3087. Hadis
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الأَحْوَصِ، حَدَّثَنَا أَبِي أَنَّهُ، شَهِدَ حَجَّةَ الْوَدَاعِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَذَكَّرَ وَوَعَظَ ثُمَّ قَالَ " أَىُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ أَىُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ أَىُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ " . قَالَ فَقَالَ النَّاسُ يَوْمُ الْحَجِّ الأَكْبَرِ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا أَلاَ لاَ يَجْنِي جَانٍ إِلاَّ عَلَى نَفْسِهِ وَلاَ يَجْنِي وَالِدٌ عَلَى وَلَدِهِ وَلاَ وَلَدٌ عَلَى وَالِدِهِ أَلاَ إِنَّ الْمُسْلِمَ أَخُو الْمُسْلِمِ فَلَيْسَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ إِلاَّ مَا أَحَلَّ مِنْ نَفْسِهِ أَلاَ وَإِنَّ كُلَّ رِبًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ لَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لاَ تَظْلِمُونَ وَلاَ تُظْلَمُونَ غَيْرَ رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ أَلاَ وَإِنَّ كُلَّ دَمٍ كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُ مِنْ دِمَاءِ الْجَاهِلِيَّةِ دَمُ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي لَيْثٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ أَلاَ وَاسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ خَيْرًا فَإِنَّمَا هُنَّ عَوَانٌ عِنْدَكُمْ لَيْسَ تَمْلِكُونَ مِنْهُنَّ شَيْئًا غَيْرَ ذَلِكَ إِلاَّ أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلاَ تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلاً أَلاَ إِنَّ لَكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ حَقًّا وَلِنِسَائِكُمْ عَلَيْكُمْ حَقًّا فَأَمَّا حَقُّكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ فَلاَ يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ مَنْ تَكْرَهُونَ وَلاَ يَأْذَنَّ فِي بُيُوتِكُمْ مَنْ تَكْرَهُونَ أَلاَ وَإِنَّ حَقَّهُنَّ عَلَيْكُمْ أَنْ تُحْسِنُوا إِلَيْهِنَّ فِي كِسْوَتِهِنَّ وَطَعَامِهِنَّ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو الأَحْوَصِ عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ .
Bize Hasan b. Ali el-Hallâl anlattı. Bize Hüseyin b. Ali el-Cu'fî, Zaide'den, o Şebîb b. Garkade'den, o Süleyman b. Amr b. el-Ahvas'tan, o da babasından (Amr b. el-Ahvas'tan) naklederek anlattı: Babam, Resûlullah (s.a.v.) ile birlikte Veda Haccı'na şahit oldu. Resûlullah (s.a.v.) Allah'a hamd ve senada bulundu, (insanlara) öğüt verdi ve hatırlatmalarda bulundu. Sonra: "Hangi gün en haramdır (saygındır)? Hangi gün en haramdır? Hangi gün en haramdır?" buyurdu. Ravi dedi ki: İnsanlar: "Hacc-ı Ekber (Büyük Hac) günüdür ey Allah'ın Resûlü," dediler. Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: "Şüphesiz kanlarınız, mallarınız ve ırzlarınız (onurlarınız); şu beldenizde, şu ayınızda, şu gününüzün haramlığı (dokunulmazlığı) gibi size haramdır. Dikkat edin! Hiçbir suçlu, başkasına değil ancak kendi aleyhine suç işler. Baba oğlunun suçundan, oğul da babasının suçundan sorumlu tutulamaz. Dikkat edin! Müslüman müslümanın kardeşidir. Müslümana, kardeşinden (onun malından), bizzat kendisinin gönül rızasıyla verdiği dışında hiçbir şey helal değildir. Dikkat edin! Cahiliye devrindeki tüm faizler kaldırılmıştır. (Anapara olarak) sermayeleriniz sizindir; ne zulmedersiniz ne de zulme uğrarsınız. Abbâs b. Abdülmuttalib'in faizi hariç (o tamamen kaldırılmıştır), onun hepsi kaldırılmıştır (hükümsüzdür). Dikkat edin! Cahiliye devrindeki tüm kan davaları kaldırılmıştır. Cahiliye kan davalarından ilk kaldırdığım kan davası, Hâris b. Abdülmuttalib'in (torunu) kan davasıdır. O Benî Leys kabilesinde süt annedeydi, Hüzeyl kabilesi onu öldürmüştü. Dikkat edin! Kadınlar hakkında birbirinize hayrı tavsiye edin. Çünkü onlar sizin yanınızda (evlerinizde) yardımcılar (esirler) gibidir. Onlardan bunun (itaat ve hizmetin) dışında bir şeye malik değilsiniz. Ancak apaçık bir hayâsızlık yaparlarsa o başka. Eğer böyle yaparlarsa yataklarında onları yalnız bırakın ve canlarını yakmayacak şekilde (hafifçe) dövün. Eğer size itaat ederlerse, artık aleyhlerine (onları üzmek için) bir yol aramayın. Dikkat edin! Sizin kadınlarınız üzerinde hakkınız olduğu gibi, kadınlarınızın da sizin üzerinizde hakkı vardır. Sizin onlar üzerindeki hakkınız; sevmediğiniz kimselere yatağınızı çiğnetmemeleri ve sevmediğiniz kimselerin evlerinize girmesine izin vermemeleridir. Dikkat edin! Onların sizin üzerinizdeki hakkı ise; giyimleri ve yiyecekleri konusunda onlara iyi davranmanızdır." Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadis hasen sahihtir. Ebû'l-Ahvas da bu hadisi Şebîb b. Garkade'den rivayet etmiştir.