قَالَ وَإِذا وَقع أهل النَّار فِي النَّار وَقع فِيهَا خلق من خلق الله أوبقتهم أَعْمَالهم فَمنهمْ من تَأْخُذهُ النَّار إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَمِنْهُم من تَأْخُذهُ النَّار فِي جسده كُله إِلَّا وَجهه حرم
[Resûlullah] şöyle buyurdu: "Cehennemlikler cehenneme düştüğünde, Allah'ın yarattıklarından amellerinin helak ettiği birtakım kimseler de oraya düşer. Onlardan kimini ateş dizlerine kadar yakalar, kimini de yüzü hariç bütün bedenini yakalar; [zira] Allah
الله صورهم على النَّار
onların yüzlerini ateşe haram kılmıştır.
فينادون فِي النَّار فَيَقُولُونَ: من يشفع لنا إِلَى رَبنَا حَتَّى يخرجنا من النَّار فَيَقُولُونَ: وَمن أَحَق بذلك من أبيكم آدم فَينْطَلق الْمُؤْمِنُونَ إِلَى آدم فَيَقُولُونَ: خلقك الله بِيَدِهِ وَنفخ فِيك من روحه وكلمك
Ateşin içinde seslenip: 'Bizi ateşten çıkarması için Rabbimize bizim adımıza kim şefaat eder?' derler. Sonra: 'Buna babanız Âdem'den daha layık kim var?' derler. Bunun üzerine müminler Âdem'e gidip: 'Allah seni kendi eliyle yarattı, sana kendi ruhundan üfledi ve seninle konuştu' derler.
فيذكر آدم ذَنبه فَيَقُول: مَا أَنا بِصَاحِب ذَلِك وَلَكِن عَلَيْكُم بِنوح فَإِنَّهُ أول رسل الله فَيَأْتُونَ نوحًا ﵇ ويذكرون ذَلِك إِلَيْهِ فيذكر ذَنبا فَيَقُول: مَا أَنا بِصَاحِب ذَلِك وَلَكِن عَلَيْكُم بإبراهيم فَإِن الله اتَّخذهُ خَلِيلًا
Bunun üzerine Âdem günahını hatırlar ve: 'Ben o makamın sahibi değilim; fakat siz Nûh'a gidin, zira o Allah'ın ilk elçisidir' der. Nûh aleyhisselâm'a gelirler ve bu durumu ona arz ederler. O da bir günahını hatırlar ve: 'Ben o makamın sahibi değilim; fakat siz İbrâhim'e gidin, zira Allah onu dost (halîl) edinmiştir' der.
فَيُؤتى إِبْرَاهِيم فيطلب ذَلِك إِلَيْهِ
İbrâhim'e gelinir ve bu talep ona iletilir.
فيذكر ذَنبا فَيَقُول: مَا أَنا بِصَاحِب ذَلِك وَلَكِن عَلَيْكُم بمُوسَى فَإِن الله قربه نجيا وَكَلمه وَأنزل عَلَيْهِ التَّوْرَاة
O da bir günahını hatırlar ve: 'Ben o makamın sahibi değilim; fakat siz Mûsâ'ya gidin, zira Allah onu fısıldaşan bir sırdaş olarak [kendisine] yaklaştırmış, onunla konuşmuş ve ona Tevrat'ı indirmiştir' der.
فَيُؤتى مُوسَى فيطلب ذَلِك إِلَيْهِ فيذكر ذَنبا وَيَقُول: مَا أَنا بِصَاحِب ذَلِك وَلَكِن عَلَيْكُم بِروح الله وكلمته عِيسَى بن مَرْيَم ﵇
Mûsâ'ya gelinir ve bu talep ona iletilir. O da bir günahını hatırlar ve: 'Ben o makamın sahibi değilim; fakat siz Allah'ın ruhu ve kelimesi olan Meryem oğlu Îsâ aleyhisselâm'a gidin' der.
فَيُؤتى عِيسَى بن مَرْيَم ﵇ فيطلب ذَلِك إِلَيْهِ فَيَقُول: مَا أَنا بِصَاحِب ذَلِك وَلَكِن عَلَيْكُم بِمُحَمد ﷺ
Meryem oğlu Îsâ aleyhisselâm'a gelinir ve bu talep ona iletilir. O da: 'Ben o makamın sahibi değilim; fakat siz Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'e gidin' der.
فَيَأْتُوني ولي عِنْد رَبِّي ثَلَاث شفاعات وعدنيهن فأنطلق حَتَّى آتِي بَاب الْجنَّة فآخذ بِحَلقَة الْبَاب فَاسْتَفْتَحَ فَيفتح لي فَأخر سَاجِدا فَيَأْذَن لي من حَمده وتمجيده بِشَيْء مَا أذن بِهِ لأحد من خلقه ثمَّ يَقُول: ارْفَعْ رَأسك يَا مُحَمَّد اشفع تشفع وسل تعطه
Bunun üzerine bana gelirler. Rabbimin katında bana vaat ettiği üç şefaat hakkım vardır. Gidip cennet kapısına gelirim, kapının halkasını tutar ve açılmasını isterim. Kapı bana açılır; secdeye kapanırım. Allah, mahlûkatından hiçbirine izin vermediği ölçüde Kendisine hamd ve temcidde bulunmama izin verir. Sonra: 'Başını kaldır ey Muhammed! Şefaat et, şefaatin kabul edilsin; iste, sana verilsin' buyurur.
فَإِذا رفعت رَأْسِي قَالَ لي - وَهُوَ أعلم - مَا شَأْنك فَأَقُول: يَا رب وَعَدتنِي الشَّفَاعَة فشفعني
Başımı kaldırdığımda O -en iyi bilen olduğu halde- bana: 'Durumun nedir?' buyurur. Ben de: 'Yâ Rabbi! Bana şefaat vaat etmiştin, [şimdi] beni şefaatçi kıl' derim.
