Binûn

Kasas Suresi — 7. Sayfa

Kaynak: ed-Dürrü'l-Mensûr · Süyûtî · Arapça Orijinal Metin · AI Türkçe Çeviri

وَأخرج ابْن أبي شَيْبه ابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم عَن عَليّ بن أبي طَالب ﵁ قَالَ: إِن الرجل لَيُحِب أَن يكون شسع نَعله أفضل من شسع نعل صَاحبه فَيدْخل فِي هَذِه الْآيَة {تِلْكَ الدَّار الْآخِرَة نَجْعَلهَا للَّذين لَا يُرِيدُونَ علوا فِي الأَرْض وَلَا فَسَادًا}

İbn Ebî Şeybe, İbn Cerîr, İbnü'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in Ali b. Ebî Tâlib radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre şöyle demiştir: 'Kişi ayakkabısının bağının arkadaşının ayakkabı bağından daha güzel olmasını bile istese, şu ayetin kapsamına girer: {تِلْكَ الدَّار الْآخِرَة نَجْعَلهَا للَّذين لَا يُرِيدُونَ علوا فِي الأَرْض وَلَا فَسَادًا} “İşte ahiret yurdu! Biz onu yeryüzünde böbürlenmeyi ve bozgunculuk çıkarmayı istemeyenlere kılarız.”'

وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه وَابْن عَسَاكِر عَن عَليّ بن أبي طَالب ﵁

İbn Merdeveyh ve İbn Asâkir'in Ali b. Ebî Tâlib radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre,

أَنه كَانَ يمشي فِي الْأَسْوَاق وَحده وَهُوَ وَال يرشد الضال ويعين الضَّعِيف ويمر بالبقال وَالْبيع فَيفتح عَلَيْهِ الْقُرْآن وَيقْرَأ {تِلْكَ الدَّار الْآخِرَة نَجْعَلهَا للَّذين لَا يُرِيدُونَ علوا فِي الأَرْض وَلَا فَسَادًا} وَيَقُول: نزلت هَذِه الْآيَة فِي أهل الْعدْل والتواضع فِي الْوُلَاة وَأهل الْقُدْرَة من سَائِر النَّاس

O, yönetici olduğu halde çarşılarda tek başına yürür, yolunu kaybedene yol gösterir, zayıfa yardım eder, bakkalın ve satıcının yanından geçerken ona Kur'an'ı açıp {تِلْكَ الدَّار الْآخِرَة نَجْعَلهَا للَّذين لَا يُرِيدُونَ علوا فِي الأَرْض وَلَا فَسَادًا} “İşte ahiret yurdu! Biz onu yeryüzünde böbürlenmeyi ve bozgunculuk çıkarmayı istemeyenlere kılarız” ayetini okur ve şöyle derdi: 'Bu ayet, yöneticilerden adalet ve tevazu ehli olanlar ile diğer insanlardan güç ve kudret sahibi olanlar hakkında indi.'

وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن عَبَّاس ﵄

İbn Merdeveyh'in İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet ettiğine göre,

نَحوه

Bunun benzerini [rivayet etmiştir].

وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن عدي بن حَاتِم ﵁ قَالَ: لما دخل على النَّبِي ﷺ ألْقى إِلَيْهِ وسَادَة فَجَلَسَ على الأَرْض فَقَالَ: أشهد أَنَّك لَا تبتغي فِي الأَرْض وَلَا فَسَادًا

İbn Merdeveyh'in Adiy b. Hâtim radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre şöyle demiştir: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanına girdiğinde [Peygamber] ona bir minder uzattı, kendisi ise yere oturdu. Bunun üzerine [Adiy]: 'Şahitlik ederim ki sen yeryüzünde [büyüklük taslamayı] ve bozgunculuk çıkarmayı istemiyorsun' dedi

فَأسلم

ve Müslüman oldu.

