2035. Hadis
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ الْحَسَنِ الْمَرْوَزِيُّ، بِمَكَّةَ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ قَالاَ حَدَّثَنَا الأَحْوَصُ بْنُ جَوَّابٍ، عَنْ سُعَيْرِ بْنِ الْخِمْسِ، عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ صُنِعَ إِلَيْهِ مَعْرُوفٌ فَقَالَ لِفَاعِلِهِ جَزَاكَ اللَّهُ خَيْرًا فَقَدْ أَبْلَغَ فِي الثَّنَاءِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ جَيِّدٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا فَلَمْ يَعْرِفْهُ . حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ حَازِمٍ الْبَلْخِيُّ قَالَ سَمِعْتُ الْمَكِّيَّ بْنَ إِبْرَاهِيمَ يَقُولُ كُنَّا عِنْدَ ابْنِ جُرَيْجٍ الْمَكِّيِّ فَجَاءَ سَائِلٌ فَسَأَلَهُ فَقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ لِخَازِنِهِ أَعْطِهِ دِينَارًا . فَقَالَ مَا عِنْدِي إِلاَّ دِينَارٌ إِنْ أَعْطَيْتُهُ لَجُعْتَ وَعِيَالَكَ . قَالَ فَغَضِبَ وَقَالَ أَعْطِهِ . قَالَ الْمَكِّيُّ فَنَحْنُ عِنْدَ ابْنِ جُرَيْجٍ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ بِكِتَابٍ وَصُرَّةٍ وَقَدْ بَعَثَ إِلَيْهِ بَعْضُ إِخْوَانِهِ وَفِي الْكِتَابِ إِنِّي قَدْ بَعَثْتُ خَمْسِينَ دِينَارًا . قَالَ فَحَلَّ ابْنُ جُرَيْجٍ الصُّرَّةَ فَعَدَّهَا فَإِذَا هِيَ أَحَدٌ وَخَمْسُونَ دِينَارًا . قَالَ فَقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ لِخَازِنِهِ قَدْ أَعْطَيْتَ وَاحِدًا فَرَدَّهُ اللَّهُ عَلَيْكَ وَزَادَكَ خَمْسِينَ دِينَارًا .
Bize Hüseyin b. Hasan el-Mervezî (Mekke’de) ve İbrahim b. Saîd el-Cevherî anlattılar. (Dediler ki): Bize Ahvas b. Cevvâb, Suayr b. Hıms’tan, o Süleyman et-Teymî’den, o Ebû Osman en-Nehdî’den, o da Üsâme b. Zeyd’den nakletti. Dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kime bir iyilik yapılır da o iyiliği yapana ‘Cezâkellâhu hayran (Allah seni hayırla mükafatlandırsın)’ derse, övgüyü en üst seviyede yapmış (kâmil manada teşekkür etmiş) olur.” Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadis hasen ceyyid gariptir. Biz bunu Üsâme b. Zeyd’in hadisinden sadece bu vechiyle biliyoruz. Ebû Hüreyre’den de Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’den bunun benzeri rivayet edilmiştir. Muhammed (Buhari)’e sordum, bunu (Ebû Hüreyre rivayetini) bilmedi. Bana Abdurrahim b. Hâzim el-Belhî anlattı. Dedi ki: Mekkî b. İbrahim’i şöyle derken işittim: İbn Cüreyc el-Mekkî’nin yanındaydık. Bir dilenci geldi ve ondan (bir şey) istedi. İbn Cüreyc haznedarına: “Ona bir dinar ver” dedi. Haznedar: “Yanımda sadece bir dinar var. Eğer onu verirsem sen ve ailen aç kalırsınız” dedi. (İbn Cüreyc) kızdı ve: “Ona ver!” dedi. Mekkî dedi ki: Biz İbn Cüreyc’in yanında iken bir adam elinde bir mektup ve bir kese ile geldi. İbn Cüreyc’in dostlarından biri ona göndermişti. Mektupta: “Sana elli dinar gönderdim” yazıyordu. İbn Cüreyc keseyi açıp saydı, içinde elli bir dinar vardı. İbn Cüreyc haznedarına şöyle dedi: “Sen bir tane verdin, Allah onu sana geri iade etti ve elli dinar da fazlasını verdi.”