فَأَقُول يَا رب من وَقع فِي النَّار من أمتِي فَيَقُول الله: أخرجُوا من عَرَفْتُمْ صورته فَيخرج أُولَئِكَ حَتَّى لَا يبْقى مِنْهُم أحد ثمَّ يَأْذَن الله بالشفاعة فَلَا يبْقى نَبِي وَلَا شَهِيد إِلَّا شفع فَيَقُول الله: أخرجُوا من وجدْتُم فِي قلبه زنة دِينَار من خير فَيخرج أُولَئِكَ حَتَّى لَا يبْقى مِنْهُم أحد وَحَتَّى لَا يبْقى فِي النَّار من عمل خيرا قطّ وَلَا يبْقى أحد لَهُ شَفَاعَة إِلَّا شفع
'Yâ Rabbi, ümmetimden ateşe düşenler!' derim. Allah Teâlâ: 'Suretini tanıdıklarınızı çıkarın' buyurur. Onlar, içlerinden hiç kimse kalmayıncaya kadar çıkarılırlar. Sonra Allah şefaate izin verir; artık şefaat etmedik hiçbir peygamber ve hiçbir şehit kalmaz. Allah: 'Kalbinde bir dinar ağırlığınca hayır bulduğunuz kimseleri çıkarın' buyurur. Onlar da içlerinden hiç kimse kalmayıncaya ve ateşte hiçbir hayır işlememiş olan kimse kalmayıncaya, şefaat hakkı olan herkes şefaat edinceye kadar çıkarılırlar.
حَتَّى أَن إِبْلِيس ليتطاول فِي النَّار لما يرى من رَحْمَة الله رَجَاء أَن يشفع لَهُ ثمَّ يَقُول الله: بقيت وَأَنا أرْحم الرَّاحِمِينَ فَيقبض قَبْضَة فَيخرج مِنْهَا مَا لَا يُحْصِيه غَيره فينبتهم على نهر يُقَال لَهُ نهر الْحَيَوَان فينبتون فِيهِ كَمَا تنْبت الْحبَّة فِي حميل السَّيْل فَمَا يَلِي الشَّمْس أَخْضَر وَمَا يَلِي الظل أصفر فينبتون كالدر مَكْتُوب فِي رقابهم: الجهنميون عُتَقَاء الرَّحْمَن لم يعملوا لله خيرا قطّ يَقُول مَعَ التَّوْحِيد فيمكثون فِي الْجنَّة
Hatta İblis bile Allah'ın rahmetini gördükçe kendisine de şefaat edilir ümidiyle ateşte boynunu uzatır. Sonra Allah: 'Geriye Ben kaldım, Ben merhametlilerin en merhametlisiyim' buyurur ve [kudret eliyle] bir avuç alır; oradan Kendisinden başkasının sayamayacağı kadar çok kimseyi çıkarır. Onları 'Hayat Nehri' denilen bir nehir üzerinde bitirir. Tıpkı sel birikintisindeki tohumun bitmesi gibi orada biterler. Güneşe bakan tarafları yeşil, gölgede kalan tarafları sarı olur. İnci gibi biterler; boyunlarında 'Tevhid ile birlikte Allah için hiçbir hayır işlememiş olan, Rahmân'ın azatlıları Cehennemlikler' diye yazılıdır. Cennette kalırlar,
مَا شَاءَ الله وَذَلِكَ الْكتاب فِي رقابهم ثمَّ يَقُولُونَ: يَا رَبنَا امح عَنَّا هَذَا الْكتاب فيمحوه عَنْهُم
Allah'ın dilediği kadar o yazı boyunlarında olduğu halde [kalırlar]. Sonra: 'Ey Rabbimiz! Bu yazıyı bizden sil' derler; Allah da o yazıyı onlardan siler.
من الْآيَات ٦٩ - ٧٠
69 - 70. Ayetler
أخرج ابْن جرير عَن السّديّ ﵁ {وأشرقت الأَرْض} قَالَ: أَضَاءَت {وَوضع الْكتاب} قَالَ: الْحساب
İbn Cerîr, Süddî radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre o, {وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ} “Yer aydınlandı” ayeti hakkında: "Işıldadı", {وَوُضِعَ الْكِتَابُ} “kitap ortaya kondu” ayeti hakkında da: "Hesap [konuldu]" demiştir.
وَأخرج عبد بن حميد وَابْن جرير وَابْن الْمُنْذر عَن قَتَادَة ﵁ {وأشرقت الأَرْض بِنور رَبهَا} قَالَ: فَمَا يتضارون فِي نوره إِلَّا كَمَا يتضارون فِي الْيَوْم الصحو الَّذِي لَا دخن فِيهِ {وَجِيء بالنبيين وَالشُّهَدَاء} قَالَ: الَّذين اسْتشْهدُوا
Abd b. Humeyd, İbn Cerîr ve İbnu'l-Münzir, Katâde radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre o, {وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا} “Yer, Rabbinin nuruyla aydınlandı” ayeti hakkında: "O'nun nurunda, tıpkı içinde hiçbir pus bulunmayan açık ve berrak bir günde birbirlerine zarar vermedikleri gibi birbirlerine zarar vermezler"; {وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَدَاءِ} “Peygamberler ve şahitler getirildi” ayeti hakkında ise: "Şehit edilen kimseler [getirildi]" demiştir.
وَأخرج عبد بن حميد عَن ابْن عَبَّاس ﵄ {وَجِيء بالنبيين وَالشُّهَدَاء} قَالَ: النَّبِيُّونَ الرُّسُل {وَالشُّهَدَاء} الَّذين يشْهدُونَ بالبلاغ لَيْسَ فيهم طعان وَلَا لعان
Abd b. Humeyd, İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet ettiğine göre o, {وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَدَاءِ} “Peygamberler ve şahitler getirildi” ayeti hakkında şöyle demiştir: "Peygamberler elçilerdir; {وَالشُّهَدَاءِ} “şahitler” ise [mesajın] tebliğ edildiğine şahitlik eden kimselerdir, aralarında ne kınayan ne de lanet okuyan biri vardır."
