وَأخرج عبد الرَّزَّاق فِي المُصَنّف وَعبد بن حميد عَن معمر عَن رجل من قُرَيْش قَالَ: كَانَ النَّبِي ﷺ إِذا دخل على أَهله بعض الضّيق فِي الرزق أَمر أَهله بِالصَّلَاةِ ثمَّ قَرَأَ {وَأمر أهلك بِالصَّلَاةِ} الْآيَة
Abdurrezzâk el-Musannef'te ve Abd b. Humeyd'in Ma'mer'den, onun da Kureyş'ten bir adamdan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem, ailesine rızık konusunda bir darlık geldiğinde ailesine namazı emreder, sonra da şu ayeti okurdu: { وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ } “Ailene namazı emret...”
وَأخرج أَبُو عبيد وَسَعِيد بن مَنْصُور وَابْن الْمُنْذر وَالطَّبَرَانِيّ فِي الْأَوْسَط وَأَبُو نعيم فِي الْحِلْية وَالْبَيْهَقِيّ فِي شعب الإِيمان بِسَنَد صَحِيح عَن عبد الله بن سَلام قَالَ: كَانَ النَّبِي ﷺ إِذا نزلت بأَهْله شدَّة أَو ضيق أَمرهم بِالصَّلَاةِ وتلا {وَأمر أهلك بِالصَّلَاةِ} الْآيَة
Ebû Ubeyd, Saîd b. Mansûr, İbnu'l-Münzir, el-Mu'cemu'l-Evsat'ta Taberânî, el-Hilye'de Ebû Nuaym ve Şuabu'l-Îmân'da Beyhakî'nin sahih bir senetle Abdullah b. Selâm'dan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem, ailesine bir sıkıntı veya darlık isabet ettiğinde onlara namazı emreder ve şu ayeti okurdu: { وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ } “Ailene namazı emret...”
وَأخرج مَالك وَالْبَيْهَقِيّ عَن أسلم قَالَ: كَانَ عمر بن الْخطاب يُصَلِّي من اللَّيْل مَا
Mâlik ve el-Beyhakî'nin Eslem'den rivayet ettiğine göre: Ömer b. el-Hattâb, geceleyin Allah'ın dilediği kadar
شَاءَ الله أَن يُصَلِّي حَتَّى إِذا كَانَ آخر اللَّيْل أيقظ أَهله للصَّلَاة وَيَقُول لَهُم: الصَّلَاة
namaz kılardı. Nihayet gecenin sonu olduğunda ailesini namaza uyandırır ve onlara şöyle derdi: «Namaza!
الصَّلَاة
Namaza!»
وَيَتْلُو هَذِه الْآيَة: {وَأمر أهلك بِالصَّلَاةِ}
[ve] şu ayeti okurdu: { وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ } “Ailene namazı emret...”
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن هِشَام بن عُرْوَة قَالَ: قَالَ لنا أبي: إِذا رأى أحدكُم شَيْئا من زِينَة الدُّنْيَا وزهرتها فليأت أَهله وليأمر أَهله بِالصَّلَاةِ وليصطبر عَلَيْهَا فَإِن الله قَالَ لنَبيه: {وَلَا تَمُدَّن عَيْنَيْك إِلَى مَا متعنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْهُم} وَقَرَأَ إِلَى آخر الْآيَة
İbn Ebî Şeybe'nin Hişâm b. Urve'den rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: Babam bize şöyle dedi: «Sizden biri dünyanın süs ve debdebesinden bir şey gördüğünde ailesine gitsin, ailesine namazı emretsin ve ona sabırla devam etsin. Zira Allah, Peygamberine şöyle buyurmuştur: { وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِّنْهُمْ } “Kendilerini sınamak için, onlardan bazı zümrelere verdiğimiz dünya hayatının süsüne gözlerini dikme...”» ve ayetin sonuna kadar okudu.
وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن السّديّ فِي وَله {وَالْعَاقبَة للتقوى} قَالَ: هِيَ الْجنَّة
İbn Ebî Hâtim'in es-Süddî'den rivayet ettiğine göre o, { وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَىٰ } “Güzel akıbet takva sahiplerinindir” buyruğu hakkında: «O, cennettir» demiştir.
وَالله أعلم
En doğrusunu Allah bilir.
الْآيَة ١٣٣ - ١٣٥
133-135. Ayetler
أخرج ابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم عَن مُجَاهِد فِي قَوْله: {أَو لم تأتهم بَيِّنَة مَا فِي الصُّحُف الأولى} قَالَ: التَّوْرَاة والإِنجيل
İbn Ebî Şeybe, Abd b. Humeyd, İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in Mücâhid'den rivayet ettiğine göre o, { أَوَلَمْ تَأْتِهِم بَيِّنَةُ مَا فِي الصُّحُفِ الْأُولَىٰ } “Onlara önceki sahifelerdeki açık deliller gelmedi mi?” buyruğu hakkında: «Tevrat ve İncil'dir» demiştir.
وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن عَطِيَّة قَالَ: الْهَالِك فِي الفترة وَالْمَعْتُوه والمولود يَقُول: رب لم يأتني كتاب وَلَا رَسُول
İbn Ebî Hâtim'in Atıyye'den rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: Fetret döneminde ölen, akıl hastası olan ve [küçük yaşta ölen] çocuk şöyle der: «Rabbim, bana ne bir kitap ne de bir elçi geldi.»
وَقَرَأَ هَذِه الْآيَة {وَلَو أَنا أهلكناهم بِعَذَاب من قبله لقالوا رَبنَا لَوْلَا أرْسلت إِلَيْنَا رَسُولا} الْآيَة
Ve şu ayeti okudu: { وَلَوْ أَنَّا أَهْلَكْنَاهُم بِعَذَابٍ مِّن قَبْلِهِ لَقَالُوا رَبَّنَا لَوْلَا أَرْسَلْتَ إِلَيْنَا رَسُولًا } “Eğer biz onları bundan önce bir azapla helak etseydik, mutlaka şöyle diyeceklerdi: 'Rabbimiz, bize bir peygamber gönderseydin de...'”
وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن السّديّ فِي قَوْله: {أَصْحَاب الصِّرَاط السوي} قَالَ: الْعدْل
İbn Ebî Hâtim'in es-Süddî'den rivayet ettiğine göre o, { أَصْحَابُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ } “Düzgün yolun yolcuları” buyruğu hakkında: «Adalettir» demiştir.