- قَوْله تَعَالَى: إِن الَّذِي فرض عَلَيْك الْقُرْآن لرادك إِلَى معاد قل رَبِّي أعلم من جَاءَ بِالْهدى وَمن هُوَ فِي ضلال مُبين وَمَا كنت ترجوا أَن يلقى إِلَيْك الْكتاب إِلَّا رَحْمَة من رَبك فَلَا تكونن ظهيرا للْكَافِرِينَ وَلَا يصدنك عَن آيَات الله بعد إِذْ أنزلت إِلَيْك وادع إِلَى رَبك وَلَا تكونن من الْمُشْركين

- Yüce Allah'ın şu buyruğu: “Şüphesiz o Kur'an'ı sana farz kılan [Allah], elbette seni dönülecek yere geri getirecektir. De ki: 'Rabbim, hidayetle geleni de, apaçık bir sapıklık içinde olanı da en iyi bilendir.' Sen Kitab'ın sana vahyedileceğini ummazdın; ancak Rabbinden bir rahmettir. Öyleyse sakın kafirlere arka çıkma! Sana indirildikten sonra sakın seni Allah'ın ayetlerinden alıkoymasınlar. Rabbine davet et ve sakın müşriklerden olma!”

أخرج ابْن أبي حَاتِم عَن الضَّحَّاك ﵁ قَالَ: لما خرج النَّبِي ﷺ من مَكَّة فَبلغ الْجحْفَة اشتاق إِلَى مَكَّة فَأنْزل الله {إِن الَّذِي فرض عَلَيْك الْقُرْآن لرادك إِلَى معاد} إِلَى مَكَّة

İbn Ebî Hâtim'in Dahhâk radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre şöyle demiştir: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem Mekke'den çıkıp Cuhfe'ye ulaştığında Mekke'yi özledi. Bunun üzerine Allah: {إِن الَّذِي فرض عَلَيْك الْقُرْآن لرادك إِلَى معاد} “Şüphesiz o Kur'an'ı sana farz kılan [Allah], elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayetini indirdi; [yani] Mekke'ye [geri getirecektir].

وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن عَليّ بن الْحُسَيْن بن وَاقد ﵁ قَالَ: كل الْقُرْآن مكي أَو مدنِي غير قَوْله {إِن الَّذِي فرض عَلَيْك الْقُرْآن لرادك إِلَى معاد} فَإِنَّهَا أنزلت على رَسُول الله ﷺ بِالْجُحْفَةِ حِين خرج مُهَاجرا إِلَى الْمَدِينَة

İbn Merdeveyh'in Ali b. el-Hüseyn b. Vâkıd radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre şöyle demiştir: {إِن الَّذِي فرض عَلَيْك الْقُرْآن لرادك إِلَى معاد} “Şüphesiz o Kur'an'ı sana farz kılan [Allah], elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayeti hariç Kur'an'ın tamamı Mekkî veya Medenîdir. Çünkü bu ayet, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e Medine'ye hicret etmek üzere yola çıktığı sırada Cuhfe'de indirilmiştir.

فَلَا هِيَ مَكِّيَّة وَلَا مَدَنِيَّة وكل آيَة نزلت على رَسُول الله ﷺ قبل الْهِجْرَة فَهِيَ مَكِّيَّة

Dolayısıyla o ne Mekkîdir ne de Medenîdir. Hicretten önce Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e inen her ayet Mekkîdir;

فَنزلت بِمَكَّة أَو بغَيْرهَا من الْبلدَانِ وكل آيَة نزلت بِالْمَدِينَةِ بعد الْهِجْرَة فَإِنَّهَا مَدَنِيَّة

ister Mekke'de ister başka bir beldede inmiş olsun. Hicretten sonra Medine'de [veya başka bir yerde] inen her ayet ise Medenîdir;

نزلت بِالْمَدِينَةِ أَو بغَيْرهَا من الْبلدَانِ

ister Medine'de ister başka bir beldede inmiş olsun.