وَأخرج ابْن جرير وَابْن مرْدَوَيْه عَن ابْن عَبَّاس ﵄ {وَجِيء بالنبيين وَالشُّهَدَاء} قَالَ: يشْهدُونَ بتبليغ الرسَالَة وَتَكْذيب الْأُمَم إيَّاهُم
İbn Cerîr ve İbn Merdeveyh, İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet ettiğine göre o, {وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَدَاءِ} “Peygamberler ve şahitler getirildi” ayeti hakkında: "Risaletin tebliğ edildiğine ve ümmetlerin onları yalanladığına şahitlik ederler" demiştir.
الْآيَات ٧١ - ٧٢
71 - 72. Ayetler
أخرج ابْن مرْدَوَيْه عَن أبي هُرَيْرَة ﵁ عَن النَّبِي ﷺ قَالَ إِن جَهَنَّم إِذا سيق إِلَيْهَا أَهلهَا تلفحهم بعنق مِنْهَا لفحة لم تدع لَحْمًا على عظم إِلَّا ألقته على العرقوب
İbn Merdeveyh, Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'tan, Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir: "Cehennem halkı oraya sürüldüğünde, cehennem onlara alevinden bir boyun uzatarak öyle bir çarpar ki, kemik üzerinde topuğa indirmedik hiçbir et bırakmaz."
وَأخرج عبد بن حميد وَابْن جرير عَن قَتَادَة ﵁ {وَلَكِن حقت كلمة الْعَذَاب على الْكَافرين} قَالَ: بأعمالهم أَعمال السوء
Abd b. Humeyd ve İbn Cerîr, Katâde radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre o, {وَلَكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَى الْكَافِرِينَ} “Fakat inkârcıların aleyhine azap sözü hak olmuştur” ayeti hakkında: "Kötü amelleri olan amelleri sebebiyle [hak olmuştur]" demiştir.
وَالله أعلم
En doğrusunu Allah bilir.
الْآيَة ٧٣
73. Ayet
أخرج أَحْمد وَعبد بن حميد وَمُسلم عَن أنس ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: أول زمرة يدْخلُونَ الْجنَّة على صُورَة الْقَمَر لَيْلَة الْبَدْر وَالَّذين يَلُونَهُمْ على صُورَة أَشد كَوْكَب دري فِي السَّمَاء إضاءة
Ahmed, Abd b. Humeyd ve Müslim, Enes radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: "Cennete girecek ilk zümre dolunay gecesindeki ay suretindedir; onların ardından gelenler ise gökyüzündeki ışığı en parlak inci gibi parlayan yıldız suretindedir."
وَأخرج ابْن الْمُبَارك فِي الزّهْد وَعبد الرَّزَّاق وَابْن أبي شيبَة وَابْن رَاهَوَيْه وَعبد بن حميد وَابْن أبي الدُّنْيَا فِي صفة الْجنَّة وَالْبَيْهَقِيّ فِي الْبَعْث والضياء فِي المختارة عَن عليّ بن أبي طَالب ﵁ قَالَ: يساق الَّذين اتَّقوا رَبهم إِلَى الْجنَّة زمراً حَتَّى إِذا انْتَهوا إِلَى بَاب من أَبْوَابهَا وجدوا عِنْده شَجَرَة يخرج من تَحت سَاقهَا عينان تجريان فعمدوا إِلَى إحدهما فَشَرِبُوا مِنْهَا فَذهب مَا فِي بطونهم من أَذَى أَو قذى وبأس ثمَّ عَمدُوا إِلَى الْأُخْرَى فتطهروا مِنْهَا فجرت عَلَيْهِم نَضرة النَّعيم فَلَنْ تغير أبشارهم بعْدهَا أبدا وَلنْ تشعث أشعارهم كَأَنَّمَا دهنوا بالدهان ثمَّ انْتَهوا إِلَى خَزَنَة الْجنَّة فَقَالُوا {سَلام عَلَيْكُم طبتم فادخلوها خَالِدين} ثمَّ تلقاهم الْوِلْدَان يطوفون بهم كَمَا يطِيف أهل الدُّنْيَا بالحميم فَيَقُولُونَ: اُبْشُرْ بِمَا أعد الله لَك من الْكَرَامَة ثمَّ ينْطَلق غُلَام من أُولَئِكَ الْولدَان إِلَى بعض أَزوَاجه من الْحور الْعين فَيَقُول: قد جَاءَ فلَان باسمه الَّذِي يدعى بِهِ فِي الدُّنْيَا فَتَقول: أَنْت رَأَيْته فَيَقُول: أَنا رَأَيْته فيستخفها الْفَرح حَتَّى تقوم على أُسْكُفَّة بَابهَا فَإِذا انْتهى إِلَى منزله نظر شَيْئا من أساس بُنْيَانه فَإِذا جندل اللُّؤْلُؤ فَوْقه أَخْضَر وأصفر وأحمر من كل لون
İbnu'l-Mübârek ez-Zühd'de, Abdürrezzâk, İbn Ebî Şeybe, İbn Râhûye, Abd b. Humeyd, İbn Ebî'd-Dünyâ Sıfatü'l-Cenne'de, Beyhakî el-Ba's'ta ve Ziyâ el-Muhtâre'de Ali b. Ebî Tâlib radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: "Rablerinden sakınanlar gruplar halinde cennete sevk edilirler. Nihayet onun kapılarından bir kapıya vardıklarında, yanında gövdesinin altından iki pınar akan bir ağaç bulurlar. Onlardan birine yönelip ondan içerler; böylece karınlarındaki eza, pislik ve rahatsızlık gider. Sonra diğerine yönelip onunla temizlenirler; üzerlerine nimetin parlaklığı ve tazeliği gelir. Artık bundan sonra tenleri asla değişmez ve sanki yağ sürünmüşler gibi saçları asla dağılmaz. Sonra cennet bekçilerine varırlar; onlar: {سَلَامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِينَ} “Selâm sizlere! Tertemiz geldiniz; artık ebedî kalmak üzere girin oraya!” derler. Ardından onları ölümsüz gençler (vildân) karşılar; dünyadakilerin candan bir dostun etrafında pervane oldukları gibi onların etrafında dolanırlar ve: 'Allah'ın senin için hazırladığı ikramla müjdelen!' derler. Sonra o gençlerden biri onun hûrilerden olan eşlerinden birine gidip: 'Falanca, dünyada çağrıldığı ismiyle geldi' der. Kadın: 'Sen onu gördün mü?' der. Genç: 'Ben onu gördüm' der. Kadını öyle bir sevinç kaplar ki nihayet kapısının eşiğinde durur. Adam konağına vardığında binasının temelinden bir kısmına bakar; bir de bakar ki inciden kayalar olup üzerinde her renkten yeşil, sarı ve kırmızı vardır.
