730. Hadis
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ حَفْصَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ لَمْ يُجْمِعِ الصِّيَامَ قَبْلَ الْفَجْرِ فَلاَ صِيَامَ لَهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ حَفْصَةَ حَدِيثٌ لاَ نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَوْلُهُ وَهُوَ أَصَحُّ وَهَكَذَا أَيْضًا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنِ الزُّهْرِيِّ مَوْقُوفًا وَلاَ نَعْلَمُ أَحَدًا رَفَعَهُ إِلاَّ يَحْيَى بْنَ أَيُّوبَ . وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ صِيَامَ لِمَنْ لَمْ يُجْمِعِ الصِّيَامَ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ فِي رَمَضَانَ أَوْ فِي قَضَاءِ رَمَضَانَ أَوْ فِي صِيَامِ نَذْرٍ إِذَا لَمْ يَنْوِهِ مِنَ اللَّيْلِ لَمْ يُجْزِهِ وَأَمَّا صِيَامُ التَّطَوُّعِ فَمُبَاحٌ لَهُ أَنْ يَنْوِيَهُ بَعْدَ مَا أَصْبَحَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ .
Bize İshâk b. Mansûr anlattı; dedi ki: Bize İbn Ebî Meryem haber verdi; dedi ki: Bize Yahyâ b. Eyyûb haber verdi; Abdullah b. Ebî Bekr’den; İbn Şihâb’dan; Sâlim b. Abdullah’tan; babasından; Hafsa’dan; Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’den rivayet ettiğine göre şöyle buyurmuştur: “Kim fecirden önce oruca niyet etmezse (kesin karar vermezse) onun orucu yoktur.” Ebû Îsâ dedi ki: Hafsa hadisini merfû olarak sadece bu veçhiyle biliyoruz. Nâfi’ kanalıyla İbn Ömer’den mevkûf olarak (kendi sözü şeklinde) rivayet edilmiştir ki, bu daha sahihtir. Aynı şekilde bu hadis Zührî’den de mevkûf olarak rivayet edilmiştir. Yahyâ b. Eyyûb dışında hiç kimsenin bunu merfû olarak rivayet ettiğini bilmiyoruz. İlim ehli katında bunun manası şudur: Ramazan’da veya Ramazan kazasında yahut adak orucunda, fecir doğmadan önce oruca niyet etmeyenin orucu yoktur (geçersizdir). Eğer geceden niyet etmezse (o oruç) onun yerine geçmez. Nafile oruca gelince; sabah olduktan sonra da niyet etmesi mubahtır. Şâfiî, Ahmed ve İshâk bu görüştedir.