560. Hadis
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ صَلَّى فِي كُسُوفٍ فَقَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ قَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ قَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ وَالأُخْرَى مِثْلُهَا . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالنُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ وَأَبِي مَسْعُودٍ وَأَبِي بَكْرَةَ وَسَمُرَةَ وَأَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنِ عُمَرَ وَقَبِيصَةَ الْهِلاَلِيِّ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ وَأُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رُوِيَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ صَلَّى فِي كُسُوفٍ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ . وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ . قَالَ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقِرَاءَةِ فِي صَلاَةِ الْكُسُوفِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُسِرَّ بِالْقِرَاءَةِ فِيهَا بِالنَّهَارِ . وَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنْ يَجْهَرَ بِالْقِرَاءَةِ فِيهَا كَنَحْوِ صَلاَةِ الْعِيدَيْنِ وَالْجُمُعَةِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ يَرَوْنَ الْجَهْرَ فِيهَا . وَقَالَ الشَّافِعِيُّ لاَ يَجْهَرُ فِيهَا . وَقَدْ صَحَّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كِلْتَا الرِّوَايَتَيْنِ صَحَّ عَنْهُ أَنَّهُ صَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ . وَصَحَّ عَنْهُ أَيْضًا أَنَّهُ صَلَّى سِتَّ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ . وَهَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ جَائِزٌ عَلَى قَدْرِ الْكُسُوفِ إِنْ تَطَاوَلَ الْكُسُوفُ فَصَلَّى سِتَّ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ صَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ وَأَطَالَ الْقِرَاءَةَ فَهُوَ جَائِزٌ . وَيَرَوْنَ أَصْحَابُنَا أَنْ تُصَلَّى صَلاَةُ الْكُسُوفَ فِي جَمَاعَةٍ فِي كُسُوفِ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ .
Bize Muhammed b. Beşşâr anlattı; bize Yahya b. Saîd anlattı; Süfyân'dan; Habîb b. Ebî Sâbit'ten; Tâvus'tan; İbn Abbâs'tan; Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'den (rivayet edildiğine göre): “O, küsufta (güneş tutulmasında) namaz kıldı. Okudu, sonra rüku etti. Sonra okudu, sonra rüku etti. Sonra okudu, sonra rüku etti; üç defa. Sonra iki secde etti. Diğer (rekatı) da bunun gibi (yaptı).” Ebû Îsâ dedi ki: Bu konuda Ali, Âişe, Abdullah b. Amr, Nu'mân b. Beşîr, Mugîre b. Şu'be, Ebû Mes'ûd, Ebû Bekre, Semüre, Ebû Musa el-Eş'arî, İbn Mes'ûd, Esmâ bint Ebî Bekir es-Sıddîk, İbn Ömer, Kabîsa el-Hilâlî, Câbir b. Abdullah, Abdurrahman b. Semüre ve Übey b. Ka'b'den de rivayet vardır. Ebû Îsâ dedi ki: İbn Abbâs hadisi hasen sahih bir hadistir. İbn Abbâs'tan; Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'den; onun küsufta dört secdede dört rüku (şeklinde) kıldığı rivayet edilmiştir. Şâfiî, Ahmed ve İshâk da böyle derler. (Tirmizî) Dedi ki: İlim ehli küsuf namazında kıraat hakkında ihtilaf ettiler. Bazıları gündüz (kılınırsa) kıraatin gizli yapılacağı görüşündedir. Bazıları ise iki bayram namazı ve Cuma gibi kıraatin açıktan yapılacağı görüşündedir. Mâlik, Ahmed ve İshâk böyle derler; onlar açıktan okumayı uygun görürler. Şâfiî dedi ki: “Onda (küsuf namazında) açıktan okumaz.” Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'den her iki rivayet de sahih olarak gelmiştir. Ondan, dört secdede dört rüku kıldığı sahih olmuştur. Ondan ayrıca dört secdede altı rüku kıldığı da sahih olmuştur. Bu, ilim ehli katında tutulmanın (küsufun) miktarına göre caizdir. Eğer tutulma uzun sürerse dört secdede altı rüku kılar, bu caizdir. Eğer dört secdede dört rüku kılar ve kıraati uzatırsa bu da caizdir. Arkadaşlarımız Güneş ve Ay tutulmasında küsuf namazının cemaatle kılınacağı görüşündedirler.