ثمَّ رفع رَأسه فَنظر إِلَى
Sonra başını kaldırıp
سقفه فَإِذا مثل الْبَرْق
tavanına bakar; bir de görür ki şimşek gibidir.
وَلَوْلَا أَن الله تَعَالَى قدر أَنه لَا ألم لذهب ببصره
Şayet Allah Teâlâ acı olmamasını takdir etmemiş olsaydı, gözünü alıp götürürdü.
ثمَّ طأطأ بِرَأْسِهِ فَنظر إِلَى أَزوَاجه (وأكواب مَوْضُوعَة ونمارق مصفوفة وزرابيّ مبثوثة) (الغاشية ١٤ - ١٦) فَنظر إِلَى تِلْكَ النِّعْمَة ثمَّ اتكأ على أريكة من أريكته ثمَّ قَالَ (الْحَمد لله الَّذِي هدَانَا لهَذَا وَمَا كُنَّا لنهتدي لَوْلَا أَن هدَانَا الله
Sonra başını indirip eşlerine, konulmuş kadehlere, dizilmiş koltuklara ve serilmiş halılara bakar. O nimete bakar, sonra tahtlarından bir tahta yaslanır, ardından: {الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللَّهُ}
) (الْأَعْرَاف ٤٣)
“Bizi buna eriştiren Allah'a hamdolsun; eğer Allah bizi doğru yola iletmeseydi biz kendiliğimizden doğru yolu bulamazdık” der.
ثمَّ يُنَادي منادٍ: تحيون فَلَا تموتون أبدا وتقيمون فَلَا تظعنون أبدا وتصحون فَلَا تمرضون أبدا
Sonra bir münadi şöyle seslenir: 'Sizler yaşayacaksınız ve asla ölmeyeceksiniz; [burada] ikamet edeceksiniz ve asla göç etmeyeceksiniz; sıhhatli kalacaksınız ve asla hastalanmayacaksınız.'"
وَالله تَعَالَى أعلم
En doğrusunu Yüce Allah bilir.
أما قَوْله تَعَالَى: {وَفتحت أَبْوَابهَا}
Yüce Allah'ın: {وَفُتِحَتْ أَبْوَابُهَا} “kapıları açılmış” buyruğuna gelince;
أخرج البُخَارِيّ وَمُسلم وَالطَّبَرَانِيّ عَن سهل بن سعد ﵁
Buhârî, Müslim ve Taberânî, Sehl b. Sa'd radıyallâhu anh'tan rivayet etmişlerdir:
أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: فِي الْجنَّة ثَمَانِيَة أَبْوَاب مِنْهَا بَاب يُسمى الريان لَا يدْخلهُ إِلَّا الصائمون
Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: "Cennetin sekiz kapısı vardır. Onlardan bir kapı vardır ki adına Reyyân denir; oradan sadece oruç tutanlar girer."
وَأخرج مَالك وَأحمد وَالْبُخَارِيّ وَمُسلم وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ وَابْن حبَان عَن أبي هُرَيْرَة ﵁ عَن النَّبِي ﷺ قَالَ: من أنْفق زَوْجَيْنِ من مَاله فِي سَبِيل الله دعِي من أَبْوَاب الْجنَّة وللجنة أَبْوَاب فَمن كَانَ من أهل الصَّلَاة دعِي من بَاب الصَّلَاة وَمن كَانَ من أهل الصّيام دعِي من بَاب الريان وَمن كَانَ من أهل الصَّدَقَة دعِي من بَاب الصَّدَقَة وَمن كَانَ من أهل الْجِهَاد دعِي من بَاب الْجِهَاد
Mâlik, Ahmed, Buhârî, Müslim, Tirmizî, Nesâî ve İbn Hibbân, Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'tan, Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'in şöyle buyurduğunu rivayet etmişlerdir: "Kim malından Allah yolunda iki şey harcarsa, cennet kapılarından çağrılır. Cennetin kapıları vardır: Namaz ehlinden olan kimse Namaz Kapısı'ndan çağrılır; oruç ehlinden olan kimse Reyyân Kapısı'ndan çağrılır; sadaka ehlinden olan kimse Sadaka Kapısı'ndan çağrılır; cihad ehlinden olan kimse de Cihad Kapısı'ndan çağrılır."
فَقَالَ أَبُو بكر ﵁: يَا رَسُول الله فَهَل يدعى أحد مِنْهَا كلهَا قَالَ: نعم وَأَرْجُو أَن تكون مِنْهُم
Bunun üzerine Ebû Bekir radıyallâhu anh: 'Ey Allah'ın Resûlü! Bir kimse bu kapıların hepsinden birden çağrılır mı?' dedi. [Resûlullah]: 'Evet, senin de onlardan olmanı umarım' buyurdu.