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَعبد بن حميد وَالْبُخَارِيّ وَالنَّسَائِيّ وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم وَابْن مرْدَوَيْه وَالْبَيْهَقِيّ فِي الدَّلَائِل من طرق عَن ابْن عَبَّاس ﵄ فِي قَوْله {لرادك إِلَى معاد} قَالَ: إِلَى مَكَّة

İbn Ebî Şeybe, Abd b. Humeyd, Buhârî, Nesâî, İbn Cerîr, İbnü'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim, İbn Merdeveyh ve ed-Delâil'de Beyhakî'nin çeşitli yollarla İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet ettiğine göre, {لرادك إِلَى معاد} “...elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayeti hakkında: 'Mekke'ye' demiştir.

زَاد ابْن مرْدَوَيْه (كَمَا أخرجك مِنْهَا)

İbn Merdeveyh: '[Seni oradan çıkardığı gibi]' [ifadesini] eklemiştir.

وَأخرج الْفرْيَابِيّ وَعبد بن حميد عَن مُجَاهِد ﵁ {لرادك إِلَى معاد} قَالَ: إِلَى مولدك

Feryâbî ve Abd b. Humeyd'in Mücâhid radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre, {لرادك إِلَى معاد} “...elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayeti hakkında: 'Doğduğun yere'

إِلَى مَكَّة

yani Mekke'ye [geri getirecektir]' demiştir.

وَأخرج عبد بن حميد عَن الضَّحَّاك ﵁

Abd b. Humeyd'in Dahhâk radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre,

مثله

Bunun benzerini [rivayet etmiştir].

وَأخرج الْفرْيَابِيّ وَعبد بن حميد وَابْن أبي حَاتِم وَالطَّبَرَانِيّ وَابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن عَبَّاس ﵄ {لرادك إِلَى معاد} قَالَ: الْمَوْت

Feryâbî, Abd b. Humeyd, İbn Ebî Hâtim, Taberânî ve İbn Merdeveyh'in İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet ettiğine göre, {لرادك إِلَى معاد} “...elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayeti hakkında: 'Ölüme' demiştir.

وَأخرج عبد بن حميد وَابْن مرْدَوَيْه عَن أبي سعيد الْخُدْرِيّ ﵁ {لرادك إِلَى معاد} قَالَ: الْمَوْت

Abd b. Humeyd ve İbn Merdeveyh'in Ebû Saîd el-Hudrî radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre, {لرادك إِلَى معاد} “...elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayeti hakkında: 'Ölüme' demiştir.

وَأخرج عبد بن حميد وَابْن مرْدَوَيْه وَأَبُو يعلى وَابْن جرير عَن أبي سعيد الْخُدْرِيّ ﵁ {لرادك إِلَى معاد} قَالَ: الْآخِرَة

Abd b. Humeyd, İbn Merdeveyh, Ebû Ya'lâ ve İbn Cerîr'in Ebû Saîd el-Hudrî radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre, {لرادك إِلَى معاد} “...elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayeti hakkında: 'Ahirete' demiştir.

وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن ابْن عَبَّاس ﵄ {لرادك إِلَى معاد} قَالَ: إِلَى يَوْم الْقِيَامَة

İbn Ebî Hâtim'in İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet ettiğine göre, {لرادك إِلَى معاد} “...elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayeti hakkında: 'Kıyamet gününe' demiştir.

وَأخرج عبد بن حميد عَن عِكْرِمَة ﵁

Abd b. Humeyd'in İkrime radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre,

مثله

Bunun benzerini [rivayet etmiştir].

وَأخرج الْفرْيَابِيّ وَعبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم عَن مُجَاهِد ﵁ {إِن الَّذِي فرض عَلَيْك الْقُرْآن لرادك إِلَى معاد} قَالَ: يُحْيِيك يَوْم الْقِيَامَة

Feryâbî, Abd b. Humeyd, İbnü'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in Mücâhid radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre, {إِن الَّذِي فرض عَلَيْك الْقُرْآن لرادك إِلَى معاد} “Şüphesiz o Kur'an'ı sana farz kılan [Allah], elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayeti hakkında: 'Kıyamet günü seni diriltecektir' demiştir.

