3549. Hadis
حَدَّثَنَا بِذَلِكَ الْقَاسِمُ بْنُ دِينَارٍ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ الْكُوفِيُّ عَنْ إِسْرَائِيلَ بِهَذَا . حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ، حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ خُنَيْسٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيِّ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ، عَنْ بِلاَلٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " عَلَيْكُمْ بِقِيَامِ اللَّيْلِ فَإِنَّهُ دَأْبُ الصَّالِحِينَ قَبْلَكُمْ وَإِنَّ قِيَامَ اللَّيْلِ قُرْبَةٌ إِلَى اللَّهِ وَمَنْهَاةٌ عَنِ الإِثْمِ وَتَكْفِيرٌ لِلسَّيِّئَاتِ وَمَطْرَدَةٌ لِلدَّاءِ عَنِ الْجَسَدِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ بِلاَلٍ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَلاَ يَصِحُّ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ . قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ يَقُولُ مُحَمَّدٌ الْقُرَشِيُّ هُوَ مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ الشَّامِيُّ وَهُوَ ابْنُ أَبِي قَيْسٍ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ حَسَّانَ وَقَدْ تُرِكَ حَدِيثُهُ . وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " عَلَيْكُمْ بِقِيَامِ اللَّيْلِ فَإِنَّهُ دَأْبُ الصَّالِحِينَ قَبْلَكُمْ وَهُوَ قُرْبَةٌ إِلَى رَبِّكُمْ وَمَكْفَرَةٌ لِلسَّيِّئَاتِ وَمَنْهَاةٌ لِلإِثْمِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِدْرِيسَ عَنْ بِلاَلٍ .
Bunu bize Kâsım b. Dînâr el-Kûfî anlattı; İshak b. Mansûr el-Kûfî bize anlattı; İsrâîl’den bu şekilde. Ahmed b. Menî’ bize anlattı; Ebû’n-Nadr bize anlattı; Bekr b. Huneyse bize anlattı; Muhammed el-Kureşî’den; Rebîa b. Yezîd’den; Ebû İdrîs el-Havlânî’den; Bilâl’den nakledildiğine göre Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: “Gece kıyamına (teheccüd namazına) sarılın. Çünkü o, sizden önceki salihlerin âdetidir. Şüphesiz gece kıyamı, Allah’a bir yakınlaşma, günahtan alıkoyma, kötülüklere kefaret ve bedenden hastalığı gidericidir.” Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadis gariptir. Bilâl hadisi olarak sadece bu vecihten biliyoruz ve senedi yönünden sahih değildir. Muhammed b. İsmail’i şöyle derken işittim: “Muhammed el-Kureşî, Muhammed b. Saîd eş-Şâmî’dir; o İbn Ebi Kays’tır ve o Muhammed b. Hassan’dır. Hadisi terk edilmiştir.” Bu hadisi Muâviye b. Sâlih, Rebîa b. Yezîd’den, o Ebû İdrîs el-Havlânî’den, o Ebû Ümâme’den, o da Resûlullah (sallallâhu aleyhi ve sellem)’den şöyle rivayet etmiştir: “Gece kıyamına sarılın. Çünkü o, sizden önceki salihlerin âdetidir. O, Rabbinize bir yakınlaşma, kötülüklere kefaret ve günahtan alıkoymadır.” Ebû Îsâ dedi ki: Bu, Ebû İdrîs’in Bilâl’den rivayetinden daha sahihtir.