وَأخرج ابْن أبي الدُّنْيَا فِي صفة الْجنَّة وَأَبُو يعلى وَالطَّبَرَانِيّ وَالْحَاكِم عَن ابْن مَسْعُود ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: للجنة ثَمَانِيَة أَبْوَاب
İbn Ebî'd-Dünyâ Sıfatü'l-Cenne'de, Ebû Ya'lâ, Taberânî ve Hâkim, İbn Mes'ûd radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: "Cennetin sekiz kapısı vardır;
سَبْعَة مغلقة وَبَاب مَفْتُوح للتَّوْبَة حَتَّى تطلع الشَّمْس من نَحوه
yedisi kapalıdır, bir kapı ise güneş o taraftan doğuncaya kadar tevbe için açıktır."
وَأخرج ابْن أبي حَاتِم عَن ابْن عَبَّاس ﵄ قَالَ: للجنة ثَمَانِيَة أَبْوَاب
İbn Ebî Hâtim, İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: "Cennetin sekiz kapısı vardır:
بَاب للمصلين وَبَاب للصائمين وَبَاب للحاجين وَبَاب للمعتمرين وَبَاب للمجاهدين وَبَاب لِلذَّاكِرِينَ وَبَاب للشاكرين
Namaz kılanlar için bir kapı, oruç tutanlar için bir kapı, haccedenler için bir kapı, umre yapanlar için bir kapı, cihad edenler için bir kapı, zikredenler için bir kapı ve şükredenler için bir kapı."
وَأخرج أَحْمد عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: لكل عمل أهل من أَبْوَاب الْجنَّة يدعونَ مِنْهُ بذلك الْعَمَل
Ahmed, Ebû Hüreyre'den rivayet ettiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: "Her bir amelin cennet kapılarından [kendisine ait] ehli vardır; o amelle o kapıdan çağrılırlar."
وَأخرج الْبَزَّار عَن أبي هُرَيْرَة ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: إِذا كَانَ يَوْم الْقِيَامَة دعِي الإِنسان بأكبر عمله فَإِذا كَانَت الصَّلَاة أفضل دعِي بهَا وَإِن
Bezzâr, Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: "Kıyamet günü olduğunda insan en büyük ameliyle çağrılır. Eğer namazı en üstün ise onunla çağrılır;
كَانَ صِيَامه أفضل دعِي بِهِ وَإِن كَانَ الْجِهَاد أفضل دعِي بِهِ
şayet orucu en üstün ise onunla çağrılır; şayet cihadı en üstün ise onunla çağrılır."
فَقَالَ أَبُو بكر ﵁: أحد يدعى بعملين قَالَ: نعم
Bunun üzerine Ebû Bekir radıyallâhu anh: 'İki amelle birden çağrılan olur mu?' dedi. [Resûlullah]: 'Evet,
أَنْت
sen [çağrılırsın]' buyurdu.
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ فِي الْأَوْسَط والخطيب فِي الْمُتَّفق المفترق عَن أبي هُرَيْرَة ﵁ عَن النَّبِي ﷺ قَالَ: إِن فِي الْجنَّة بَابا يُقَال لَهُ الضُّحَى فَإِذا كَانَ يَوْم الْقِيَامَة نَادَى مُنَاد: أَيْن الَّذين كَانُوا يديمون صَلَاة الضُّحَى هَذَا بَابَكُمْ فادخلوه برحمة الله
Taberânî el-Evsat'ta ve Hatîb el-Müttefik ve'l-Müfterik'te Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'tan, Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'in şöyle buyurduğunu rivayet etmişlerdir: "Cennette 'Duhâ' denilen bir kapı vardır. Kıyamet günü olduğunda bir münadi: 'Kuşluk namazına devam edenler nerede? İşte kapınız burasıdır, Allah'ın rahmetiyle oraya girin' diye seslenir."
وَأخرج أَحْمد عَن مُعَاوِيَة بن حيدة ﵁
Ahmed, Muâviye b. Hayde radıyallâhu anh'tan rivayet etmiştir:
أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: مَا بَين مصراعين من مصاريع الْجنَّة أَرْبَعُونَ عَاما وليأتين عَلَيْهِم يَوْم وَأَنه لكظيظ
Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Cennet kapılarının iki kanadı arası kırk yıllık mesafedir. Muhakkak ki onların üzerine öyle bir gün gelecektir ki kapı tıklım tıklım olacaktır."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن أبي هُرَيْرَة ﵁ عَن النَّبِي ﷺ قَالَ: وَالَّذِي نَفسِي بِيَدِهِ لما بَين المصراعين من مصاريع الْجنَّة لَكمَا بَين مَكَّة وهجر
İbn Ebî Şeybe, Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'tan, Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir: "Nefsim kudret elinde olan [Allah]'a andolsun ki, cennet kapılarının iki kanadı arası, Mekke ile Hecer arası gibidir."
أَو كَمَا بَين مَكَّة وَبصرى
yahut Mekke ile Busrâ arası gibidir."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن عتبَة بن غَزوَان ﵁ أَنه خطب فَقَالَ: إِن مَا بَين المصراعين من مصاريع الْجنَّة لمسيرة أَرْبَعِينَ عَاما وليأتين على أَبْوَاب الْجنَّة يَوْم وَلَيْسَ مِنْهَا بَاب إِلَّا وَهُوَ كظيظ
İbn Ebî Şeybe, Utbe b. Gazvân radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre o bir hutbe irad edip şöyle demiştir: "Cennet kapılarının iki kanadı arası kırk yıllık bir yürüyüş mesafesidir. Muhakkak ki cennet kapılarının üzerine öyle bir gün gelecektir ki kapılardan tıklım tıklım olmayan tek bir kapı bile bulunmayacaktır."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن كَعْب ﵁ قَالَ: مَا بَين مصراعي الْجنَّة أَرْبَعُونَ خَرِيفًا للراكب الْمجد وليأتين عَلَيْهِ يَوْم وَهُوَ كظيظ الزحام
İbn Ebî Şeybe, Ka'b radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: "Cennetin iki kanadı arası, hızlı giden bir binekli için kırk yıllık mesafedir. Muhakkak ki onun üzerine öyle bir gün gelecektir ki o, izdihamdan tıklım tıklım olacaktır."
