Binûn

Bakara — 3. Sayfa

Kaynak: et-Tefsîru'l-Müyesser (Kolaylaştırılmış Tefsir) · Alimler Heyeti · Arapça Orijinal Metin · AI Türkçe Çeviri

ومن الناس فريق مؤمن يقول في دعائه: ربنا آتنا في الدنيا عافية ورزقًا وعلمًا نافعًا، وعملا صالحًا، وغير ذلك من أمور الدين والدنيا، وفي الآخرة الجنة، واصرف عنَّا عذاب النار. وهذا الدعاء من أجمع الأدعية، ولهذا كان أكثر دعاء النبي ﷺ، كما ثبت في الصحيحين.

İnsanlardan mümin bir grup da vardır ki duasında şöyle der: "Rabbimiz! Bize dünyada afiyet, rızık, faydalı ilim, salih amel ve din ile dünyaya dair diğer güzellikleri ver; ahirette de [bize] cenneti [lütfet] ve bizi cehennem azabından koru." Bu dua, en kapsamlı dualardandır ve bu sebeple, iki Sahih'te sabit olduğu üzere Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in en çok yaptığı dua idi.

أولئك الداعون بهذا الدعاء لهم ثواب عظيم بسبب ما كسبوه من الأعمال الصالحة. والله سريع الحساب، مُحْصٍ أعمال عباده، ومجازيهم بها.

Bu şekilde dua edenlere, kazandıkları salih ameller sebebiyle büyük bir mükâfat vardır. Allah, hesabı pek çabuk görendir; kullarının amellerini eksiksiz sayan ve onları bunlarla karşılıklandırandır.

واذكروا الله تسبيحًا وتكبيرًا في أيام قلائل، وهي أيام التشريق: الحادي عشر والثاني عشر والثالث عشر من شهر ذي الحجة. فمن أراد التعجل وخرج من «مِنى» قبل غروب شمس اليوم الثاني عشر بعد رمي الجمار فلا ذنب عليه، ومن تأخر بأن بات بـ «مِنى» حتى يرمي الجمار في اليوم الثالث عشر فلا ذنب عليه، لمن اتقى الله في حجه. والتأخر أفضل; لأنه تزوُّد في العبادة واقتداء بفعل النبي ﷺ.

Sayılı günlerde tesbih ve tekbir getirerek Allah'ı zikredin; bunlar teşrik günleridir: Zilhicce ayının on birinci, on ikinci ve on üçüncü günleridir. Kim acele etmek ister ve taşlamadan sonra on ikinci günün güneş batışından önce Mina'dan çıkarsa ona hiçbir günah yoktur. Kim de haccında Allah'tan sakınan kimse için, gecikip on üçüncü günde taş atmak üzere Mina'da gecelerse ona da hiçbir günah yoktur. Gecikmek daha faziletlidir; çünkü bu, ibadeti artırmaktır ve Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in fiiline uymaktır.

وبعض الناس من المنافقين يعجبك -أيها الرسول- كلامه الفصيح الذي يريد به حظًّا من حظوظ الدنيا لا الآخرة، ويحلف مستشهدًا بالله على ما في قلبه من محبة الإسلام، وفي هذا غاية الجرأة على الله، وهو شديد العداوة والخصومة للإسلام والمسلمين.

Münafıklardan öyle kimseler vardır ki -ey Resul- onun, ahireti değil dünya menfaatlerinden bir pay elde etmeyi amaçlayan fasih sözleri senin hoşuna gider; kalbindeki İslam sevgisine Allah'ı şahit tutarak yemin eder —ki bunda Allah'a karşı son derece bir cüretkârlık vardır—, oysa o, İslam'a ve Müslümanlara karşı düşmanlık ve husumeti pek şiddetli olandır.

وإذا خرج من عندك أيها الرسول، جَدَّ ونَشِط في الأرض ليفسد فيها، ويتلف زروع الناس، ويقتل ماشيتهم. والله لا يحب الفساد.

Senin yanından çıktığı zaman ey Resul, yeryüzünde bozgunculuk çıkarmak, insanların ekinlerini helak etmek ve hayvanlarını öldürmek için var gücüyle çabalar ve gayret gösterir. Allah ise bozgunculuğu sevmez.

وإذا نُصِح ذلك المنافق المفسد، وقيل له: اتق الله واحذر عقابه، وكُفَّ عن الفساد في الأرض، لم يقبل النصيحة، بل يحمله الكبر وحميَّة الجاهلية على مزيد من الآثام، فَحَسْبُه جهنم وكافيته عذابًا، ولبئس الفراش هي.

O bozguncu münafığa nasihat edilip: "Allah'tan sakın, O'nun cezasından kork ve yeryüzünde bozgunculuk yapmaktan vazgeç!" denildiğinde nasihati kabul etmez; bilakis kibir ve cahiliye taassubu onu daha fazla günah işlemeye sürükler. Artık ona ceza olarak cehennem yeter; o ne kötü bir yataktır!

وبعض الناس يبيع نفسه طلبًا لرضا الله عنه، بالجهاد في سبيله، والتزام طاعته. والله رءوف بالعباد، يرحم عباده المؤمنين رحمة واسعة في عاجلهم وآجلهم، فيجازبهم أحسن الجزاء.

İnsanlardan öylesi de vardır ki, Allah'ın yolunda cihat ederek ve O'na itaate sarılarak O'nun rızasını kazanmak uğruna canını feda eder. Allah kullarına çok şefkatlidir; mümin kullarına dünyada ve ahirette geniş bir rahmetle merhamet eder ve onları en güzel mükâfatla ödüllendirir.

يا أيها الذين آمنوا بالله ربًا وبمحمد نبيًا ورسولا وبالإسلام دينًا، ادخلوا في جميع شرائع الإسلام، عاملين بجميع أحكامه، ولا تتركوا منها شيئًا، ولا تتبعوا طرق الشيطان فيما يدعوكم إليه من المعاصي. إنه لكم عدو ظاهر العداوة فاحذروه.

Ey Rab olarak Allah'a, peygamber ve elçi olarak Muhammed'e ve din olarak İslam'a iman edenler! İslam'ın bütün hükümlerine girin; bütün hükümleriyle amel edin, ondan hiçbir şeyi terk etmeyin ve şeytanın sizi çağırdığı günahlarda onun yollarına uymayın. Şüphesiz o, sizin için apaçık bir düşmandır, öyleyse ondan sakının!

فإن انحرفتم عن طريق الحق، من بعد ما جاءتكم الحجج الواضحة من القرآن والسنة، فاعلموا أن الله عزيز في ملكه لا يفوته شيء، حكيم في أمره ونهيه، يضع كل شيء في موضعه المناسب له.

Eğer Kur'an ve Sünnet'ten apaçık deliller size geldikten sonra hak yoldan saparsanız, bilin ki Allah, mülkünde mutlak üstündür (Azîz), hiçbir şey O'ndan kaçamaz; emrinde ve yasağında hüküm ve hikmet sahibidir (Hakîm), her şeyi kendisine uygun olan yerine koyar.

