Binûn

Şuarâ Suresi — 7. Sayfa

Kaynak: ed-Dürrü'l-Mensûr · Süyûtî · Arapça Orijinal Metin · AI Türkçe Çeviri

وَأخرج ابْن سعد عَن جَابر بن عبد الله قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ من يحمي أَعْرَاض الْمُسلمين فَقَالَ عبد الله بن رَوَاحَة: أَنا

İbn Sa'd'ın Câbir b. Abdillâh'tan bildirdiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: “Müslümanların onurlarını kim koruyacak?” buyurdu. Abdullah b. Revâha: “Ben!” dedi.

وَقَالَ كَعْب بن مَالك: أَنا

Ka'b b. Mâlik de: “Ben!” dedi.

فَقَالَ رَسُول الله ﷺ: إِنَّك تحسن الشّعْر

Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: “Şüphesiz sen şiiri güzel söylersin” buyurdu.

وَقَالَ حسان بن ثَابت: أَنا

Hassân b. Sâbit de: “Ben!” dedi.

فَقَالَ رَسُول الله ﷺ: أهجهم فَإِن روح الْقُدس سيعينك

Bunun üzerine Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: “Onları hicvet; şüphesiz Rûhu'l-Kudüs sana yardım edecektir” buyurdu.

وَأخرج ابْن سعد عَن مُحَمَّد بن سِيرِين ﵁ أَن النَّبِي ﷺ قَالَ إِذا نصر الْقَوْم بسلاحهم أنفسهم فألسنتهم أَحَق

İbn Sa'd'ın Muhammed b. Sîrîn radıyallâhu anh'tan bildirdiğine göre Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “Bir topluluk silahlarıyla kendilerini savunduklarında, dilleriyle [bunu yapmaya] daha çok hak sahibidirler.”

فَقَامَ رجل فَقَالَ: يَا رَسُول الله أَنا

Bir adam ayağa kalkıp: “Ey Allah'ın Resûlü, ben [yaparım]!” dedi.

قَالَ: لست هُنَاكَ

[Resûlullah]: “Sen bu işe ehil değilsin” buyurdu.

فَجَلَسَ فَقَامَ آخر فَقَالَ: يَا رَسُول الله أَنا

Adam oturdu. Başka biri kalkıp: “Ey Allah'ın Resûlü, ben [yaparım]!” dedi.

فَقَالَ بِيَدِهِ معنى اجْلِسْ

[Resûlullah] eliyle “otur” manasında işaret etti.

فَقَامَ حسان فَقَالَ: يَا رَسُول الله مَا يسرني بِهِ مقولاً بَين صنعاء وَبصرى وَإنَّك مَا سببت قوما قطّ بِشَيْء هُوَ أَشد عَلَيْهِم من شَيْء يعرفونه فَمر بِي إِلَى من يعرف أيامهم وبيوتاتهم حَتَّى أَضَع لساني فَأمر بِهِ إِلَى أبي بكر

Hassân kalkıp dedi ki: “Ey Allah'ın Resûlü! San'a ile Busrâ arasındaki en usta söz söyleyicisi olmak dahi beni bundan daha çok sevindirmez. Sen hiçbir topluluğu, onların [gerçekte var olduğunu] bildikleri şeylerden daha ağır bir şeyle yeremezsin. Beni, onların tarihlerini ve soylarını bilen birine yönlendir ki dilimi [ona göre] kullanayım.” Bunun üzerine [Resûlullah] onu Ebû Bekir'e yönlendirdi.

وَأخرج ابْن سعد عَن مُحَمَّد بن سِيرِين ﵁ قَالَ: هجا رَسُول الله ﷺ وَأَصْحَابه ثَلَاثَة من كفار قُرَيْش

İbn Sa'd'ın Muhammed b. Sîrîn radıyallâhu anh'tan bildirdiğine göre o şöyle demiştir: Kureyş kâfirlerinden üç kişi, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i ve ashabını hicvetti:

أَبُو سُفْيَان بن الْحَرْث وَعَمْرو بن الْعَاصِ وَابْن الزبعري قَالَ قَائِل: لعَلي أهج عَنَّا هَؤُلَاءِ الْقَوْم الَّذين قد هجونا فَقَالَ عَليّ: إِن أذن لي رَسُول الله ﷺ فعلت

[Bunlar] Ebû Süfyân b. el-Hâris, Amr b. el-Âs ve İbnü'z-Ziba'râ idi. Biri Ali'ye: “Bizi hicveden şu kavmi bizim adımıza hicvet” dedi. Ali de: “Eğer Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bana izin verirse yaparım” dedi.