وَأخرج ابْن أبي شيبَة عَن أبي حَرْب بن أبي الْأسود الديلمي قَالَ إِن الرجل ليوقف على بَاب الْجنَّة مائَة عَام بالذنب عمله وَإنَّهُ ليرى أَزوَاجه وخدمه
İbn Ebî Şeybe, Ebû Harb b. Ebi'l-Esved ed-Dîlemî'den rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: "Kişi, işlediği bir günah sebebiyle cennet kapısında yüz yıl bekletilir; oysa eşlerini ve hizmetçilerini görmektedir."
وَأخرج أَحْمد وَالْبَزَّار عَن معَاذ بن جبل ﵁ قَالَ: قَالَ لي رَسُول الله ﷺ: مَفَاتِيح الْجنَّة شَهَادَة أَن لَا إِلَه إِلَّا الله
Ahmed ve Bezzâr, Muâz b. Cebel radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bana: "Cennetin anahtarları, 'Lâ ilâhe illallâh' şehadetidir" buyurdu.
وَأخرج الطَّيَالِسِيّ والدارمي عَن جَابر ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: مَفَاتِيح الْجنَّة الصَّلَاة
Tayâlisî ve Dârimî, Câbir radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: "Cennetin anahtarı namazdır" buyurmuştur.
وَأخرج ابْن أبي شيبَة وَأحمد والدارمي وَمُسلم وَأَبُو دَاوُد وَابْن ماجة عَن عمر بن الْخطاب ﵁
İbn Ebî Şeybe, Ahmed, Dârimî, Müslim, Ebû Dâvûd ve İbn Mâce, Ömer b. el-Hattâb radıyallâhu anh'tan rivayet etmişlerdir:
أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: مَا مِنْكُم من أحد يسبغ الْوضُوء ثمَّ يَقُول: أشهد أَن لَا إِلَه إِلَّا الله وَحده لَا شريك لَهُ وَأشْهد أَن مُحَمَّدًا عَبده وَرَسُوله إِلَّا فتحت لَهُ من الْجنَّة ثَمَانِيَة أَبْوَاب من أَيهَا شَاءَ دخل
Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Sizden her kim abdestini eksiksiz alır, sonra da: 'Eşhedü en lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh ve eşhedü enne Muhammeden abduhû ve resûlüh' derse, mutlaka ona cennetin sekiz kapısı açılır, dilediğinden girer."
وَأخرج النَّسَائِيّ وَالْحَاكِم وَابْن حبَان عَن أبي هُرَيْرَة وَأبي سعيد ﵄
Nesâî, Hâkim ve İbn Hibbân, Ebû Hüreyre ve Ebû Saîd radıyallâhu anhümâ'dan rivayet etmişlerdir:
أَن النَّبِي ﷺ قَالَ: مَا من عبد يُصَلِّي الصَّلَوَات الْخمس ويصوم رَمَضَان وَيخرج الزَّكَاة ويجتنب الْكَبَائِر السَّبع إِلَّا فتحت لَهُ أَبْوَاب الْجنَّة الثَّمَانِية يَوْم الْقِيَامَة
Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Beş vakit namazı kılan, Ramazan orucunu tutan, zekâtı veren ve yedi büyük günahtan kaçınan hiçbir kul yoktur ki, kıyamet gününde ona cennetin sekiz kapısı açılmış olmasın."
وَأخرج أَحْمد وَابْن جرير وَالْبَيْهَقِيّ عَن عتبَة بن عبد الله السّلمِيّ رضى الله عَنهُ قَالَ: سَمِعت رَسُول الله ﷺ يَقُول: مَا من عبد يَمُوت لَهُ ثَلَاثَة من الْوَلَد لم يبلغُوا الْحِنْث إِلَّا تلقوهُ من أَبْوَاب الْجنَّة الثَّمَانِية
Ahmed, İbn Cerîr ve Beyhakî, Utbe b. Abdillâh es-Sülemî radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: "Büluğ çağına ermemiş üç çocuğu vefat eden hiçbir kul yoktur ki, cennetin sekiz kapısında onu karşılamış olmasınlar;
من أَيهَا شَاءَ دخل
dilediğinden girer."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ فِي الْأَوْسَط عَن عَائِشَة ﵂ قَالَت: قَالَ رَسُول الله ﷺ: من كَانَ لَهُ بنتان أَو أختَان أَو عمتان أَو خالتان فَعَالَهُنَّ فتحت لَهُ أَبْوَاب الْجنَّة
Taberânî el-Evsat'ta Âişe radıyallâhu anhâ'dan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem buyurdu ki: "Kimin iki kızı yahut iki kız kardeşi yahut iki halası veya iki teyzesi olur da onların geçimini sağlarsa, cennetin kapıları ona açılır."
وَأخرج الطَّبَرَانِيّ فِي الْأَوْسَط بِسَنَد حسن عَن أبي هُرَيْرَة ﵁ عَن رَسُول الله ﷺ: أَيّمَا امْرَأَة اتقت رَبهَا وحفظت فرجهَا فتحت لَهَا ثَمَانِيَة أَبْوَاب الْجنَّة فَقيل لَهَا: ادخلي من حَيْثُ شِئْت
Taberânî el-Evsat'ta hasen bir senetle Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'tan, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir: "Hangi kadın Rabbinden sakınır ve iffetini korursa, ona cennetin sekiz kapısı açılır ve kendisine: 'Dilediğin yerden gir' denilir."
وَأخرج أَبُو نعيم عَن ابْن مَسْعُود ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ من حفظ على أمتِي أَرْبَعِينَ حَدِيثا يَنْفَعهُمْ الله بهَا قيل لَهُ: أَدخل من أَي أَبْوَاب الْجنَّة شِئْت
Ebû Nuaym, İbn Mes'ûd radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Kim ümmetime, Allah'ın kendisiyle onları faydalandıracağı kırk hadisi hıfzederse, ona: 'Cennet kapılarının dilediğinden gir' denilir."