ما ينتظر هؤلاء المعاندون الكافرون بعد قيام الأدلة البينة إلا أن يأتيهم الله ﷿ على الوجه اللائق به سبحانه في ظُلَل من السحاب يوم القيامة; ليفصل بينهم بالقضاء العادل، وأن تأتي الملائكة، وحينئذ يقضي الله تعالى فيهم قضاءه. وإليه وحده ترجع أمور الخلائق جميعها.

Bu inatçı kâfirler, apaçık deliller ortaya konduktan sonra aralarında adaletle hükmetmesi için kıyamet gününde Allah azze ve celle'nin Zâtına yaraşır bir şekilde buluttan gölgeler içinde gelmesini ve meleklerin gelmesini mi bekliyorlar? O vakit Yüce Allah onlar hakkındaki hükmünü verir. Yaratılmışların bütün işleri yalnızca O'na döndürülür.

سل -أيها الرسول- بني إسرائيل المعاندين لك: كم أعطيناهم من آيات واضحات في كتبهم تهديهم إلى الحق، فكفروا بها كلها، وأعرضوا عنها، وحَرَّفوها عن مواضعها. ومن يبدل نعمة الله -وهي دينه- ويكفر بها من بعد معرفتها، وقيام الحجة عليه بها، فإن الله تعالى شديد العقاب له.

Sana karşı inat eden İsrailoğullarına sor -ey Resul-: Kitaplarında onları hakka ileten nice apaçık ayetler verdik; fakat onlar bunların hepsini inkâr ettiler, onlardan yüz çevirdiler ve onları yerlerinden tahrif ettiler. Kim Allah'ın nimetini —ki o O'nun dinidir— tanıdıktan ve aleyhine delil oluştuktan sonra onu değiştirir ve inkâr ederse, bilsin ki Yüce Allah'ın ona cezası pek çetindir.

حُسِّن للذين جحدوا وحدانية الله الحياةُ الدنيا وما فيها من الشهوات والملذات، وهم يستهزئون بالمؤمنين. وهؤلاء الذين يخشون ربهم فوق جميع الكفار يوم القيامة; حيث يدخلهم الله أعلى درجات الجنة، وينزل الكافرين أسفل دركات النار. والله يرزق مَن يشاء مِن خلقه بغير حساب.

Allah'ın birliğini inkâr edenlere dünya hayatı ve onun içindeki şehvetler ile lezzetler süslü gösterildi; onlar müminlerle alay ederler. Rablerinden sakınan bu kimseler ise kıyamet gününde bütün kâfirlerin üstündedir; zira Allah onları cennetin en yüksek derecelerine koyar, kâfirleri ise cehennemin en aşağı derekelerine indirir. Allah, yarattıklarından dilediğine hesapsız rızık verir.

كان الناس جماعة واحدة، متفقين على الإيمان بالله ثم اختلفوا في دينهم، فبعث الله النبيين دعاة لدين الله، مبشرين مَن أطاع الله بالجنة، ومحذرين من كفر به وعصاه النار، وأنزل معهم الكتب السماوية بالحق الذي اشتملت عليه; ليحكموا بما فيها بين الناس فيما اختلفوا فيه، وما اخْتَلَف في أمر محمد ﷺ وكتابه ظلمًا وحسدًا إلا الذين أعطاهم الله التوراة، وعرفوا ما فيها من الحجج والأحكام، فوفَّق الله المؤمنين بفضله إلى تمييز الحق من الباطل، ومعرفة ما اختلفوا فيه. والله يوفِّق من يشاء من عباده إلى طريق مستقيم.

İnsanlar Allah'a iman üzere ittifak etmiş tek bir ümmetti, sonra dinlerinde ayrılığa düştüler. Bunun üzerine Allah, dinine davet eden, O'na itaat edeni cennetle müjdeleyen, O'nu inkâr edip isyan edeni de cehennemle uyaran peygamberler gönderdi. İhtilafa düştükleri konularda insanlar arasında onunla hükmetsinler diye peygamberlerle birlikte içerdikleri hak ile semavi kitapları indirdi. Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'in durumu ve kitabı hususunda ise ancak kendilerine Allah'ın Tevrat'ı verdiği, onun içindeki delilleri ve hükümleri bilen kimseler azgınlık ve haset sebebiyle ihtilafa düştüler. Allah da lütfuyla müminleri hakkı batıldan ayırt etmeye ve onların hakkında ihtilafa düştükleri şeyi bilmeye muvaffak kıldı. Allah, kullarından dilediğini dosdoğru bir yola iletir.

بل أظننتم -أيها المؤمنون- أن تدخلوا الجنة، ولمَّا يصبكم من الابتلاء مثل ما أصاب المؤمنين الذين مضوا من قبلكم: من الفقر والأمراض والخوف والرعب، وزُلزلوا بأنواع المخاوف، حتى قال رسولهم والمؤمنون معه -على سبيل الاستعجال للنصر من الله تعالى-: متى نصر الله؟ ألا إن نصر الله قريب من المؤمنين.

Yoksa siz -ey müminler-, sizden önce gelip geçmiş müminlerin başına gelen yoksulluk, hastalıklar, korku ve dehşet gibi imtihanlar henüz başınıza gelmeden cennete gireceğinizi mi sandınız? Onlar türlü türlü korkularla öyle sarsıldılar ki, peygamberleri ve beraberindeki müminler —Yüce Allah'tan yardımın çabuklaşmasını isteyerek—: "Allah'ın yardımı ne zaman?" dediler. Dikkat edin, şüphesiz Allah'ın yardımı müminlere pek yakındır.

يسألك أصحابك -أيها النبي- أي شيء ينفقون من أصناف أموالهم تقربًا إلى الله تعالى، وعلى مَن ينفقون؟ قل لهم: أنفقوا أيَّ خير يتيسر لكم من أصناف المال الحلال الطيب، واجعلوا نفقتكم للوالدين، والأقربين من أهلكم وذوي أرحامكم، واليتامى الذين مات آباؤهم وهم دون سن البلوغ، والمحتاجين الذين لا يملكون ما يكفيهم ويسد حاجتهم، والمسافر المحتاج الذي بَعُدَ عن أهله وماله. وما تفعلوا من خير فإن الله تعالى به عليم.

Ashabın sana -ey Peygamber- Yüce Allah'a yakınlaşmak için mallarının hangi çeşitlerinden infak edeceklerini ve kime infak edeceklerini soruyorlar. Onlara de ki: "Helal ve temiz mal çeşitlerinden kolayınıza gelen her hayrı infak edin; infakınızı da anne babaya, ailenizden ve akrabalarınızdan en yakın olanlara, bülûğ çağına ermeden babaları vefat etmiş yetimlere, kendilerine yetecek ve ihtiyaçlarını karşılayacak bir şeye sahip olmayan muhtaçlara ve ailesinden, malından uzak kalmış muhtaç yolcuya yapın." Hayır olarak ne yaparsanız, şüphesiz Yüce Allah onu hakkıyla bilendir.