وَأخرج عبد بن حميد عَن الْحسن ﵁ {لرادك إِلَى معاد} قَالَ: إِن لَهُ معاد يَبْعَثهُ الله يَوْم الْقِيَامَة ثمَّ يدْخلهُ الْجنَّة

Abd b. Humeyd'in Hasan radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre, {لرادك إِلَى معاد} “...elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayeti hakkında şöyle demiştir: 'Onun bir dönülecek yeri vardır; Allah onu kıyamet günü diriltecek, sonra da cennete koyacaktır.'

وَأخرج الْحَاكِم فِي التَّارِيخ والديلمي عَن عَليّ ﵁ عَن النَّبِي ﷺ {لرادك إِلَى معاد} قَالَ الْجنَّة

Hâkim et-Târîh'te ve Deylemî'nin Ali radıyallâhu anh'den, o da Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet ettiğine göre, {لرادك إِلَى معاد} “...elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayeti hakkında: 'Cennettir' buyurmuştur.

وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَالْبُخَارِيّ فِي تَارِيخه وَأَبُو يعلى وَابْن الْمُنْذر عَن أبي سعيد الْخُدْرِيّ ﵁ {لرادك إِلَى معاد} قَالَ: معاده الْجنَّة وَفِي لفظ (معاده) آخرته

İbn Ebî Şeybe, Târîh'inde Buhârî, Ebû Ya'lâ ve İbnü'l-Münzir'in Ebû Saîd el-Hudrî radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre, {لرادك إِلَى معاد} “...elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayeti hakkında: 'Onun dönülecek yeri cennettir' demiştir. Bir lafızda ise '[Onun dönülecek yeri] ahiretidir' şeklindedir.

وَأخرج سعيد بن مَنْصُور وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم وَابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن عَبَّاس ﵄ {لرادك إِلَى معاد} قَالَ: إِلَى معدنك من الْجنَّة

Saîd b. Mansûr, İbnü'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim ve İbn Merdeveyh'in İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet ettiğine göre, {لرادك إِلَى معاد} “...elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayeti hakkında: 'Cennetteki makamına' demiştir.

وَأخرج ابْن جرير وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم وَالطَّبَرَانِيّ وَابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن عَبَّاس {إِن الَّذِي فرض عَلَيْك الْقُرْآن لرادك إِلَى معاد} قَالَ: لرادك إِلَى الْجنَّة ثمَّ سَائِلك عَن الْقُرْآن

İbn Cerîr, İbnü'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim, Taberânî ve İbn Merdeveyh'in İbn Abbâs'tan rivayet ettiğine göre, {إِن الَّذِي فرض عَلَيْك الْقُرْآن لرادك إِلَى معاد} “Şüphesiz o Kur'an'ı sana farz kılan [Allah], elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayeti hakkında şöyle demiştir: 'Seni mutlaka cennete döndürecek, sonra da sana Kur'an'dan soracaktır.'

وَأخرج الْفرْيَابِيّ عَن أبي صَالح ﵁ فِي قَوْله {لرادك إِلَى معاد} قَالَ: إِلَى الْجنَّة

Feryâbî'nin Ebû Sâlih radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre, {لرادك إِلَى معاد} “...elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayeti hakkında: 'Cennete' demiştir.

وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر وَابْن أبي حَاتِم عَن قَتَادَة رَضِي

Abdürrezzâk, Abd b. Humeyd, İbnü'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in Katâde radıyallâhu

الله عَنهُ فِي قَوْله {لرادك إِلَى معاد} قَالَ: هَذِه مِمَّا كَانَ يكتم ابْن عَبَّاس ﵄

anh'den rivayet ettiğine göre, {لرادك إِلَى معاد} “...elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayeti hakkında şöyle demiştir: 'Bu, İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'nın gizlediği şeylerden biriydi.'

وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن نعيم الْقَارِي ﵁ {لرادك إِلَى معاد} قَالَ: إِلَى بَيت الْمُقَدّس

İbn Ebî Hâtim'in Nuaym el-Kârî radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre, {لرادك إِلَى معاد} “...elbette seni dönülecek yere geri getirecektir” ayeti hakkında: 'Beytülmakdis'e' demiştir.

- قَوْله تَعَالَى: وَلَا تدع مَعَ الله إِلَهًا آخر لَا إِلَه إِلَّا هُوَ كل شَيْء هَالك إِلَّا وَجهه لَهُ الحكم وَإِلَيْهِ ترجعون

- Yüce Allah'ın şu buyruğu: “Allah ile birlikte başka bir ilaha yalvarıp yakarma! O'ndan başka hiçbir ilah yoktur. O'nun zatından başka her şey yok olucudur. Hüküm yalnızca O'nundur ve ancak O'na döndürüleceksiniz.”

أخرج ابْن الْمُنْذر عَن ابْن جريج ﵁ قَالَ: لما نزلت {كل من عَلَيْهَا فان} الرَّحْمَن الْآيَة ٢٦ قَالَت الْمَلَائِكَة: هلك أهل الأَرْض فَلَمَّا نزلت {كل نفس ذائقة الْمَوْت} آل عمرَان الْآيَة ١٨ قَالَت الْمَلَائِكَة: هلك كل نفس فَلَمَّا نزلت {كل شَيْء هَالك إِلَّا وَجهه} قَالَت الْمَلَائِكَة: هلك أهل السَّمَاء وَأهل الأَرْض

İbnü'l-Münzir'in İbn Cüreyc radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre şöyle demiştir: Rahman Suresi 26. ayet olan {كل من عَلَيْهَا فان} “Yer üzerinde bulunan her canlı yok olacaktır” inince melekler: 'Yeryüzü ehli helak oldu' dediler. Âl-i İmrân Suresi 185. ayet olan {كل نفس ذائقة الْمَوْت} “Her can ölümü tadacaktır” inince melekler: 'Bütün canlar helak oldu' dediler. {كل شَيْء هَالك إِلَّا وَجهه} “O'nun zatından başka her şey yok olucudur” inince melekler: 'Gök ehli de yer ehli de helak oldu' dediler.

وَأخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن عَبَّاس ﵄ {كل نفس ذائقة الْمَوْت} قَالَ: لما نزلت قيل: يَا رَسُول الله فَمَا بَال الْمَلَائِكَة فَنزلت {كل شَيْء هَالك إِلَّا وَجهه} فَبين فِي هَذِه الْآيَة فنَاء الْمَلَائِكَة والثقلين من الْجِنّ والانس وَسَائِر عَالم الله وبريته من الطير والوحش وَالسِّبَاع والأنعام وكل ذِي روح أَنه هَالك ميت

İbn Merdeveyh'in İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet ettiğine göre, {كل نفس ذائقة الْمَوْت} “Her can ölümü tadacaktır” ayeti hakkında şöyle demiştir: Bu ayet inince: 'Ey Allah'ın Resûlü, meleklerin durumu nedir?' denildi. Bunun üzerine {كل شَيْء هَالك إِلَّا وَجهه} “O'nun zatından başka her şey yok olucudur” ayeti indi ve bu ayette meleklerin, cin ve insanlardan oluşan iki ağır yükün [mükelleflerin], Allah'ın kuşlar, yaban hayvanları, yırtıcılar, davarlar ve diğer tüm yarattıklarından oluşan tüm alemin ve ruh sahibi her şeyin helak olup öleceği açıklandı.

وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن مقَاتل ﵁ {كل شَيْء هَالك إِلَّا وَجهه} يَعْنِي الْحَيَوَان خَاصَّة من أهل السَّمَوَات وَالْمَلَائِكَة وَمن فِي الأَرْض وَجَمِيع الْحَيَوَان ثمَّ تهْلك السَّمَاء وَالْأَرْض بعد ذَلِك وَلَا تهْلك الْجنَّة وَالنَّار وَمَا فِيهَا وَلَا الْعَرْش وَلَا الْكُرْسِيّ

İbn Ebî Hâtim'in Mukâtil radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre, {كل شَيْء هَالك إِلَّا وَجهه} “O'nun zatından başka her şey yok olucudur” ayeti hakkında: 'Yani özellikle canlılar; göklerin ehlinden, meleklerden, yeryüzünde bulunanlardan ve bütün canlılardan [ibarettir]. Ondan sonra gök ve yer helak olacaktır; ancak cennet, cehennem ve ikisinin içindekiler ile Arş ve Kürsî helak olmayacaktır' demiştir.

وَأخرج عبد بن حميد عَن ابْن عَبَّاس ﵄ {كل شَيْء هَالك إِلَّا وَجهه} إِلَّا مَا يُرِيد بِهِ وَجهه

Abd b. Humeyd'in İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet ettiğine göre, {كل شَيْء هَالك إِلَّا وَجهه} “O'nun zatından başka her şey yok olucudur” ayeti hakkında: 'O'nun rızası gözetilerek yapılanlar hariç' demiştir.

وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن مُجَاهِد ﵁ {كل شَيْء هَالك إِلَّا وَجهه} قَالَ: إِلَّا مَا أُرِيد بِهِ وَجهه

İbn Ebî Hâtim'in Mücâhid radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre, {كل شَيْء هَالك إِلَّا وَجهه} “O'nun zatından başka her şey yok olucudur” ayeti hakkında: 'O'nun rızası gözetilmiş olanlar hariç' demiştir.

وَأخرج الْبَيْهَقِيّ فِي شعب الإِيمان عَن سُفْيَان قَالَ {كل شَيْء هَالك إِلَّا وَجهه} قَالَ: إِلَّا مَا أُرِيد بِهِ وَجهه من الْأَعْمَال الصَّالِحَة

Şuabü'l-Îmân'da Beyhakî'nin Süfyân'dan rivayet ettiğine göre, {كل شَيْء هَالك إِلَّا وَجهه} “O'nun zatından başka her şey yok olucudur” ayeti hakkında: 'Salih amellerden O'nun rızası gözetilerek yapılanlar hariç' demiştir.

وَأخرج ابْن أبي الدُّنْيَا فِي كتاب التفكر عَن ابْن عمر ﵄

İbn Ebî'd-Dünyâ'nın Kitâbü't-Tefekkür'de İbn Ömer radıyallâhu anhümâ'dan rivayet ettiğine göre,

أَنه كَانَ إِذا أَرَادَ أَن يتَعَاهَد قلبه يَأْتِي الخربة يقف على بَابهَا فينادي بِصَوْت حَزِين: أَيْن أهلك ثمَّ يرجع إِلَى نَفسه فَيَقُول {كل شَيْء هَالك إِلَّا وَجهه}

O, kalbini yoklamak [ve ibret almak] istediğinde bir harabeye gelir, kapısında durur ve hüzünlü bir sesle: 'Hani senin ahalin nerede?' diye seslenir, sonra da kendi nefsine dönüp {كل شَيْء هَالك إِلَّا وَجهه} “O'nun zatından başka her şey yok olucudur” derdi.

وَأخرج أَحْمد فِي الزّهْد عَن ثَابت ﵁ قَالَ: لما مَاتَ مُوسَى بن عمرَان ﵊ جالت الْمَلَائِكَة ﵈ فِي السَّمَوَات يَقُولُونَ: مَاتَ مُوسَى ﵇ فَأَي نفس لَا تَمُوت

Ahmed'in ez-Zühd'de Sâbit radıyallâhu anh'den rivayet ettiğine göre şöyle demiştir: Mûsâ b. İmrân aleyhisselâm vefat ettiğinde melekler aleyhimüsselâm göklerde dolaşıp: 'Mûsâ aleyhisselâm vefat etti, artık hangi can ölmez ki!' diyorlardı.