527. Hadis
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الْحَجَّاجِ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مِقْسَمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَوَاحَةَ فِي سَرِيَّةٍ فَوَافَقَ ذَلِكَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَغَدَا أَصْحَابُهُ فَقَالَ أَتَخَلَّفُ فَأُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ أَلْحَقُهُمْ . فَلَمَّا صَلَّى مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم رَآهُ فَقَالَ " مَا مَنَعَكَ أَنْ تَغْدُوَ مَعَ أَصْحَابِكَ " . فَقَالَ أَرَدْتُ أَنْ أُصَلِّيَ مَعَكَ ثُمَّ أَلْحَقَهُمْ . قَالَ " لَوْ أَنْفَقْتَ مَا فِي الأَرْضِ جَمِيعًا مَا أَدْرَكْتَ فَضْلَ غَدْوَتِهِمْ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعِ الْحَكَمُ مِنْ مِقْسَمٍ إِلاَّ خَمْسَةَ أَحَادِيثَ . وَعَدَّهَا شُعْبَةُ وَلَيْسَ هَذَا الْحَدِيثُ فِيمَا عَدَّ شُعْبَةُ فَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ لَمْ يَسْمَعْهُ الْحَكَمُ مِنْ مِقْسَمٍ . وَقَدِ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي السَّفَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَلَمْ يَرَ بَعْضُهُمْ بَأْسًا بِأَنْ يَخْرُجَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فِي السَّفَرِ مَا لَمْ تَحْضُرِ الصَّلاَةُ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا أَصْبَحَ فَلاَ يَخْرُجْ حَتَّى يُصَلِّيَ الْجُمُعَةَ .
Bize Ahmed b. Menî' rivâyet etti. Bize Ebû Muâviye, Haccâc'dan, o Hakem'den, o Miksem'den, o da İbn Abbâs'tan şöyle rivâyet etti: Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem, Abdullah b. Ravâha'yı bir seriyye içinde (göreve) gönderdi. Bu olay Cuma gününe denk geldi. Arkadaşları sabah erkenden yola çıktılar. Abdullah ise: 'Ben geride kalayım, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ile namaz kılayım, sonra onlara yetişirim' dedi. Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem ile namazı kılınca, Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem onu gördü ve: "Arkadaşlarınla beraber sabah erkenden gitmene ne engel oldu?" diye sordu. Abdullah: 'Seninle namaz kılıp sonra onlara yetişmek istedim' dedi. Bunun üzerine Resûlullah: "Yeryüzündeki her şeyi infak etsen, onların sabah erkenden yola çıkışlarının faziletine erişemezsin" buyurdu. Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadis gariptir. Bu hadisi sadece bu vechile biliyoruz. Ali b. el-Medînî dedi ki: Yahyâ b. Saîd şöyle dedi: Şu'be dedi ki: Hakem, Miksem'den sadece beş hadis işitmiştir. Şu'be bunları saydı ve bu hadis Şu'be'nin saydıkları arasında yoktur. Sanki Hakem bu hadisi Miksem'den işitmemiş gibidir. İlim ehli Cuma günü yolculuğa çıkma konusunda ihtilaf ettiler. Bazıları, namaz vakti girmediği sürece Cuma günü yolculuğa çıkmakta bir sakınca görmediler. Bazıları ise, sabah olduktan sonra Cuma namazını kılıncaya kadar yola çıkmamalıdır, dediler.