فرض الله عليكم -أيها المؤمنون- قتال الكفار، والقتال مكروه لكم من جهة الطبع; لمشقته وكثرة مخاطره، وقد تكرهون شيئًا وهو في حقيقته خير لكم، وقد تحبون شيئًا لما فيه من الراحة أو اللذة العاجلة، وهو شر لكم. والله تعالى يعلم ما هو خير لكم، وأنتم لا تعلمون ذلك. فبادروا إلى الجهاد في سبيله.

Allah size -ey müminler- kâfirlerle savaşmayı farz kıldı; oysa savaş meşakkati ve tehlikesinin çokluğu sebebiyle fıtratınız gereği size zor ve sevimsiz gelir. Fakat olur ki siz bir şeyi hoş görmezsiniz de o hakikatte sizin için bir hayırdır; olur ki bir şeyi içindeki peşin rahatlık veya lezzet sebebiyle seversiniz de o sizin için bir şerdir. Yüce Allah sizin için neyin hayırlı olduğunu bilir, siz ise bunu bilmezsiniz. O hâlde O'nun yolunda cihada koşun!

يسألك المشركون -أيها الرسول- عن الشهر الحرام: هل يحل فيه القتال؟ قل لهم: القتال في الشهر الحرام عظيم عند الله استحلاله وسفك الدماء فيه، ومَنْعكم الناس من دخول الإسلام بالتعذيب والتخويف، وجحودكم بالله وبرسوله وبدينه، ومَنْع المسلمين من دخول المسجد الحرام، وإخراج النبي والمهاجرين منه وهم أهله وأولياؤه، ذلك أكبر ذنبًا، وأعظم جرمًا عند الله من القتال في الشهر الحرام. والشرك الذي أنتم فيه أكبر وأشد من القتل في الشهر الحرام. وهؤلاء الكفار لم يرتدعوا عن جرائمهم، بل هم مستمرون عليها، ولا يزالون يقاتلونكم حتى يردوكم عن الإسلام إلى الكفر إن استطاعوا تحقيق ذلك. ومن يطعهم منكم -أيها المسلمون- ويرتدد عن دينه فيمت على الكفر، فقد ذهب عمله في الدنيا والآخرة، وصار من الملازمين لنار جهنم لا يخرج منها أبدًا.

Müşrikler sana -ey Resul- haram ayı soruyorlar: "Onda savaşmak helal midir?" Onlara de ki: "Haram ayda savaşmanın helal sayılması ve onda kan dökülmesi Allah katında büyük [bir günahtır]. Sizin işkence ve korkutmayla insanları İslam'a girmekten alıkoymanız, Allah'ı, Resulünü ve dinini inkâr etmeniz, Müslümanları Mescid-i Haram'a girmekten men etmeniz ve Mescid-i Haram'ın gerçek ehli ve sahipleri olan Peygamber ile muhacirleri oradan çıkarmanız ise Allah katında haram ayda savaşmaktan daha büyük bir günah ve daha büyük bir cürümdür. İçinde bulunduğunuz şirk de haram ayda öldürmekten daha büyük ve daha şiddetlidir." Bu kâfirler cürümlerinden vazgeçmiş değillerdir, bilakis onları sürdürmektedirler; güç yetirebilirlerse sizi İslam'dan küfre döndürünceye kadar sizinle savaşmaya devam ederler. Sizden -ey Müslümanlar- kim onlara itaat edip dininden döner de kâfir olarak ölürse, onun ameli dünyada da ahirette de boşa gitmiştir ve o, ebediyen oradan çıkmamak üzere cehennem ateşinin ehlinden olmuştur.

إن الذين صَدَّقوا بالله ورسوله وعملوا بشرعه والذين تركوا ديارهم، وجاهدوا في سبيل الله، أولئك يطمعون في فضل الله وثوابه. والله غفور لذنوب عباده المؤمنين، رحيم بهم رحمة واسعة.

Şüphesiz Allah'ı ve Resulünü tasdik eden, O'nun şeriatıyla amel eden ve yurtlarını terk edip Allah yolunda cihat edenler, işte onlar Allah'ın lütfunu ve mükâfatını umarlar. Allah, mümin kullarının günahlarını çok bağışlayandır, onlara pek geniş bir rahmetle merhamet edendir.

يسألك المسلمون -أيها النبي- عن حكم تعاطي الخمر شربًا وبيعًا وشراءً، والخمر كل مسكر خامر العقل وغطاه مشروبًا كان أو مأكولا ويسألونك عن حكم القمار -وهو أَخْذُ المال أو إعطاؤه بالمقامرة وهي المغالبات التي فيها عوض من الطرفين-، قل لهم: في ذلك أضرار ومفاسد كثيرة في الدين والدنيا، والعقول والأموال، وفيهما منافع للناس من جهة كسب الأموال وغيرها، وإثمهما أكبر من نفعهما; إذ يصدَّان عن ذكر الله وعن الصلاة، ويوقعان العداوة والبغضاء بين الناس، ويتلفان المال. وكان هذا تمهيدًا لتحريمهما. ويسألونك عن القَدْر الذي ينفقونه من أموالهم تبرعًا وصدقة، قل لهم: أنفقوا القَدْر الذي يزيد على حاجتكم. مثل ذلك البيان الواضح يبيِّن الله لكم الآيات وأحكام الشريعة; لكي تتفكروا فيما ينفعكم في الدنيا والآخرة.

Müslümanlar sana -ey Peygamber- içmek, satmak ve satın almak bakımından içkinin hükmünü soruyorlar —içki, içecek veya yiyecek olsun aklı örten ve bürüyen her sarhoş edicidir— ve sana kumarın hükmünü soruyorlar —bu da iki tarafın da bedel koyduğu iddialaşmalar yoluyla kumar oynayarak mal almak veya vermektir—. Onlara de ki: "Bunlarda din, dünya, akıl ve mallar açısından pek çok zarar ve fesat vardır; aynı zamanda mal kazanma ve benzeri yönlerden insanlar için bazı menfaatler de vardır. Fakat bu ikisinin günahı menfaatinden daha büyüktür; çünkü Allah'ı zikretmekten ve namazdan alıkoyar, insanlar arasına düşmanlık ve kin sokar, malı heba eder." Bu, her ikisinin haram kılınmasına bir hazırlıktı. Bir de sana bağış ve sadaka olarak mallarından ne kadar infak edeceklerini soruyorlar. Onlara de ki: "İhtiyacınızdan artan miktarı infak edin." İşte böyle apaçık bir açıklamayla Allah, dünyada ve ahirette size fayda verecek şeyler üzerinde düşünesiniz diye ayetleri ve şeriat hükümlerini size açıklamaktadır.

ويسألونك -أيها النبي- عن اليتامى الذين مات آباؤهم وهم دون سن البلوغ كيف يتصرفون معهم في معاشهم وأموالهم؟ قل لهم: إصلاحكم لهم خير، فافعلوا الأنفع لهم دائمًا، وإن تخالطوهم في سائر شؤون المعاش فهم إخوانكم في الدين. وعلى الأخ أن يرعى مصلحة أخيه. والله يعلم المضيع لأموال اليتامى من الحريص على إصلاحها. ولو شاء الله لضيَّق وشقَّ عليكم بتحريم الخالطة. إن الله عزيز في ملكه، حكيم في خلقه وتدبيره وتشريعه.

