910. Hadis
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ نَاجِيَةَ الْخُزَاعِيِّ، صَاحِبِ بُدْنِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَصْنَعُ بِمَا عَطِبَ مِنَ الْبُدْنِ قَالَ " انْحَرْهَا ثُمَّ اغْمِسْ نَعْلَهَا فِي دَمِهَا ثُمَّ خَلِّ بَيْنَ النَّاسِ وَبَيْنَهَا فَيَأْكُلُوهَا " . وَفِي الْبَابِ عَنْ ذُؤَيْبٍ أَبِي قَبِيصَةَ الْخُزَاعِيِّ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ نَاجِيَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا فِي هَدْىِ التَّطَوُّعِ إِذَا عَطِبَ لاَ يَأْكُلُ هُوَ وَلاَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ رُفْقَتِهِ وَيُخَلَّى بَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّاسِ يَأْكُلُونَهُ وَقَدْ أَجْزَأَ عَنْهُ . وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ . وَقَالُوا إِنْ أَكَلَ مِنْهُ شَيْئًا غَرِمَ بِقَدْرِ مَا أَكَلَ مِنْهُ . وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَكَلَ مِنْ هَدْىِ التَّطَوُّعِ شَيْئًا فَقَدْ ضَمِنَ الَّذِي أَكَلَ .
Bize Hârûn b. İshâk el-Hemdânî anlattı; dedi ki: Bize Abde b. Süleyman anlattı; Hişâm b. Urve’den, o babasından, o da Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem’in kurbanlık (develerinden) sorumlu olan Nâciye el-Huzâî’den (naklen) rivayet edildiğine göre, o şöyle demiştir: "Ey Allah’ın Resûlü! Kurbanlık develerden sakatlanan (yürüyemez hale gelen) olursa ne yapayım?" dedim. Buyurdu ki: "Onu boğazla (kes), sonra ayakkabısını kanına batır (ve üzerine sür), sonra onu insanlara bırak (yesinler)." Bu konuda Züeyb Ebû Kabîsa el-Huzâî’den de rivayet vardır. Ebû Îsâ dedi ki: Nâciye hadisi hasen sahihtir. İlim ehli katında amel bunun üzerinedir. Derler ki: Nafile (tatavvu) kurbanlık sakatlanırsa, sahibi ve refakatçilerinden hiç kimse ondan yemez; o, insanlar (yesin diye) serbest bırakılır. Bu (kurban) onun yerine geçer (yeterli olur). Bu, Şâfiî, Ahmed ve İshâk’ın görüşüdür. Dediler ki: Eğer ondan bir şey yerse, yediği kadarıyla tazminat öder (borçlanır). Bazı ilim ehli de şöyle demiştir: Eğer nafile kurbandan bir şey yerse, yediğini tazmin eder.