وَأخرج عبد بن حميد وَابْن جرير عَن مُجَاهِد ﵁ فِي قَوْله {سَلام عَلَيْكُم طبتم} قَالَ: كُنْتُم طيبين بِطَاعَة الله
Abd b. Humeyd ve İbn Cerîr, Mücâhid radıyallâhu anh'tan {سَلام عَلَيْكُم طبتم} “Selâm sizlere! Tertemiz geldiniz” kavli hakkında şöyle dediğini rivayet etmişlerdir: "Allah'a itaatle tertemiz oldunuz."
الْآيَات ٧٤ - ٧٥
74 - 75. Ayetler
أخرج عبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر عَن قَتَادَة ﵁ فِي قَوْله {وأورثنا الأَرْض} قَالَ: أَرض الْجنَّة
Abd b. Humeyd ve İbnü'l-Münzir, Katâde radıyallâhu anh'tan {وأورثنا الأَرْض} “Ve bizi bu yere vâris kıldı” kavli hakkında: "Cennet arzı" dediğini rivayet etmişlerdir.
وَأخرج هناد عَن أبي الْعَالِيَة ﵁ مثله
Hennâd, Ebu'l-Âliye radıyallâhu anh'tan bunun bir benzerini rivayet etmiştir.
وَأخرج ابْن الْمُنْذر عَن ابْن جريج ﵁ فِي قَوْله {نتبوأ من الْجنَّة حَيْثُ نشَاء} قَالَ: انْتَهَت مشيئتهم إِلَى مَا أعْطوا
İbnü'l-Münzir, İbn Cüreyc radıyallâhu anh'tan {نتبوأ من الْجنَّة حَيْثُ نشَاء} “Cennetten dilediğimiz yerde konaklıyoruz” kavli hakkında: "Onların dilemesi, kendilerine verilmiş olan şeylerle nihayet bulmuştur" dediğini rivayet etmiştir.
وَأخرج عبد بن حميد عَن قَتَادَة ﵁ قَالَ: ذكر لنا أَن نَبِي الله ﷺ سُئِلَ عَن أَرض الْجنَّة قَالَ: هِيَ بَيْضَاء نقية
Abd b. Humeyd, Katâde radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: Bize nakledildiğine göre Allah'ın Nebîsi sallallâhu aleyhi ve sellem'e cennetin toprağı sorulduğunda: "O, bembeyaz ve pürüzsüzdür" buyurmuştur.
وَأخرج عبد بن حميد عَن عِكْرِمَة ﵁ قَالَ: أَرض الْجنَّة رُخَام من فضَّة
Abd b. Humeyd, İkrime radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: "Cennetin arzı gümüşten mermerdir."
وَأخرج عبد بن حميد عَن عَطاء ﵁ {وَترى الْمَلَائِكَة حافين من حول الْعَرْش} قَالَ: مديرين
Abd b. Humeyd, Atâ radıyallâhu anh'tan {وَترى الْمَلَائِكَة حافين من حول الْعَرْش} “Melekleri de Arş'ın etrafını kuşatmış görürsün” kavli hakkında: "[Çevresinde] dönenler [olarak]" dediğini rivayet etmiştir.
وَأخرج عبد بن حميد وَابْن جرير عَن قَتَادَة ﵁ {وَترى الْمَلَائِكَة حافين من حول الْعَرْش} قَالَ: محدقين بِهِ
Abd b. Humeyd ve İbn Cerîr, Katâde radıyallâhu anh'tan {وَترى الْمَلَائِكَة حافين من حول الْعَرْش} “Melekleri de Arş'ın etrafını kuşatmış görürsün” kavli hakkında: "Onu çevreleyenler [olarak]" dediğini rivayet etmişlerdir.
وَأخرج ابْن عَسَاكِر عَن كَعْب ﵁ قَالَ: جبل الْخَلِيل وَالطور والجودي يكون كل وَاحِد مِنْهُم يَوْم الْقِيَامَة لؤلؤة بَيْضَاء تضيء مَا بَين السَّمَاء وَالْأَرْض
İbn Asâkir, Ka'b radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: "Halîl dağı, Tûr ve Cûdî; kıyamet gününde her biri yer ile gök arasını aydınlatan beyaz bir inci haline gelir."
يَعْنِي يرجعن إِلَى بَيت الْمُقَدّس حَتَّى يجعلن فِي زواياه وَيَضَع عَلَيْهَا كرسيه حَتَّى يقْضى بَين أهل الْجنَّة وَالنَّار {الْمَلَائِكَة حافين من حول الْعَرْش يسبحون بِحَمْد رَبهم وَقضي بَينهم بِالْحَقِّ}
Yani Beytü'l-Makdis'e dönerler ve nihayet onun köşelerine konulurlar. Cennet ve cehennem ehli arasında hüküm verilinceye kadar O, kürsîsini onun üzerine koyar: {الْمَلَائِكَة حافين من حول الْعَرْش يسبحون بِحَمْد رَبهم وَقضي بَينهم بِالْحَقِّ} “Melekleri, Rablerini hamd ile tesbih ederek Arş'ın etrafını kuşatmış görürsün. Aralarında hak ile hüküm verilmiştir”.
وَأخرج عبد الرَّزَّاق وَعبد بن حميد وَابْن الْمُنْذر عَن قَتَادَة ﵁ فِي قَوْله {وَقضي بَينهم بِالْحَقِّ وَقيل الْحَمد لله رب الْعَالمين} قَالَ: افْتتح أول الْخلق بِالْحَمْد وَختم بِالْحَمْد فتح بقوله {الْحَمد لله الَّذِي خلق السَّمَاوَات وَالْأَرْض} وَختم بقوله {وَقيل الْحَمد لله رب الْعَالمين}
Abdurrezzâk, Abd b. Humeyd ve İbnü'l-Münzir, Katâde radıyallâhu anh'tan {وَقضي بَينهم بِالْحَقِّ وَقيل الْحَمد لله رب الْعَالمين} “Aralarında hak ile hüküm verilmiş ve: 'Âlemlerin Rabbi olan Allah'a hamdolsun' denilmiştir” kavli hakkında şöyle dediğini rivayet etmişlerdir: "Yaratılışın evveli hamd ile açılmış ve hamd ile son bulmuştur. {الْحَمد لله الَّذِي خلق السَّمَاوَات وَالْأَرْض} “Hamd, gökleri ve yeri yaratan Allah'a mahsustur” sözüyle açılmış ve {وَقيل الْحَمد لله رب الْعَالمين} “Ve: 'Âlemlerin Rabbi olan Allah'a hamdolsun' denilmiştir” sözüyle son bulmuştur."