Sana -ey Peygamber- bülûğ çağına ermeden babaları vefat etmiş yetimler hakkında, onların geçimleri ve malları hususunda nasıl davranacaklarını soruyorlar. Onlara de ki: "Onların durumunu düzeltmeniz hayırlıdır; her zaman onlar için en faydalı olanı yapın. Eğer geçim işlerinin tamamında onlarla bir arada yaşayıp mallarını mallarınıza katarsanız, onlar dinde sizin kardeşlerinizdir." Kardeşe düşen de kardeşinin menfaatini gözetmektir. Allah, yetimlerin mallarını zayi edenle onları ıslah etmeye gayret edeni bilir. Eğer Allah dileseydi, [malları] birbirine karıştırmayı haram kılarak sizi zora sokar ve güçlük çıkarırdı. Şüphesiz Allah, mülkünde mutlak üstündür (Azîz), yaratmasında, idaresinde ve teşriinde (hüküm koymasında) hikmet sahibidir (Hakîm).

ولا تتزوجوا -أيها المسلمون- المشركات عابدات الأوثان، حتى يدخلن في الإسلام. واعلموا أن امرأة مملوكة لا مال لها ولا حسب، مؤمنةً بالله، خير من امرأة مشركة، وإن أعجبتكم المشركة الحرة. ولا تُزَوِّجوا نساءكم المؤمنات -إماء أو حرائر- للمشركين حتى يؤمنوا بالله ورسوله. واعلموا أن عبدًا مؤمنًا مع فقره، خير من مشرك. أولئك المتصفون بالشرك رجالا ونساءً يدعون كل مَن يعاشرهم إلى ما يؤدي به إلى النار، والله سبحانه يدعو عباده إلى دينه الحق المؤدي بهم إلى الجنة ومغفرة ذنوبهم بإذنه، ويبين آياته وأحكامه للناس; لكي يتذكروا، فيعتبروا.

Putlara tapan müşrik kadınlarla -ey Müslümanlar- İslam'a girinceye kadar evlenmeyin. Bilin ki malı ve soyu olmayan, Allah'a iman etmiş cariye bir kadın, hür bir müşrik kadın hoşunuza gitse bile müşrik bir kadından daha hayırlıdır. İster cariye ister hür olsun mümin kadınlarınızı da Allah'a ve Resulüne iman edinceye kadar müşrik erkeklerle evlendirmeyin. Bilin ki fakir de olsa mümin bir köle, müşrik bir adamdan daha hayırlıdır. Erkek ve kadın olsun şirke bürünmüş olan bu kimseler, kendileriyle düşüp kalkan herkesi ateşe götürecek şeylere çağırırlar; Yüce Allah ise kullarını kendi izniyle cennete ve günahlarının bağışlanmasına götüren hak dinine çağırır. Düşünüp ibret alsınlar diye insanlara ayetlerini ve hükümlerini açıklar.

ويسألونك عن الحيض -وهو الدم الذي يسيل من أرحام النساء جِبِلَّة في أوقات مخصوصة-، قل لهم -أيها النبي-: هو أذى مستقذر يضر من يَقْرَبُه، فاجتنبوا جماع النساء مدة الحيض حتى ينقطع الدم، فإذا انقطع الدم، واغتسلن، فجامعوهن في الموضع الذي أحلَّه الله لكم، وهو القبل لا الدبر. إن الله يحب عباده المكثرين من الاستغفار والتوبة، ويحب عباده المتطهرين الذين يبتعدون عن الفواحش والأقذار.

Sana hayzı —ki kadınların rahimlerinden yaratılış gereği belirli vakitlerde akan kandır— soruyorlar. Onlara de ki -ey Peygamber-: "O, tiksindirici bir eziyettir, kendisine yaklaşana zarar verir. Kan kesilinceye kadar hayız süresince kadınlarla cinsi münasebetten uzak durun. Kan kesilip de yıkandıkları zaman, Allah'ın size helal kıldığı yerden, yani arkadan değil önden onlarla münasebette bulunun." Şüphesiz Allah, çokça istiğfar ve tövbe eden kullarını sever; çirkin hayâsızlıklardan ve pisliklerden uzak duran, tertemiz olan kullarını da sever.

نساؤكم موضع زرع لكم، تضعون النطفة في أرحامهن، فَيَخْرج منها الأولاد بمشيئة الله، فجامعوهن في محل الجماع فقط، وهو القبل بأي كيفية شئتم، وقَدِّموا لأنفسكم أعمالا صالحة بمراعاة أوامر الله، وخافوا الله، واعلموا أنكم ملاقوه للحساب يوم القيامة. وبشِّر المؤمنين -أيها النبي- بما يفرحهم ويسرُّهم من حسن الجزاء في الآخرة.

Kadınlarınız sizin için bir ekim yeridir; nutfeyi rahimlerine koyarsınız ve Allah'ın dilemesiyle oradan çocuklar doğar. O hâlde onlarla dilediğiniz şekilde yalnızca cinsi münasebet mahallinden, yani önden münasebette bulunun. Allah'ın emirlerini gözeterek kendiniz için salih ameller takdim edin, Allah'tan sakının ve kıyamet gününde hesap için O'na kavuşacağınızı bilin. Müminleri -ey Peygamber- ahiretteki güzel mükâfatla sevindirecek ve mutlu edecek şeylerle müjdele!

ولا تجعلوا -أيها المسلمون- حلفكم بالله مانعًا لكم من البر وصلة الرحم والتقوى والإصلاح بين الناس: بأن تُدْعَوا إلى فعل شيء منها، فتحتجوا بأنكم أقسمتم بالله ألا تفعلوه، بل على الحالف أن يعدل عن حلفه، ويفعل أعمال البر، ويكفر عن يمينه، ولا يعتاد ذلك. والله سميع لأقوالكم، عليم بجميع أحوالكم.

Allah adına yaptığınız yeminleri -ey Müslümanlar- iyilik yapmaya, sıla-i rahimde bulunmaya (akrabalık bağlarını gözetmeye), takvaya ve insanların arasını düzeltmeye bir engel kılmayın: Şöyle ki bunlardan birini yapmaya çağrıldığınızda, onu yapmayacağınıza dair Allah'a yemin ettiğinizi öne sürmeyin; bilakis yemin eden kimseye düşen, yemininden dönüp iyilik amellerini işlemesi, yemini için kefaret vermesi ve bunu alışkanlık hâline getirmemesidir. Allah, sözlerinizi hakkıyla işiten, bütün hâllerinizi hakkıyla bilendir.

لا يعاقبكم الله بسبب أيمانكم التي تحلفونها بغير قصد، ولكن يعاقبكم بما قصدَتْه قلوبكم. والله غفور لمن تاب إليه، حليم بمن عصاه حيث لم يعاجله بالعقوبة.

Allah, kasıtsız olarak yaptığınız yeminlerinizden dolayı sizi cezalandırmaz; fakat kalplerinizin kastettiği şeylerden dolayı sizi cezalandırır. Allah, kendisine tövbe edeni çok bağışlayandır; cezalandırmakta acele etmeyerek kendisine isyan edene karşı pek hilim sahibidir (Halîm).

