2678. Hadis
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ حَاتِمٍ الأَنْصَارِيُّ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، قَالَ قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا بُنَىَّ إِنْ قَدَرْتَ أَنْ تُصْبِحَ وَتُمْسِيَ لَيْسَ فِي قَلْبِكَ غِشٌّ لأَحَدٍ فَافْعَلْ " . ثُمَّ قَالَ لِي " يَا بُنَىَّ وَذَلِكَ مِنْ سُنَّتِي وَمَنْ أَحْيَا سُنَّتِي فَقَدْ أَحَبَّنِي . وَمَنْ أَحَبَّنِي كَانَ مَعِي فِي الْجَنَّةِ " . وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ طَوِيلَةٌ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ ثِقَةٌ وَأَبُوهُ ثِقَةٌ وَعَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ صَدُوقٌ إِلاَّ أَنَّهُ رُبَّمَا يَرْفَعُ الشَّىْءَ الَّذِي يُوقِفُهُ غَيْرُهُ . قَالَ وَسَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ بَشَّارٍ يَقُولُ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ وَكَانَ رَفَّاعًا وَلاَ نَعْرِفُ لِسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَنَسٍ رِوَايَةً إِلاَّ هَذَا الْحَدِيثَ بِطُولِهِ . وَقَدْ رَوَى عَبَّادُ بْنُ مَيْسَرَةَ الْمِنْقَرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَذَاكَرْتُ بِهِ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ فَلَمْ يَعْرِفْهُ وَلَمْ يُعْرَفْ لِسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثُ وَلاَ غَيْرُهُ وَمَاتَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ سَنَةَ ثَلاَثٍ وَتِسْعِينَ وَمَاتَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ بَعْدَهُ بِسَنَتَيْنِ مَاتَ سَنَةَ خَمْسٍ وَتِسْعِينَ .
Bize Müslim b. Hâtim el-Ensârî el-Basrî anlattı; dedi ki: Bize Muhammed b. Abdillah el-Ensârî, babasından, o Ali b. Zeyd'den, o Saîd b. el-Müseyyeb'den, o da Enes b. Mâlik'den naklen anlattı. Enes dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bana şöyle buyurdu: "Ey Oğulcuğum! Eğer kalbinde hiç kimseye karşı bir hile (ve kin) olmadan sabahlayıp akşamlamaya gücün yeterse bunu yap." Sonra bana (devamla) şöyle buyurdu: "Ey Oğulcuğum! İşte bu benim sünnetimdendir. Kim benim sünnetimi ihya ederse beni sevmiş olur. Kim beni severse cennette benimle beraber olur." (Bu hadiste uzunca bir kıssa vardır). Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadis bu vecihten hasen gariptir. Muhammed b. Abdillah el-Ensârî sikadır, babası da sikadır. Ali b. Zeyd saduktur, ancak bazen başkalarının mevkuf olarak rivayet ettiği şeyi merfu olarak rivayet eder. Tirmizî dedi ki: Muhammed b. Beşşâr'ı şöyle derken işittim: Ebu'l-Velîd dedi ki: Şu'be şöyle dedi: "Bize Ali b. Zeyd anlattı -ki o ref' yapmayı seven biriydi (Raffâ idi)-." Biz Saîd b. el-Müseyyeb'in Enes'ten bu uzun hadis dışında bir rivayetini bilmiyoruz. Abbâd b. Meysere el-Minkarî de bu hadisi Ali b. Zeyd'den ve Enes'ten rivayet etmiş, fakat senedinde Saîd b. el-Müseyyeb'i zikretmemiştir. Ebû Îsâ dedi ki: Muhammed b. İsmail (Buhârî) ile bu hadisi müzakere ettim, onu tanımadı (bu isnadla bilmediğini söyledi). Saîd b. el-Müseyyeb'in Enes'ten ne bu hadisi ne de başka bir hadisi rivayet ettiği bilinmemektedir. Enes b. Mâlik doksan üç (93) senesinde vefat etmiştir. Saîd b. el-Müseyyeb ise ondan iki sene sonra, doksan beş (95) senesinde vefat etmiştir.