وَأخرج عبد بن حميد عَن وهب ﵁ قَالَ: من أَرَادَ أَن يعرف قَضَاء الله فِي خلقه فليقرأ آخر سُورَة الزمر
Abd b. Humeyd, Vehb radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: "Kim Allah'ın yaratıkları hakkındaki hükmünü bilmek isterse, Zümer Sûresi'nin sonunu okusun."
بأثر غيث فَبَيْنَمَا هُوَ يسير فِيهِ ويتعجب مِنْهُ إِذْ هَبَط على روضات دمثات فَقَالَ: عجبت من الْغَيْث الأول فَهَذَا أعجب وأعجب
bir yağmurun izi üzerinde iken; o, içinde yürüyüp buna hayran kalırken ansızın yumuşak ve verimli bahçelere indi ve: 'İlk yağmura hayret etmiştim, oysa bu daha da hayret verici, çok daha hayret verici!' dedi.
فَقيل لَهُ: إِن مثل الْغَيْث الأول كَمثل عظم الْقُرْآن وَإِن مثل هَؤُلَاءِ الروضات الدمثات مثل آل حم فِي الْقُرْآن
Bunun üzerine ona denildi ki: 'İlk yağmurun misali Kur'an'ın bütünü gibidir; bu yumuşak ve verimli bahçelerin misali ise Kur'an'daki Hâ-Mîm'ler ailesi gibidir.'"
وَأخرج أَبُو الشَّيْخ وَأَبُو النَّعيم والديلمي عَن أنس ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: الحواميم ديباج الْقُرْآن
Ebû'ş-Şeyh, Ebû Nuaym ve Deylemî, Enes radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: "Havâmîm (Hâ-Mîm ile başlayan sûreler), Kur'an'ın ipekli kumaşıdır" buyurmuştur.
وَأخرج الديلمي وَابْن مرْدَوَيْه عَن سَمُرَة بن جُنْدُب ﵁ مَرْفُوعا الحواميم رَوْضَة من رياض الْجنَّة
Deylemî ve İbn Merdûye, Semure b. Cündeb radıyallâhu anh'tan merfû olarak rivayet etmişlerdir: "Havâmîm, cennet bahçelerinden bir bahçedir."
وَأخرج الْبَيْهَقِيّ فِي شعب الإِيمان عَن الْخَلِيل بن مرّة ﵁
Beyhakî Şuabü'l-Îmân'da Halîl b. Mürre radıyallâhu anh'tan rivayet etmiştir:
أَن رَسُول الله ﷺ قَالَ: الحواميم سبع وأبواب جَهَنَّم سبع تَجِيء كل حم مِنْهَا تقف على بَاب من هَذِه الْأَبْوَاب تَقول: اللَّهُمَّ لَا تدخل من هَذَا الْبَاب من كَانَ يُؤمن بِي ويقرأني
Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Havâmîm yedidir, cehennemin kapıları da yedidir. Onlardan her bir Hâ-Mîm gelir, bu kapılardan birinin başında durur ve: 'Allahım! Bana inanan ve beni okuyan kimseyi bu kapıdan içeri sokma' der."
وَأخرج الدَّارمِيّ وَمُحَمّد بن نصر عَن سعد بن إِبْرَاهِيم قَالَ: كن الحواميم يسمين العرائس
Dârimî ve Muhammed b. Nasr, Sa'd b. İbrâhîm'den şöyle dediğini rivayet etmişlerdir: "Havâmîm'e gelinler adı verilirdi."
وَأخرج أَبُو عبيد وَابْن سعد وَمُحَمّد بن نصر وَالْحَاكِم عَن أبي الدَّرْدَاء ﵁
Ebû Ubeyd, İbn Sa'd, Muhammed b. Nasr ve el-Hâkim, Ebü'd-Derdâ radıyallâhu anh'tan rivayet etmişlerdir:
أَنه بنى مَسْجِدا فَقيل لَهُ: مَا هَذَا فَقَالَ لآل حم
O bir mescid inşa etti. Kendisine: 'Bu nedir?' denilince: 'Hâ-Mîm ailesi için' dedi.
وَأخرج التِّرْمِذِيّ وَالْبَزَّار وَمُحَمّد بن نصر وَابْن مرْدَوَيْه وَالْبَيْهَقِيّ فِي الشّعب عَن أبي هُرَيْرَة ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُول الله ﷺ: من قَرَأَ (حم) إِلَى (وَإِلَيْهِ الْمصير) (غَافِر الْآيَة ١ - ٣) وَآيَة الْكُرْسِيّ حِين يصبح حُفِظَ بهما حَتَّى يُمْسِي وَمن قرأهما حِين يُمْسِي حُفِظَ بهما حَتَّى يصبح
Tirmizî, Bezzâr, Muhammed b. Nasr, İbn Merdûye ve Şuab'da Beyhakî, Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'tan rivayet ettiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: "Kim sabahladığında (Hâ-Mîm)'den (ve ileyhi'l-masîr)'e kadar (Gâfir sûresi 1-3. ayetleri) ve Âyete'l-Kürsî'yi okursa, bu ikisi sebebiyle akşama kadar korunur. Kim de akşamladığında bu ikisini okursa, bu ikisi sebebiyle sabaha kadar korunur."
الْآيَة ١ - ٣
1 - 3. Ayetler