للذين يحلفون بالله أن لا يجامعوا نساءهم، انتظار أربعة أشهر، فإن رجعوا قبل فوات الأشهر الأربعة، فإن الله غفور لما وقع منهم من الحلف بسبب رجوعهم، رحيم بهم.

Kadınlarına yaklaşmamaya (cinsi münasebette bulunmamaya) dair Allah'a yemin edenler için dört ay bekleme süresi vardır. Şayet bu dört ay geçmeden [yeminlerinden] dönerlerse, şüphesiz Allah, dönmeleri sebebiyle onların ettikleri yemini çok bağışlayandır, onlara pek merhamet edendir.

وإن عقدوا عزمهم على الطلاق، باستمرارهم في اليمين، وترك الجماع، فإن الله سميع لأقوالهم، عليم بمقاصدهم، وسيجازيهم على ذلك.

Eğer yeminlerinde ısrar edip cinsi münasebeti terk ederek boşanmaya kesin karar verirlerse, şüphesiz Allah, onların sözlerini hakkıyla işitendir, niyetlerini hakkıyla bilendir ve bunun karşılığını onlara verecektir.

والمطلقات ذوات الحيض، يجب أن ينتظرن دون نكاح بعد الطلاق مدة ثلاثة أطهار أو ثلاث حيضات على سبيل العدة; ليتأكدن من فراغ الرحم من الحمل. ولا يجوز لهن تزوج رجل آخر في أثناء هذه العدة حتى تنتهي. ولا يحل لهن أن يخفين ما خلق الله في أرحامهن من الحمل أو الحيض، إن كانت المطلقات مؤمنات حقًا بالله واليوم الآخر. وأزواج المطلقات أحق بمراجعتهن في العدة. وينبغي أن يكون ذلك بقصد الإصلاح والخير، وليس بقصد الإضرار تعذيبًا لهن بتطويل العدة. وللنساء حقوق على الأزواج، مثل التي عليهن، على الوجه المعروف، وللرجال على النساء منزلة زائدة من حسن الصحبة والعشرة بالمعروف والقِوامة على البيت وملك الطلاق. والله عزيز له العزة القاهرة، حكيم يضع كل شيء في موضعه المناسب.

Hayız gören boşanmış kadınların, boşanmanın ardından iddet olarak rahmin gebelikten boş olduğundan emin olmak için nikâh kıymaksızın üç temizlik veya üç hayız müddeti beklemeleri vaciptir. Bu iddet esnasında bitene kadar başka bir erkekle evlenmeleri kendilerine caiz değildir. Şayet o boşanmış kadınlar Allah'a ve ahiret gününe gerçekten iman ediyorlarsa, rahimlerinde Allah'ın yarattığı gebeliği veya hayzı gizlemeleri kendilerine helal olmaz. Boşanmış kadınların kocaları, iddet süresi içinde onlara dönmeye daha çok hak sahibidirler. Bu [dönüşün], iddeti uzatarak onlara eziyet etmek ve zarar vermek kastıyla değil, ıslah ve hayır kastıyla olması gerekir. Kadınların, meşru ölçüler dairesinde kocaları üzerinde hakları olduğu gibi, kocalarının da onlar üzerinde hakları vardır. Güzel arkadaşlık, meşru ölçüde iyi geçim, evin yöneticiliği (kavvamlık) ve boşanma yetkisine sahip olma hususlarında erkeklerin kadınlar üzerinde bir derece üstünlüğü vardır. Allah, mutlak galip bir izzet sahibidir (Azîz), her şeyi kendisine uygun olan yerine koyan hikmet sahibidir (Hakîm).

الطلاق الذي تحصل به الرجعة مرتان، واحدة بعد الأخرى، فحكم الله بعد كل طلقة هو إمساك المرأة بالمعروف، وحسن العشرة بعد مراجعتها، أو تخلية سبيلها مع حسن معاملتها بأداء حقوقها، وألا يذكرها مطلقها بسوء. ولا يحل لكم -أيها الأزواج- أن تأخذوا شيئًا مما أعطيتموهن من المهر ونحوه، إلا أن يخاف الزوجان ألا يقوما بالحقوق الزوجية، فحينئذ يعرضان أمرهما على الأولياء، فإن خاف الأولياء عدم إقامة الزوجين حدود الله، فلا حرج على الزوجين فيما تدفعه المرأة للزوج مقابل طلاقها. تلك الأحكام هي حدود الله الفاصلة بين الحلال والحرام، فلا تتجاوزوها، ومن يتجاوز حدود الله تعالى فأولئك هم الظالمون أنفسهم بتعريضها لعذاب الله.

Kendisinde [eşe] dönme imkânı bulunan talak (boşama), biri diğerinin ardından olmak üzere iki defadır. Her boşamadan sonra Allah'ın hükmü; ya kadını meşru ölçüler dairesinde tutmak ve döndükten sonra onunla güzel geçinmek ya da haklarını ödeyerek ve onu boşayanın kendisini kötülükle anmaması suretiyle güzel bir muameleyle onu serbest bırakmaktır. Mehir ve benzeri olarak kendilerine verdiğiniz şeylerden hiçbirini geri almanız size -ey kocalar- helal olmaz; ancak karı kocanın evlilik haklarını yerine getirememekten korkmaları müstesnadır. Bu durumda işlerini velilere arz ederler. Şayet veliler de karı kocanın Allah'ın koyduğu sınırları yerine getiremeyeceklerinden korkarlarsa, kadının boşanması karşılığında kocaya verdiği şeyde ikisine de bir günah yoktur. İşte bu hükümler, helal ile haramı birbirinden ayıran Allah'ın sınırlarıdır; onları aşmayın. Kim Yüce Allah'ın sınırlarını aşarsa, işte onlar kendilerini Allah'ın azabına maruz bırakarak kendilerine zulmedenlerin ta kendileridir.

فإن طلَّق الرجل زوجته الطلقة الثالثة، فلا تحلُّ له إلا إذا تزوجت رجلا غيره زواجًا صحيحًا وجامعها فيه ويكون الزواج عن رغبة، لا بنية تحليل المرأة لزوجها الأول، فإن طلقها الزوج الآخر أو مات عنها وانقضت عدتها، فلا إثم على المرأة وزوجها الأول أن يتزوجا بعقد جديد، ومهر جديد، إن غلب على ظنهما أن يقيما أحكام الله التي شرعها للزوجين. وتلك أحكام الله المحددة يبينها لقوم يعلمون أحكامه وحدوده; لأنهم المنتفعون بها.

Eğer erkek karısını üçüncü kez boşarsa, kadın onun dışında başka bir erkekle geçerli bir nikâhla evlenip bu evlilikte onunla cinsi münasebette bulunmadıkça —ki bu evliliğin kadını ilk kocasına helal kılma niyetiyle değil, istek ve arzuyla yapılmış olması gerekir— artık ona helal olmaz. Eğer bu diğer koca da onu boşar veya vefat eder ve kadının iddeti biterse, karı koca için Allah'ın koyduğu hükümleri yerine getireceklerine dair kanaatleri ağır basarsa, kadının ve ilk kocasının yeni bir nikâh akdi ve yeni bir mehirle evlenmelerinde ikisine de hiçbir günah yoktur. İşte bunlar, Allah'ın belirlediği hükümleridir; O bunları, hükümlerini ve sınırlarını bilen bir kavim için açıklar; çünkü bunlardan istifade edenler onlardır.