فَقَالَ: الرجل: يَا رَسُول الله ائْذَنْ لعَلي كَيْمَا يهجو عَنَّا هَؤُلَاءِ الْقَوْم الَّذين هجونا فَقَالَ: لَيْسَ هُنَاكَ

Bunun üzerine adam: “Ey Allah'ın Resûlü! Bizi hicveden şu kavmi bizim adımıza hicvetmesi için Ali'ye izin ver” dedi. [Resûlullah]: “O bu işe uygun değildir” buyurdu.

ثمَّ قَالَ للْأَنْصَار: مَا يمْنَع الْقَوْم الَّذين قد نصروا رَسُول الله ﷺ بسلاحهم وأنفسهم أَن ينصروه بألسنتهم فَقَالَ حسان بن ثَابت: أَنا لَهَا يَا رَسُول الله وَأخذ بِطرف لِسَانه فَقَالَ: وَالله مَا يسرني بهم مقولاً بَين بصرى وَصَنْعَاء فَقَالَ لَهُ رَسُول الله ﷺ: وَكَيف تهجوهم وَأَنا مِنْهُم فَقَالَ: إِنِّي أسُلّكَ مِنْهُم كَمَا تسل الشعرة من الْعَجِين فَكَانَ يهجوهم ثَلَاثَة من الْأَنْصَار يجيبونهم

Sonra Ensâr'a şöyle buyurdu: “Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e silahlarıyla ve canlarıyla yardım eden bir topluluğun, ona dilleriyle yardım etmesine ne engel var?” Hassân b. Sâbit dilinin ucunu tutarak: “Ben bu işe hazırım ey Allah'ın Resûlü! Vallahi Busrâ ile San'a arasında [onların aleyhine] bir söz söyleyici olmam beni bundan daha çok sevindirmezdi” dedi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ona: “Ben de onlardan iken onları nasıl hicvedeceksin?” buyurdu. [Hassân]: “Hamurdan kıl çeker gibi seni onların arasından çekip çıkarırım” dedi. Ensâr'dan üç kişi onları hicveder ve onlara cevap verirdi:

حسان بن ثَابت وَكَعب بن مَالك وَعبد الله بن رَوَاحَة

Hassân b. Sâbit, Ka'b b. Mâlik ve Abdullah b. Revâha.

فَكَانَ حسان وَكَعب يعارضانهم بِمثل قَوْلهم بالوقائع وَالْأَيَّام والمآثر ويعيرونهم بالمناقب وَكَانَ ابْن رَوَاحَة يعيرهم بالْكفْر وينسبهم إِلَى الْكفْر وَيعلم أَنه لَيْسَ فيهم شَيْء شرا من الْكفْر

Hassân ile Ka'b, onların sözlerine benzer şekilde tarihi olaylar, savaş günleri ve övünç kaynaklarıyla karşılık verir, hasletleriyle onları ayıplarlardı. İbn Revâha ise onları küfürle ayıplar, küfre nispet ederdi; zira onlarda küfürden daha kötü bir şey olmadığını biliyordu.

وَكَانُوا فِي ذَلِك الزَّمَان أَشد القَوْل عَلَيْهِم قَول حسان وَكَعب وأهون القَوْل عَلَيْهِم قَول ابْن رَوَاحَة فَلَمَّا أَسْلمُوا وفقهوا الإِسلام كَانَ أَشد القَوْل عَلَيْهِم قَول ابْن رَوَاحَة

O dönemde onlara en ağır gelen söz Hassân ile Ka'b'ın sözü, en hafif gelen söz ise İbn Revâha'nın sözüydü. Müslüman olup İslam'ı kavradıklarında ise onlara en ağır gelen söz İbn Revâha'nın sözü oldu.

وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن بُرَيْدَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ إِن من الشّعْر حكما

İbn Ebî Şeybe'nin Büreyde'den bildirdiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: “Şüphesiz şiirin bir kısmında hikmet vardır” buyurmuştur.

وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن ابْن عَبَّاس أَن النَّبِي ﷺ كَانَ يَقُول إِن من الشّعْر حكما

İbn Ebî Şeybe'nin İbn Abbâs'tan bildirdiğine göre Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyururdu: “Şüphesiz şiirin bir kısmında hikmet vardır.”

وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن ابْن مَسْعُود عَن النَّبِي ﷺ قَالَ إِن من الشّعْر حكما وَإِن من الْبَيَان سحرًا

İbn Ebî Şeybe'nin İbn Mes'ûd'dan bildirdiğine göre Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz şiirin bir kısmında hikmet, beyanın (güzel sözün) bir kısmında da büyüleyici bir güç vardır.”

وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن فضَالة ابْن عُبَيْدَة فِي قَوْله {وَسَيعْلَمُ الَّذين ظلمُوا أَي مُنْقَلب يَنْقَلِبُون} قَالَ: هَؤُلَاءِ الَّذين يخربون الْبَيْت

İbn Ebî Hâtim'in Fedâle b. Ubeyde'den bildirdiğine göre o, {وَسَيعْلَمُ الَّذين ظلمُوا أَي مُنْقَلب يَنْقَلِبُون} “Zulmedenler yakında nasıl bir devrilişle devrileceklerini bileceklerdir” ayeti hakkında: “Bunlar, Beyt'i (Kâbe'yi) tahrip edecek olanlardır” demiştir.

وَأخرج أَحْمد عَن أبي أُمَامَة بن سهل حنيف قَالَ: سَمِعت رجلا من أَصْحَاب النَّبِي ﷺ يَقُول: أتركوا الْحَبَشَة مَا تركوكم فَإِنَّهُ لَا يسْتَخْرج كنز الْكَعْبَة إِلَّا ذُو السويقتين من الْحَبَشَة

Ahmed'in Ebû Ümâme b. Sehl b. Huneyf'ten bildirdiğine göre o şöyle demiştir: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in ashabından bir adamın şöyle dediğini işittim: “Habeşliler sizi bıraktığı müddetçe siz de onları bırakın. Zira Kâbe'nin hazinesini ancak Habeşlilerden ince bacaklı (Zü's-Süveykateyn) bir adam çıkaracaktır.”

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَالْحَاكِم وَصَححهُ عَن أبي هُرَيْرَة أَن النَّبِي ﷺ قَالَ يُبَايع رجل بَين الرُّكْن وَالْمقَام وَلنْ يسْتَحل هَذَا الْبَيْت إِلَّا أَهله فَإِذا اسْتَحَلُّوهُ فَلَا تسْأَل عَن هلكة الْعَرَب ثمَّ تَجِيء الْحَبَشَة فتخربه خراباً لَا يعمر بعده أبدا وهم الَّذين يستخرجون كنزه

İbn Ebî Şeybe ve sahih olduğunu belirterek Hâkim'in Ebû Hüreyre'den bildirdiğine göre Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “Rükün ile Makam arasında bir adama biat edilir. Bu Beyt'in [dokunulmazlığını] ancak onun ehli helal sayar (çiğner). Onlar bunu helal saydıklarında artık Arapların helakini sorma! Sonra Habeşliler gelir ve orayı, bir daha asla imar edilmeyecek bir şekilde harap ederler; işte hazinesini çıkaracak olanlar da onlardır.”

وَأخرج الْحَاكِم وَصَححهُ عَن عبد الله بن عَمْرو أَن النَّبِي ﷺ قَالَ اتْرُكُوا الْحَبَشَة مَا تركوكم فَإِنَّهُ لَا يسْتَخْرج كنز الْكَعْبَة إِلَّا ذُو السويقتين من الْحَبَشَة

Hâkim'in sahih olduğunu belirterek Abdullah b. Amr'dan bildirdiğine göre Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “Habeşliler sizi bıraktığı müddetçe siz de onları bırakın. Zira Kâbe'nin hazinesini ancak Habeşlilerden ince bacaklı (Zü's-Süveykateyn) bir adam çıkaracaktır.”

وَأخرج الْحَاكِم وَصَححهُ عَن عبد الله بن عَمْرو قَالَ: من آخر أَمر الْكَعْبَة أَن الْحَبَشَة يغزون الْبَيْت فَيتَوَجَّه الْمُسلمُونَ نحوهم فيبعث الله عَلَيْهِم ريحًا شرقية فَلَا تدع لله عبدا فِي قلبه مِثْقَال ذرة من تقى إِلَّا قَبضته حَتَّى إِذا فرغوا من خيارهم بَقِي عجاج من النَّاس

Hâkim'in sahih olduğunu belirterek Abdullah b. Amr'dan bildirdiğine göre o şöyle demiştir: “Kâbe'nin [tarihindeki] son işlerden biri şudur: Habeşliler Beyt'e saldırırlar. Müslümanlar onlara doğru yönelir. Bunun üzerine Allah onların üzerine doğudan esen bir rüzgar gönderir ve Allah'ın, kalbinde zerre ağırlığınca takva bulunan hiçbir kulunu bırakmayıp [hepsinin] ruhunu kabzeder. Hayırlı kimseler tükendiğinde geriye insanların ayak takımı kalır.”

