941. Hadis
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَغْدَادِيُّ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَوَّامٍ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ خَبَّابٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ ضُبَاعَةَ بِنْتَ الزُّبَيْرِ، أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ أَفَأَشْتَرِطُ قَالَ " نَعَمْ " . قَالَتْ كَيْفَ أَقُولُ قَالَ " قُولِي لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ مَحِلِّي مِنَ الأَرْضِ حَيْثُ تَحْبِسُنِي " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرٍ وَأَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ وَعَائِشَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ الاِشْتِرَاطَ فِي الْحَجِّ وَيَقُولُونَ إِنِ اشْتَرَطَ فَعَرَضَ لَهُ مَرَضٌ أَوْ عُذْرٌ فَلَهُ أَنْ يَحِلَّ وَيَخْرُجَ مِنْ إِحْرَامِهِ . وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ . وَلَمْ يَرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الاِشْتِرَاطَ فِي الْحَجِّ وَقَالُوا إِنِ اشْتَرَطَ فَلَيْسَ لَهُ أَنْ يَخْرُجَ مِنْ إِحْرَامِهِ . وَيَرَوْنَهُ كَمَنْ لَمْ يَشْتَرِطْ .
Bize Ziyâd b. Eyyûb el-Bağdâdî anlattı; (dedi ki:) Bize Abbâd b. Avvâm anlattı; Hilâl b. Habbâb’dan, o İkrime’den, o da İbn Abbâs’tan (naklederek) dedi ki: Dubâa bint Zübeyr, Nebi sallallâhu aleyhi ve sellem’e geldi ve: "Ey Allah'ın Resûlü! Ben hac yapmak istiyorum, (ihrama girerken) şart koşayım mı?" dedi. (Resûlullah): “Evet” buyurdu. (Dubâa): "Nasıl söyleyeyim?" dedi. (Resûlullah) buyurdu ki: “Şöyle de: Lebbeyk Allâhümme Lebbeyk (Buyur Allah'ım buyur)! Benim (ihramdan çıkma) yerim, beni hapsettiğin (alıkoyduğun) yerdir.” Bu konuda Câbir, Esmâ bint Ebû Bekir ve Âişe’den de hadis vardır. Ebû Îsâ dedi ki: İbn Abbâs hadisi hasen sahihtir. İlim ehlinden bazılarının uygulaması buna göredir; hacda şart koşmayı (caiz) görürler ve şöyle derler: Eğer şart koşar da kendisine bir hastalık veya mazeret arız olursa, helal olması (ihramdan çıkması) caizdir. Bu, Şâfiî, Ahmed ve İshâk’ın görüşüdür. İlim ehlinden bazıları ise hacda şart koşmayı (caiz) görmemişler ve şöyle demişlerdir: Eğer şart koşsa bile ihramından çıkması onun için (caiz) değildir. Onlar bu kimseyi, şart koşmayan kimse gibi görürler.