وإذا طَلَّقتم النساء فقاربن انتهاء عدتهن، فراجعوهن، ونيتكم القيام بحقوقهن على الوجه المستحسن شرعًا وعرفًا، أو اتركوهن حتى تنقضي عدتهن. واحذروا أن تكون مراجعتهن بقصد الإضرار بهن لأجل الاعتداء على حقوقهن. ومن يفعل ذلك فقد ظلم نفسه باستحقاقه العقوبة، ولا تتخذوا آيات الله وأحكامه لعبًا ولهوًا. واذكروا نعمة الله عليكم بالإسلام وتفصيل الأحكام. واذكروا ما أنزل الله عليكم من القرآن والسنة، واشكروا له سبحانه على هذه النعم الجليلة، يُذكِّركم الله بهذا، ويخوفكم من المخالفة، فخافوا الله وراقبوه، واعلموا أن الله عليم بكل شيء، لا يخفى عليه شيء، وسيجازي كلا بما يستحق.

Kadınları boşadığınız ve onlar iddetlerinin sonuna yaklaştıkları zaman, şer'an ve örfen güzel görülen şekilde onların haklarını yerine getirme niyetiyle ya onları nikâhınızda tutun yahut iddetleri bitinceye kadar onları serbest bırakın. Haklarına tecavüz etmek amacıyla onlara zarar vermek kastıyla onları nikâhınızda tutmaktan sakının. Kim böyle yaparsa cezayı hak ederek nefsine zulmetmiş olur. Allah'ın ayetlerini ve hükümlerini eğlence ve oyuncak edinmeyin. Allah'ın İslam ve hükümlerin ayrıntılı açıklaması ile üzerinizdeki nimetini hatırlayın. Allah'ın size indirdiği Kur'an ve Sünnet'i hatırlayın ve bu yüce nimetlerinden ötürü O'na şükredin. Allah size bununla öğüt veriyor ve [emirlere] muhalefet etmekten sizi sakındırıyor. O hâlde Allah'tan sakının, O'nun murakabesinde olduğunuzu bilin ve şüphesiz Allah'ın her şeyi hakkıyla bildiğini, hiçbir şeyin O'na gizli kalmadığını ve herkese hak ettiğinin karşılığını vereceğini bilin!

واذا طلَّقتم نساءكم دون الثلاث وانتهت عدتهن من غير مراجعة لهن، فلا تضيقوا -أيها الأولياء- على المطلقات بمنعهن من العودة إلى أزواجهن بعقد جديد إذا أردن ذلك، وحدث التراضي شرعًا وعرفًا. ذلك يوعظ به من كان منكم صادق الإيمان بالله واليوم الآخر. إن تَرْكَ العضل وتمكين الأزواج من نكاح زوجاتهم أكثر نماء وطهارة لأعراضكم، وأعظم منفعة وثوابًا لكم. والله يعلم ما فيه صلاحكم وأنتم لا تعلمون ذلك.

Kadınlarınızı üçten az [talakla] boşadığınızda ve onlara dönmeksizin iddetleri bittiğinde, kadınlar bunu istedikleri ve şer'an ve örfen karşılıklı rıza oluştuğu takdirde -ey veliler- boşanmış kadınların yeni bir nikâh akdiyle eski kocalarına dönmelerine engel olarak onlara zorluk çıkarmayın. İçinizden Allah'a ve ahiret gününe samimiyetle iman eden kimseye bununla öğüt verilir. [Evliliğe] engel olmayı terk etmek ve eşlerin hanımlarıyla evlenmelerine imkân tanımak, ırzlarınız için daha temiz ve daha bereketlidir; sizin için daha büyük bir fayda ve mükâfattır. Allah sizin için neyin hayırlı olduğunu bilir, siz ise bunu bilmezsiniz.

وعلى الوالدات إرضاع أولادهن مدة سنتين كاملتين لمن أراد إتمام الرضاعة، ويجب على الآباء أن يكفُلوا للمرضعات المطلقات طعامهن وكسوتهن، على الوجه المستحسن شرعًا وعرفًا; لأن الله لا يكلف نفسًا إلا قدر طاقتها، ولا يحل للوالدين أن يجعلوا المولود وسيلة للمضارة بينهما، ويجب على الوارث عند موت الوالد مثل ما يجب على الوالد قبل موته من النفقة والكسوة. فإن أراد الوالدان فطام المولود قبل انتهاء السنتين فلا حرج عليهما إذا تراضيا وتشاورا في ذلك; ليصلا إلى ما فيه مصلحة المولود. وإن اتفق الوالدان على إرضاع المولود من مرضعة أخرى غير والدته فلا حرج عليهما، إذا سلَّم الوالد للأم حقَّها، وسلَّم للمرضعة أجرها بما يتعارفه الناس. وخافوا الله في جميع أحوالكم، واعلموا أن الله بما تعملون بصير، وسيجازيكم على ذلك.

Emzirmeyi tamamlamak isteyen kimse için annelerin çocuklarını tam iki yıl emzirmeleri gerekir. Babaların da boşanmış emziren kadınların yiyecek ve giyeceklerini şer'an ve örfen güzel görülen şekilde temin etmeleri vaciptir; zira Allah hiç kimseye gücünün yettiğinden fazlasını yüklemez. Anne babanın çocuğu birbirlerine zarar verme aracı kılması helal değildir. Babanın ölümü hâlinde vârise de nafaka ve giyim hususunda babanın vefatından önce üzerine düşen görevin aynısı vaciptir. Şayet anne baba iki yıl dolmadan önce çocuğu sütten kesmek isterlerse, çocuğun menfaatine olan şeye ulaşmak amacıyla karşılıklı rıza gösterip istişare ettikleri takdirde ikisine de bir günah yoktur. Eğer anne baba çocuğun annesinden başka bir sütanne tarafından emzirilmesi hususunda anlaşırlarsa, babanın anneye hakkını vermesi ve sütanneye de insanların örfüne uygun olarak ücretini teslim etmesi şartıyla ikisine de bir günah yoktur. Her hâlinizde Allah'tan sakının; bilin ki Allah yaptıklarınızı hakkıyla görendir ve bunun karşılığını size verecektir.

والذين يموتون منكم، ويتركون زوجات بعدهم، يجب عليهن الانتظار بأنفسهن مدة أربعة أشهر وعشرة أيام، لا يخرجن من منزل الزوجية، ولا يتزيَّنَّ، ولا يتزوجن، فإذا انتهت المدة المذكورة فلا إثم عليكم يا أولياء النساء فيما يفعلن في أنفسهن من الخروج، والتزين، والزواج على الوجه المقرر شرعًا. والله ﷾ خبير بأعمالكم ظاهرها وباطنها، وسيجازيكم عليها.