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم وَالنَّسَائِيّ عَن أبي هُرَيْرَة عَن النَّبِي ﷺ قَالَ يخرب الْكَعْبَة ذُو السويقتين من الْحَبَشَة

İbn Ebî Şeybe, Buhârî, Müslim ve Nesâî'nin Ebû Hüreyre'den bildirdiğine göre Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem: “Kâbe'yi Habeşlilerden ince bacaklı (Zü's-Süveykateyn) bir adam harap edecektir” buyurmuştur.

وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن عَليّ ابْن أبي طَالب قَالَ كَأَنِّي أنظر إِلَى رجل من الْحَبَش

İbn Ebî Şeybe'nin Ali b. Ebî Tâlib'den bildirdiğine göre o şöyle demiştir: “Habeşlilerden bir adama bakıyor gibiyim;

أصلع أجمع حمش السَّاقَيْن جَالس عَلَيْهَا وَهُوَ يَهْدِمهَا

kel, parmakları içe kıvrık, ince bacaklı bir adam... Onun (Kâbe'nin) üzerine oturmuş, onu yıkıyor.”

وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن عبد الله بن عَمْرو قَالَ: كَأَنِّي بِهِ

İbn Ebî Şeybe'nin Abdullah b. Amr'dan bildirdiğine göre o şöyle demiştir: “Onu görür gibiyim;

أصيلع أفيدع قَائِم عَلَيْهَا يَهْدِمهَا بمسحاته

saçsız, çarpık ayaklı biri... Onun (Kâbe'nin) üzerinde durmuş, küreğiyle onu yıkıyor.”

وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن عَائِشَة قَالَت: كتب أبي فِي وَصيته سطرين بِسم الله الرَّحْمَن الرَّحِيم

İbn Ebî Hâtim'in Âişe'den bildirdiğine göre o şöyle demiştir: “Babam vasiyetinde iki satır yazdı: Bismillâhirrahmânirrahîm.

هَذَا مَا أوصى بِهِ أَبُو بكر بن أبي قُحَافَة عِنْد خُرُوجه من الدُّنْيَا حِين يُؤمن الْكَافِر وَيَتَّقِي الْفَاجِر وَيصدق الْكَاذِب

Bu, kâfirin iman ettiği, facirin sakındığı ve yalancının tasdik ettiği bir vakitte, Ebû Bekir b. Ebî Kuhâfe'nin dünyadan ayrılırken yaptığı vasiyettir:

إِنِّي اسْتخْلفت عَلَيْكُم عمر بن الْخطاب فَإِن يعدل فَذَلِك ظَنِّي بِهِ ورجائي فِيهِ وَإِن يجر ويبدل فَلَا أعلم الْغَيْب {وَسَيعْلَمُ الَّذين ظلمُوا أَي مُنْقَلب يَنْقَلِبُون}

Şüphesiz ben sizin üzerinize Ömer b. el-Hattâb'ı halife tayin ettim. Eğer adaletle davranırsa, benim ona dair zannım ve onda olan ümidim budur. Şayet haksızlık eder ve [tutumunu] değiştirirse, ben gaybı bilemem. {وَسَيعْلَمُ الَّذين ظلمُوا أَي مُنْقَلب يَنْقَلِبُون} “Zulmedenler yakında nasıl bir devrilişle devrileceklerini bileceklerdir.””

وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن عبد الله بن رَبَاح قَالَ: كَانَ صَفْوَان بن مجرز إِذا قَرَأَ هَذِه الْآيَة بَكَى {وَسَيعْلَمُ الَّذين ظلمُوا أَي مُنْقَلب يَنْقَلِبُون}

İbn Ebî Şeybe'nin Abdullah b. Rebâh'tan bildirdiğine göre o şöyle demiştir: Safvân b. Muhriz şu ayeti okuduğu zaman ağlardı: {وَسَيعْلَمُ الَّذين ظلمُوا أَي مُنْقَلب يَنْقَلِبُون} “Zulmedenler yakında nasıl bir devrilişle devrileceklerini bileceklerdir.”