805. Hadis
حَدَّثَنَا بِذَلِكَ، قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، وَعَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا اعْتَكَفَ الرَّجُلُ أَنْ لاَ يَخْرُجَ مِنِ اعْتِكَافِهِ إِلاَّ لِحَاجَةِ الإِنْسَانِ وَاجْتَمَعُوا عَلَى هَذَا أَنَّهُ يَخْرُجُ لِقَضَاءِ حَاجَتِهِ لِلْغَائِطِ وَالْبَوْلِ . ثُمَّ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي عِيَادَةِ الْمَرِيضِ وَشُهُودِ الْجُمُعَةِ وَالْجَنَازَةِ لِلْمُعْتَكِفِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ أَنْ يَعُودَ الْمَرِيضَ وَيُشَيِّعَ الْجَنَازَةَ وَيَشْهَدَ الْجُمُعَةَ إِذَا اشْتَرَطَ ذَلِكَ . وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَيْسَ لَهُ أَنْ يَفْعَلَ شَيْئًا مِنْ هَذَا وَرَأَوْا لِلْمُعْتَكِفِ إِذَا كَانَ فِي مِصْرٍ يُجَمَّعُ فِيهِ أَنْ لاَ يَعْتَكِفَ إِلاَّ فِي مَسْجِدِ الْجَامِعِ لأَنَّهُمْ كَرِهُوا الْخُرُوجَ لَهُ مِنْ مُعْتَكَفِهِ إِلَى الْجُمُعَةِ وَلَمْ يَرَوْا لَهُ أَنْ يَتْرُكَ الْجُمُعَةَ فَقَالُوا لاَ يَعْتَكِفُ إِلاَّ فِي مَسْجِدِ الْجَامِعِ حَتَّى لاَ يَحْتَاجُ إِلَى أَنْ يَخْرُجَ مِنْ مُعْتَكَفِهِ لِغَيْرِ قَضَاءِ حَاجَةِ الإِنْسَانِ لأَنَّ خُرُوجَهُ لِغَيْرِ قَضَاءِ حَاجَةِ الإِنْسَانِ قَطْعٌ عِنْدَهُمْ لِلاِعْتِكَافِ . وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ . وَقَالَ أَحْمَدُ لاَ يَعُودُ الْمَرِيضَ وَلاَ يَتْبَعُ الْجَنَازَةَ عَلَى حَدِيثِ عَائِشَةَ . وَقَالَ إِسْحَاقُ إِنِ اشْتَرَطَ ذَلِكَ فَلَهُ أَنْ يَتْبَعَ الْجَنَازَةَ وَيَعُودَ الْمَرِيضَ .
Bunu bize Kuteybe anlattı; (dedi ki:) Bize Leys b. Sa'd anlattı; İbn Şihâb’dan, o Urve ve Amre’den, onlar da Âişe’den (naklederek bu hadisi rivayet ettiler). İlim ehlinin uygulaması buna göredir: Kişi itikâfa girdiği zaman insani ihtiyacı dışında itikâf yerinden çıkamaz. İlim ehli, büyük ve küçük abdest ihtiyacını gidermek için çıkabileceği konusunda icma etmişlerdir. Sonra itikâfa girenin hasta ziyareti, Cuma namazı ve cenazeye katılması konusunda ihtilaf etmişlerdir. Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’in ashabından ve başkalarından bazı ilim ehli; şayet şart koşarsa hastayı ziyaret edebileceği, cenazeyi teşyi edebileceği ve Cumaya katılabileceği görüşündedir. Bu, Süfyân es-Sevrî ve İbnü'l-Mübârek'in görüşüdür. Bazıları ise; bunlardan hiçbirini yapamaz, demişlerdir. Onlar, Cuma kılınan bir şehirde olan kimsenin, Cuma namazı için itikâf yerinden çıkmak zorunda kalmaması için, sadece Cuma (Câmi) mescidinde itikâfa girmesi gerektiği görüşündedirler. Çünkü onlara göre insani ihtiyaç dışında dışarı çıkmak itikâfı keser (bozar). Bu, Mâlik ve Şâfiî’nin görüşüdür. Ahmed dedi ki: Âişe hadisine göre hasta ziyaret edemez ve cenazeye katılamaz. İshâk dedi ki: Eğer bunu şart koşarsa cenazeye katılabilir ve hastayı ziyaret edebilir.