2027. Hadis
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ أَبِي غَسَّانَ، مُحَمَّدِ بْنِ مُطَرِّفٍ عَنْ حَسَّانَ بْنِ عَطِيَّةَ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْحَيَاءُ وَالْعِيُّ شُعْبَتَانِ مِنَ الإِيمَانِ وَالْبَذَاءُ وَالْبَيَانُ شُعْبَتَانِ مِنَ النِّفَاقِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي غَسَّانَ مُحَمَّدِ بْنِ مُطَرِّفٍ . قَالَ وَالْعِيُّ قِلَّةُ الْكَلاَمِ وَالْبَذَاءُ هُوَ الْفُحْشُ فِي الْكَلاَمِ وَالْبَيَانُ هُوَ كَثْرَةُ الْكَلاَمِ مِثْلُ هَؤُلاَءِ الْخُطَبَاءِ الَّذِينَ يَخْطُبُونَ فَيُوَسِّعُونَ فِي الْكَلاَمِ وَيَتَفَصَّحُونَ فِيهِ مِنْ مَدْحِ النَّاسِ فِيمَا لاَ يُرْضِي اللَّهَ .
Bize Ahmed b. Menî anlattı. (Dedi ki): Bize Yezîd b. Hârûn, Ebû Gassân Muhammed b. Mutarrif’den, o Hassân b. Atıyye’den, o da Ebû Ümâme’den naklettiğine göre Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Haya ve îyy (sözde tutukluk/az konuşmak), imandan iki şubedir. Bezâ (çirkin söz) ve beyan (belagat/lafazanlık yapmak), münafıklıktan iki şubedir.” Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadis hasen gariptir. Biz bunu sadece Ebû Gassân Muhammed b. Mutarrif’in hadisinden biliyoruz. (Tirmizî) dedi ki: el-Îyy: Söz azlığıdır. el-Bezâ: Sözde çirkinlik (fuhuş) demektir. el-Beyân ise: Sözü çok uzatmak, hatiplerin yaptığı gibi süslü ve yaldızlı sözlerle insanları övmekte (Allah’ın rızasına uygun olmayan şekilde) aşırıya gitmek demektir.