3119. Hadis
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِقِنَاعٍ عَلَيْهِ رُطَبٌ فَقَالَ " مَثَلُ كَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِي السَّمَاءِ تُؤْتِي أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ : ( مَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ ) قَالَ هِيَ الْحَنْظَلُ " . قَالَ فَأَخْبَرْتُ بِذَلِكَ أَبَا الْعَالِيَةِ فَقَالَ صَدَقَ وَأَحْسَنَ . حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَلَمْ يَذْكُرْ قَوْلَ أَبِي الْعَالِيَةِ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ وَرَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ هَذَا مَوْقُوفًا وَلاَ نَعْلَمُ أَحَدًا رَفَعَهُ غَيْرَ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ وَرَوَاهُ مَعْمَرٌ وَحَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ . حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، نَحْوَ حَدِيثِ قُتَيْبَةَ وَلَمْ يَرْفَعْهُ .
Bize Abd b. Humeyd anlattı. Bize Ebu'l-Velîd anlattı. Bize Hammâd b. Seleme, Şuayb b. Habhâb'dan, o Enes b. Mâlik'ten nakletti. Dedi ki: Resûlullah'a (s.a.v.) içinde taze hurma bulunan bir tabak getirildi. Bunun üzerine şöyle buyurdu: 'Güzel bir söz, kökü (yerde) sabit, dalları gökte olan güzel bir ağaç gibidir. Rabbinin izniyle her zaman yemişini verir.' (İbrâhîm 14:24-25) Resûlullah: 'O hurma ağacıdır' buyurdu. (Sonra şunu okudu): 'Kötü bir sözün misali, gövdesi yerden koparılmış, o yüzden ayakta durma imkanı olmayan (kötü) bir ağaca benzer.' (İbrâhîm 14:26) Resûlullah: 'O Hanzal'dır (Ebu Cehil karpuzudur)' buyurdu. (Ravi Şuayb) dedi ki: Bunu Ebu'l-Âliye'ye haber verdim, o: 'Doğru söylemiş ve güzel yapmış (isabet etmiş)' dedi. Bize Kuteybe anlattı. Bize Ebu Bekr b. Şuayb b. el-Habhâb, babasından, o Enes b. Mâlik'ten bu hadisin benzerini manen anlattı fakat (Peygamber'e) ref etmedi (merfu olarak aktarmadı) ve Ebu'l-Âliye'nin sözünü zikretmedi. Bu (mevkuftur) Hammâd b. Seleme'nin hadisinden daha sahihtir. Birden çok kişi bunun aynısını mevkûf olarak rivayet etmişlerdir. Hammâd b. Seleme dışında bunu ref eden (Peygamber'e dayandıran) birini bilmiyoruz. Ma'mer, Hammâd b. Zeyd ve birden çok kişi bunu rivayet etmiş ama ref etmemişlerdir. Bize Ahmed b. Abde ed-Dabbî anlattı. Bize Hammâd b. Zeyd, Şuayb b. Habhâb'dan, o Enes b. Mâlik'ten Kuteybe'nin hadisinin benzerini anlattı fakat ref etmedi.