القولُ في تأويلِ قولِه تعالى: {فَلِلَّهِ الْحَمْدُ رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَرَبِّ الْأَرْضِ رَبِّ الْعَالَمِينَ (٣٦) وَلَهُ الْكِبْرِيَاءُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}.
Yüce Allah'ın şu âyetinin tefsiri: {فَلِلَّهِ الْحَمْدُ رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَرَبِّ الْأَرْضِ رَبِّ الْعَالَمِينَ (٣٦) وَلَهُ الْكِبْرِيَاءُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ} “Göklerin Rabbi, yerin Rabbi ve âlemlerin Rabbi olan Allah'a hamdolsun. Göklerde ve yerde büyüklük yalnız O'na aittir. O, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir”.
يقولُ تعالى ذكرُه: فللهِ الحمدُ على نعَمِه وأياديه عندَ خلقِه، فإياه فاحمَدوا أيُّها الناسُ، فإن كلَّ ما بكم من نعمةٍ فمنه دونَ ما تعبُدون من دونِه من آلهةٍ
Zikri yüce olan [Allah] şöyle buyurmaktadır: Yarattıklarına bahşettiği nimetler ve lütuflardan ötürü hamd Allah'a mahsustur. Ey insanlar, yalnız O'na hamdedin! Zira sahip olduğunuz her nimet, O'ndan başka taptığınız ilahlardan değil, yalnızca O'ndandır;
ووثنٍ، ودون ما تتخِذونه من دونِه ربًّا، وتشرِكون به معه ، {رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَرَبِّ الْأَرْضِ}. يقولُ: مالكِ السماواتِ السبعِ، ومالكِ الأرَضينَ السبعِ ، {رَبِّ الْعَالَمِينَ}. يقولُ: مالكِ جميعِ ما فيهن من أصنافِ الخلقِ.
putlardan, O'nun dışında rab edindiğiniz ve O'na ortak koştuğunuz şeylerden değildir. {رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَرَبِّ الْأَرْضِ} “Göklerin Rabbi ve yerin Rabbi”. Şöyle buyurmaktadır: Yedi göğün mâliki ve yedi yerin mâlikidir . {رَبِّ الْعَالَمِينَ} “Âlemlerin Rabbi”. Şöyle buyurmaktadır: Göklerde ve yerde bulunan her türlü yaratılmışın mâlikidir.
{وَلَهُ الْكِبْرِيَاءُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ}. يقولُ: وله العظمةُ والسلطانُ في السماواتِ والأرضِ دونَ ما سواه من الآلهةِ والأندادِ، {وَهُوَ الْعَزِيزُ} في نقمتِه من أعدائِه، القاهرُ كلَّ ما دونَه، ولا يقهرُه شيءٌ، {الْحَكِيمُ} في تدبيرِه خلقَه، وتصريفِه إياهم فيما شاء كيفَ شاء واللهُ أعلمُ.
{وَلَهُ الْكِبْرِيَاءُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ} “Göklerde ve yerde büyüklük yalnız O'na aittir”. Şöyle buyurmaktadır: Göklerde ve yerde, O'nun dışındaki diğer ilahlar ve putlar değil; yücelik ve hükümranlık yalnızca O'na aittir. {وَهُوَ الْعَزِيزُ} “O, mutlak güç sahibidir”; düşmanlarından intikam almada mutlak galiptir, O'nun dışındaki her şeye boyun eğdirendir ve hiçbir şey O'na boyun eğdiremez. {الْحَكِيمُ} “Hüküm ve hikmet sahibidir”; yaratıklarını idare etmesinde ve onları dilediği gibi, dilediği şekilde sevk ve idare etmesinde hikmet sahibidir. En doğrusunu Allah bilir.
آخرُ تفسيرِ سورةِ "الجاثيةِ"
Câsiye sûresi tefsirinin sonu.