'be bu hadiste birkaç yerde hata etmiştir: 'Hucr Ebu'l-Anbes' demiştir, oysa o Hucr b. Anbes'tir ve künyesi Ebu's-Seken'dir. Ayrıca isnada 'Alkame b. Vâil'den' ibaresini eklemiştir, oysa isnadda Alkame yoktur; rivayet Hucr b. Anbes'ten; Vâil b. Hucr'dan şeklindedir. Bir de 'sesini bununla alçalttı' demiştir, oysa doğrusu 'sesini bununla uzattı' şeklindedir." Ebû Îsâ dedi ki: Ebû Zür'a'ya bu hadisi sordum; dedi ki: "Bu konuda Süfyân'ın hadisi Şu'be'nin hadisinden daha sahihtir." Dedi ki: Alâ b. Sâlih el-Esedî de Seleme b. Küheyl'den, Süfyân'ın rivayetinin benzerini rivayet etmiştir.