İçinizden ölüp de geride eşler bırakan kimselerin eşleri, bizzat kendileri dört ay on gün beklemelidirler; evlilik evinden çıkmazlar, süslenmezler ve evlenmezler. Belirtilen bu süre sona erdiğinde, şer'an belirlenen ölçüler dairesinde dışarı çıkma, süslenme ve evlenme hususunda kendi haklarında yapacakları şeylerden dolayı -ey kadınların velileri- size hiçbir günah yoktur. Allah azze ve celle, açık ve gizli bütün amellerinizden hakkıyla haberdardır (Habîr) ve bunlardan ötürü sizi karşılıklandıracaktır.

ولا إثم عليكم -أيها الرجال- فيما تُلَمِّحون به مِن طلب الزواج بالنساء المتوفَّى عنهنَّ أزواجهن، أو المطلقات طلاقًا بائنًا في أثناء عدتهن، ولا ذنب عليكم أيضًا فيما أضمرتموه في أنفسكم من نية الزواج بهن بعد انتهاء عدتهن. علم الله أنكم ستذكرون النساء المعتدَّات، ولن تصبروا على السكوت عنهن، لضعفكم; لذلك أباح لكم أن تذكروهن تلميحًا أو إضمارًا في النفس، واحذروا أن تواعدوهن على النكاح سرًا بالزنى أو الاتفاق على الزواج في أثناء العدة، إلا أن تقولوا قولا يُفْهَم منه أن مثلها يُرْغَبُ فيها الأزواج، ولا تعزموا على عقد النكاح في زمان العدة حتى تنقضي مدتها. واعلموا أن الله يعلم ما في أنفسكم فخافوه، واعلموا أن الله غفور لمن تاب من ذنوبه، حليم على عباده لا يعجل عليهم بالعقوبة.

Kocası vefat etmiş kadınlara veya bain talakla boşanmış kadınlara iddetleri esnasında evlenme isteğinizi üstü kapalı (tariz yoluyla) çıtlatmanızda size -ey erkekler- hiçbir günah yoktur; keza iddetleri bittikten sonra onlarla evlenme niyetini içinizde gizlemenizde de size bir günah yoktur. Allah, zafiyetiniz sebebiyle iddet bekleyen o kadınları aklınızdan geçireceğinizi ve onlar hakkında susmaya sabredemeyeceğinizi bildi; bu yüzden onları üstü kapalı olarak anmanızı veya içinizde gizlemenizi size mubah kıldı. Zina yoluyla yahut iddet esnasında evlilik konusunda anlaşarak onlarla gizlice nikâh sözleşmesi yapmaktan sakının; ancak kendisi gibisine rağbet edileceği anlaşılan [meşru] bir söz söylemeniz müstesnadır. İddet süresi sona erinceye kadar iddet vaktinde nikâh akdi yapmaya kesin karar vermeyin. Bilin ki Allah içinizde olanı bilir, öyleyse O'ndan sakının; yine bilin ki Allah, günahlarından tövbe edeni çok bağışlayandır, cezalandırmakta acele etmeyerek kullarına karşı pek hilim sahibidir (Halîm).

لا إثم عليكم -أيها الأزواج- إن طلقتم النساء بعد العقد عليهن، وقبل أن تجامعوهن، أو تحددوا مهرًا لهن، ومتِّعوهن بشيء ينتفعن به جبرًا لهن، ودفعًا لوحشة الطلاق، وإزالة للأحقاد. وهذه المتعة تجب بحسب حال الرجل المطلِّق: على الغني قَدْر سَعَة رزقه، وعلى الفقير قَدْر ما يملكه، متاعًا على الوجه المعروف شرعًا، وهو حق ثابت على الذين يحسنون إلى المطلقات وإلى أنفسهم بطاعة الله.

Kadınları nikâhladıktan sonra, henüz onlarla cinsi münasebette bulunmadan yahut onlar için bir mehir belirlemeden boşarsanız size -ey kocalar- hiçbir günah yoktur. Gönüllerini almak, boşanmanın hüznünü gidermek ve kinleri bertaraf etmek için faydalanacakları bir şeyle onları faydalandırın (müt'alarını verin). Bu müt'a, boşayan erkeğin durumuna göre vacip olur: Zengine genişliğine göre, fakire de sahip olduğu güce göre, şer'an meşru ölçüler dairesinde bir faydalandırmadır; bu, boşanmış kadınlara ve Allah'a itaat ederek bizzat kendilerine iyilik edenlerin üzerine kesinleşmiş bir haktır.

وإن طلَّقتم النساء بعد العقد عليهن، ولم تجامعوهن، ولكنكم ألزمتم أنفسكم بمهر محدد لهن، فيجب عليكم أن تعطوهن نصف المهر المتفق عليه، إلا أنْ تُسامِح المطلقات، فيتركن نصف المهر المستحق لهن، أو يسمح الزوج بأن يترك للمطلقة المهر كله، وتسامحكم أيها الرجال والنساء أقرب إلى خشية الله وطاعته، ولا تنسوا -أيها الناس- الفضل والإحسان بينكم، وهو إعطاء ما ليس بواجب عليكم، والتسامح في الحقوق. إن الله بما تعملون بصير، يُرغِّبكم في المعروف، ويحثُّكم على الفضل.

Eğer kadınları nikâhladıktan sonra, henüz kendileriyle cinsi münasebette bulunmadan, fakat onlar için belirli bir mehir tespit etmişken boşarsanız, bu takdirde kararlaştırılan mehrin yarısını onlara vermeniz vaciptir; ancak boşanmış kadınların bağışlayıp hak ettikleri mehrin yarısını bırakmaları veya kocanın cömertlik gösterip mehrin tamamını boşanmış kadına bırakması müstesnadır. Ey erkekler ve kadınlar, birbirinize bağışta bulunmanız Allah korkusuna ve O'na itaate daha yakındır. Ey insanlar, aranızdaki lütuf ve ihsanı —ki o üzerinize vacip olmayanı vermek ve haklarda hoşgörülü davranmaktır— unutmayın! Şüphesiz Allah yaptıklarınızı hakkıyla görendir; sizi iyiliğe teşvik eder ve fazilete yöneltir.

حافظوا -أيها المسلمون- على الصلوات الخمس المفروضة بالمداومة على أدائها في أوقاتها بشروطها وأركانها وواجباتها، وحافظوا على الصلاة المتوسطة بينها وهي صلاة العصر، وقوموا في صلاتكم مطيعين لله، خاشعين ذليلين.

Farz kılınan beş vakit namaza, şartları, rükünleri ve vacipleriyle birlikte vakitlerinde kılmaya devam ederek riayet edin -ey Müslümanlar-; onların ortasında yer alan namaza —ki o ikindi namazıdır— da riayet edin ve namazınızda Allah'a itaat ederek, huşu ve boyun büküş içinde divana durun.

فإن خفتم من عدو لكم فصلوا صلاة الخوف ماشين، أو راكبين، على أي هيئة تستطيعونها ولو بالإيماء، أو إلى غير جهة القبلة، فإذا زال خوفكم فصلُّوا صلاة الأمن، واذكروا الله فيها، ولا تنقصوها عن هيئتها الأصلية، واشكروا له على ما علَّمكم من أمور العبادات والأحكام ما لم تكونوا على علم به.

