3194. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ، حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ نِيَارِ بْنِ مُكْرَمٍ الأَسْلَمِيِّ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ : ( الم * غُلِبَتِ الرُّومُ * فِي أَدْنَى الأَرْضِ وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ * فِي بِضْعِ سِنِينَ ) فَكَانَتْ فَارِسُ يَوْمَ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ قَاهِرِينَ لِلرُّومِ وَكَانَ الْمُسْلِمُونَ يُحِبُّونَ ظُهُورَ الرُّومِ عَلَيْهِمْ لأَنَّهُمْ وَإِيَّاهُمْ أَهْلُ كِتَابٍ وَفِي ذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى : (يوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ * بِنَصْرِ اللَّهِ يَنْصُرُ مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ ) فَكَانَتْ قُرَيْشٌ تُحِبُّ ظُهُورَ فَارِسَ لأَنَّهُمْ وَإِيَّاهُمْ لَيْسُوا بِأَهْلِ كِتَابٍ وَلاَ إِيمَانٍ بِبَعْثٍ فَلَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى هَذِهِ الآيَةَ خَرَجَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ رضى الله عنه يَصِيحُ فِي نَوَاحِي مَكَّةَ : ( الم * غُلِبَتِ الرُّومُ * فِي أَدْنَى الأَرْضِ وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ * فِي بِضْعِ سِنِينَ ) قَالَ نَاسٌ مِنْ قُرَيْشٍ لأَبِي بَكْرٍ فَذَلِكَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ زَعَمَ صَاحِبُكُمْ أَنَّ الرُّومَ سَتَغْلِبُ فَارِسًا فِي بِضْعِ سِنِينَ أَفَلاَ نُرَاهِنُكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ بَلَى . وَذَلِكَ قَبْلَ تَحْرِيمِ الرِّهَانِ فَارْتَهَنَ أَبُو بَكْرٍ وَالْمُشْرِكُونَ وَتَوَاضَعُوا الرِّهَانَ وَقَالُوا لأَبِي بَكْرٍ كَمْ تَجْعَلُ الْبِضْعُ ثَلاَثُ سِنِينَ إِلَى تِسْعِ سِنِينَ فَسَمِّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ وَسَطًا تَنْتَهِي إِلَيْهِ . قَالَ فَسَمَّوْا بَيْنَهُمْ سِتَّ سِنِينَ قَالَ فَمَضَتِ السِّتُّ سِنِينَ قَبْلَ أَنْ يَظْهَرُوا فَأَخَذَ الْمُشْرِكُونَ رَهْنَ أَبِي بَكْرٍ فَلَمَّا دَخَلَتِ السَّنَةُ السَّابِعَةُ ظَهَرَتِ الرُّومُ عَلَى فَارِسَ فَعَابَ الْمُسْلِمُونَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ تَسْمِيَةَ سِتِّ سِنِينَ لأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ : (في بِضْعِ سِنِينَ ) قَالَ وَأَسْلَمَ عِنْدَ ذَلِكَ نَاسٌ كَثِيرٌ . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ نِيَارِ بْنِ مُكْرَمٍ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الزِّنَادِ .
Bize Muhammed b. İsmail (Buhârî) anlattı. Bize İsmail b. Ebî Üveys anlattı. Bana İbn Ebî Zinnâd, Ebû Zinnâd’dan, (o) Urve b. Zübeyr’den, (o da) Niyâr b. Mükrem el-Eslemî’den nakletti. (Niyâr) şöyle dedi: "Elif, Lâm, Mîm. Rumlar yenildi. En yakın bir yerde. Onlar (bu) yenilgilerinden sonra galip geleceklerdir. Birkaç (bıd') yıl içinde..." (Rum 30:1-4) ayetleri indiği zaman, Farslar Rumlara bu ayetin indiği gün galip (hakim) durumdaydı. Müslümanlar, Rumların onlara galip gelmesini istiyorlardı. Çünkü kendileri de onlar da ehl-i kitaptı. İşte bu, Allah Teâlâ’nın: "O gün müminler sevinirler. Allah’ın yardımıyla. O dilediğine yardım eder. O Azîz’dir, Rahîm’dir." (Rum 30:4-5) sözüdür. Kureyş (müşrikleri) ise Farsların galip gelmesini istiyorlardı. Çünkü kendileri de onlar da ehl-i kitap değildi ve öldükten sonra dirilmeye (ba'se) inanmıyorlardı. Allah Teâlâ bu ayeti indirince Ebû Bekir es-Sıddîk (r.a.) Mekke’nin taraflarında bağırarak çıktı: "Elif, Lâm, Mîm. Rumlar yenildi. En yakın bir yerde. Onlar (bu) yenilgilerinden sonra galip geleceklerdir. Birkaç (bıd') yıl içinde..." Kureyş’ten bazı insanlar Ebû Bekir’e dediler ki: "İşte bu seninle bizim aramızdadır. Arkadaşın (Peygamber) Rumların Farslara birkaç yıl içinde galip geleceğini iddia ediyor. Bu konuda seninle bahse girmeyelim mi?" (Ebû Bekir): "Evet (girelim)" dedi. Bu olay bahislerin (kumarın) haram kılınmasından önceydi. Ebû Bekir ve müşrikler bahse tutuştular ve ortaya konacak bahsi (miktarı) belirlediler. Ebû Bekir’e: "Bıd' (süresini) ne kadar kılıyorsun? Üç seneden dokuz seneye kadardır. Bizimle senin aranda biteceği orta bir zaman söyle" dediler. (Râvi) dedi ki: Aralarında altı seneyi (bitiş süresi) olarak isimlendirdiler (belirlediler). (Râvi) dedi ki: Rumlar galip gelmeden altı yıl geçti. Bunun üzerine müşrikler Ebû Bekir’in rehinini (bahis bedelini) aldılar. Yedinci yıl girince Rumlar Farslara galip geldi. Müslümanlar altı seneyi belirlemesinden dolayı Ebû Bekir’i ayıpladılar. Çünkü Allah Teâlâ "Bıd' (birkaç) sene içinde" demişti (ki bu 3-9 arasıdır). (Râvi) dedi ki: O zaman birçok insan Müslüman oldu. (Ebû Îsâ) Dedi ki: Bu hadis sahih hasen gariptir. Bu, Niyâr b. Mükrem hadisidir. Bunu sadece Abdurrahman b. Ebî Zinnâd’ın hadisinden biliyoruz.