وقولُه: {وَنَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَعَمَلِهِ}. تقولُ: وأَنْقِذْني مِن عذابِ فرعونَ، ومِن أنْ أعملَ عملَه، وذلك كُفرُه باللَّهِ.
Allah'ın: {وَنَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَعَمَلِهِ} “...beni Firavun'dan ve onun [kötü] işinden kurtar...” buyruğu: [O kadın]: “Beni Firavun'un azabından ve onun amelini -ki o Allah'ı inkâr etmesidir- işlemekten kurtar” demektedir.
وقولُه: {وَنَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ}. تقولُ: وخلِّصْني وأنقِذْني مِن عملِ القومِ الكافرين بك ومِن عذابِهم.
Allah'ın: {وَنَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ} “...ve beni o zalimler topluluğundan kurtar!” buyruğu: [O kadın]: “Seni inkâr eden o kavmin amelinden ve azaplarından beni halas eyle ve kurtar” demektedir.
القولُ في تأويلِ قولِه تعالى: {وَمَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرَانَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهِ مِنْ رُوحِنَا وَصَدَّقَتْ بِكَلِمَاتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِ وَكَانَتْ مِنَ الْقَانِتِينَ (١٢)}.
Allah Teâlâ'nın: {وَمَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرَانَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهِ مِنْ رُوحِنَا وَصَدَّقَتْ بِكَلِمَاتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِ وَكَانَتْ مِنَ الْقَانِتِينَ (١٢)} “İffetini korumuş olan İmrân kızı Meryem'i de [misal verdi]. Biz onun içine ruhumuzdan üfledik; o da Rabbinin kelimelerini ve kitaplarını tasdik etti ve [Rabbine] boyun eğenlerden oldu” buyruğunun teviline dair açıklama.
يقولُ تعالى ذكرُه: وضرَب اللَّهُ مثلًا للذين آمنوا مريمَ ابنةَ عمرانَ، {الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا}. يقولُ: التي منَعت جيبَ دِرْعِها جبريلَ ﵇. وكلُّ ما كان في الدِّرْعِ مِن خَرْقٍ أو فَتْقٍ فإنه يُسمَّى فَرْجًا، وكذلك كلُّ صَدْعٍ وشَقٍّ في حائطٍ، أو فرجِ سقفٍ، فهو فرجٌ.
Zikri yüce olan [Allah] buyuruyor ki: Allah iman edenlere İmrân kızı Meryem'i de misal getirdi. {الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا} “İffetini korumuş olan...” [ifadesi]: Elbisesinin yakasını Cebrâîl aleyhisselâm'a karşı koruyan demektir. Elbisedeki her bir yırtık ve açıklığa 'ferc' denir. Aynı şekilde duvardaki her çatlak ve yarığa veya tavandaki açıklığa da 'ferc' denilir.
وقولُه: {فَنَفَخْنَا فِيهِ مِنْ رُوحِنَا}. يقولُ: فنفَخْنا فيه في جَيْبِ درعِها، وذلك فرجُها، {مِنْ رُوحِنَا}: من جبريلَ، وهو الروحُ.
Allah'ın: {فَنَفَخْنَا فِيهِ مِنْ رُوحِنَا} “Biz onun içine ruhumuzdan üfledik” buyruğu: “Onun içine, yani elbisesinin yakasına -ki onun ferci (açıklığı) odur- {مِنْ رُوحِنَا} ‘ruhumuzdan’, yani Cebrail'den üfledik” demektir; Ruh da Cebrâîl'dir .
وبنحوِ الذي قلنا في ذلك قال أهلُ التأويلِ.
Bizim bu konuda söylediğimize benzer bir görüşü tevil ehli [müfessirler] de söylemiştir.
ذكرُ مَن قال ذلك
Bunu Söyleyenlerin Zikri
حدَّثنا ابنُ عبدِ الأعلى، قال: ثنا ابنُ ثورٍ، عن معمرٍ، عن قتادةَ: {فَنَفَخْنَا فِيهِ مِنْ رُوحِنَا}: فنَفَخنا في جَيْبِها مِن روحِنا .
Bize İbn Abdila'lâ anlattı, dedi ki: Bize İbn Sevr, Ma'mer'den, o Katâde'den: {فَنَفَخْنَا فِيهِ مِنْ رُوحِنَا} “Biz onun içine ruhumuzdan üfledik” ayeti hakkında: “Elbisesinin yakasına ruhumuzdan üfledik” dediğini anlattı .
{وَصَدَّقَتْ بِكَلِمَاتِ رَبِّهَا}. يقولُ: وآمنت بعيسى، وهو كلمةُ اللَّهِ، {وَكُتُبِهِ}. يعني: التوراةِ والإنجيلِ، {وَكَانَتْ مِنَ الْقَانِتِينَ}. يقولُ: وكانت مِن القومِ المُطيعين.
{وَصَدَّقَتْ بِكَلِمَاتِ رَبِّهَا} “...ve Rabbinin kelimelerini tasdik etti...” buyruğu: Allah'ın kelimesi olan Îsâ'ya iman etti demektir. {وَكُتُبِهِ} “...ve kitaplarını...” [ifadesi], Tevrat ve İncil'i kastetmektedir. {وَكَانَتْ مِنَ الْقَانِتِينَ} “...ve [Rabbine] boyun eğenlerden oldu” buyruğu ise: [Allah'a] itaat eden kimselerden oldu demektir.
كما حدَّثنا ابنُ عبدِ الأعلى، قال: ثنا ابنُ ثورٍ، عن معمرٍ، عن قتادةَ: {مِنَ الْقَانِتِينَ}: مِن المطيعين .
Nitekim bize İbn Abdila'lâ anlattı, dedi ki: Bize İbn Sevr, Ma'mer'den, o Katâde'den aktardı: {مِنَ الْقَانِتِينَ} “...boyun eğenlerden [oldu]” ifadesi: İtaat edenlerden [oldu demektir] .
آخرُ تفسيرِ سورةِ "التحريمِ"
Tahrîm Sûresi tefsirinin sonu.