Şayet bir düşmanınızdan korkarsanız yürüyerek yahut binek üzerinde, gücünüzün yettiği herhangi bir hâlde, gerekirse ima ile yahut kıbleden başka bir yöne doğru korku namazını kılın. Korkunuz geçtiğinde ise güven namazını kılın; onda Allah'ı zikredin, onu asıl heyetinden eksiltmeyin ve daha önce bilmediğiniz ibadet ve hükümlere dair hususları size öğrettiği için O'na şükredin.

والأزواج الذين يموتون ويتركون زوجات بعدهم، فعليهم وصيةً لهنَّ: أن يُمَتَّعن سنه تامة من يوم الوفاة، بالسكنى في منزل الزوج من غير إخراج الورثة لهن مدة السنة; جبرًا لخاطر الزوجة، وبرًا بالمتوفَّى. فإن خرجت الزوجات باختيارهن قبل انقضاء السنة فلا إثم عليكم -أيها الورثة- في ذلك، ولا حرج على الزوجات فيما فعلن في أنفسهن من أمور مباحة. والله عزيز في ملكه، حكيم في أمره ونهيه. وهذه الآية منسوخة بقوله تعالى: (والذين يتوفون منكم ويذرون أزواجًا يتربصن بأنفسهن أربعة أشهر وعشرًا) .

Ölüp de geride eşler bırakan kocaların, eşlerinin gönlünü almak ve vefat edene karşı bir vefa olmak üzere onlara bir vasiyet olarak: Vefat gününden itibaren tam bir yıl boyunca, vârisler bu bir yıllık sürede onları çıkarmaksızın kocanın evinde barındırılarak faydalandırılmaları gerekirdi. Eğer eşler bir yıl dolmadan önce kendi istekleriyle çıkarlarsa -ey vârisler- bunda size bir günah yoktur; mubah olan hususlarda eşlerin kendi haklarında yaptıklarından ötürü onlara da bir vebal yoktur. Allah, mülkünde mutlak üstündür (Azîz), emrinde ve yasağında hikmet sahibidir (Hakîm). Bu ayet, Yüce Allah'ın: “İçinizden ölüp de geride eşler bırakan kimselerin eşleri, kendi kendilerine dört ay on gün beklerler” sözüyle neshedilmiştir (hükmü kaldırılmıştır).

وللمطلقات متاع من كسوة ونفقة على الوجه المعروف المستحسن شرعًا، حقًا على الذين يخافون الله ويتقونه في أمره ونهيه.

Boşanmış kadınlar için, şer'an güzel görülen meşru ölçüler dairesinde giyecek ve nafakadan oluşan bir faydalanma (müt'a) payı vardır; bu, emrinde ve yasağında Allah'tan korkup O'ndan sakınanların üzerine bir haktır.

مثل ذلك البيان الواضح في أحكام الأولاد والنساء، يبيِّن الله لكم آياته وأحكامه في كل ما تحتاجونه في معاشكم ومعادكم; لكي تعقلوها وتعملوا بها.

Çocukların ve kadınların hükümlerine dair yapılan bu apaçık açıklama gibi Allah, dünya hayatınızda ve ahiretinizde muhtaç olduğunuz her şeydeki ayetlerini ve hükümlerini, akledip onlarla amel edesiniz diye size açıklamaktadır.

ألم تعلم -أيها الرسول- قصة الذين فرُّوا من أرضهم ومنازلهم، وهم ألوف كثيرة; خشية الموت من الطاعون أو القتال، فقال لهم الله: موتوا، فماتوا دفعة واحدة عقوبة على فرارهم من قدر الله، ثم أحياهم الله تعالى بعد مدة; ليستوفوا آجالهم، وليتعظوا ويتوبوا؟ إن الله لذو فضل عظيم على الناس بنعمه الكثيرة، ولكن أكثر الناس لا يشكرون فضل الله عليهم.

Veba salgınından veya savaştan dolayı ölüm korkusuyla, binlerce kişi oldukları hâlde yurtlarından ve evlerinden kaçanların kıssasını bilmedin mi -ey Resul-? Allah onlara: "Ölün!" dedi ve Allah'ın kaderinden kaçmalarının bir cezası olarak hepsi birden öldüler. Sonra ecellerini tamamlasınlar, ibret alıp tövbe etsinler diye Yüce Allah bir süre sonra onları diriltti. Şüphesiz Allah, bol nimetleriyle insanlara karşı büyük bir lütuf sahibidir; fakat insanların çoğu Allah'ın kendilerine olan lütfuna şükretmezler.

وقاتلوا -أيها المسلمون- الكفار لنصرة دين الله، واعلموا أن الله سميع لأقوالكم، عليم بنيَّاتكم وأعمالكم.

Allah'ın dinine yardım etmek için kâfirlerle savaşın -ey Müslümanlar-; ve bilin ki Allah, sözlerinizi hakkıyla işiten, niyetlerinizi ve amellerinizi hakkıyla bilendir.

من ذا الذي ينفق في سبيل الله إنفاقًا حسنًا احتسابًا للأجر، فيضاعفه له أضعافا كثيرة لا تحصى من الثواب وحسن الجزاء؟ والله يقبض ويبسط، فأنفقوا ولا تبالوا; فإنه هو الرزاق، يُضيِّق على مَن يشاء من عباده في الرزق، ويوسعه على آخرين، له الحكمة البالغة في ذلك، وإليه وحده ترجعون بعد الموت، فيجازيكم على أعمالكم.

Mükâfatını [yalnızca Allah'tan] umarak Allah yolunda güzel bir infakta bulunacak kimdir ki, [Allah da] mükâfat ve güzel karşılık olarak bunu ona sayılamayacak kadar kat kat artırsın? Allah daraltır ve genişletir; öyleyse infak edin ve endişe etmeyin! Zira O, Rezzâk'tır (rızık verendir); kullarından dilediğinin rızkını daraltır, diğerlerininkini ise genişletir; bunda O'nun kusursuz bir hikmeti vardır. Ölümden sonra yalnızca O'na döndürüleceksiniz ve O, amellerinizin karşılığını size verecektir.

ألم تعلم -أيها الرسول- قصة الأشراف والوجهاء من بني إسرائيل من بعد زمان موسى; حين طلبوا من نبيهم أن يولي عليهم ملكا، يجتمعون تحت قيادته، ويقاتلون أعداءهم في سبيل الله. قال لهم نبيهم: هل الأمر كما أتوقعه إنْ فُرِض عليكم القتال في سبيل الله أنكم لا تقاتلون; فإني أتوقع جبنكم وفراركم من القتال، قالوا مستنكرين توقع نبيهم: وأي مانع يمنعنا عن القتال في سبيل الله، وقد أَخْرَجَنَا عدوُّنا من ديارنا، وأبعدنا عن أولادنا بالقتل والأسر؟ فلما فرض الله عليهم القتال مع الملِك الذي عيَّنه لهم جَبُنوا وفرُّوا عن القتال، إلا قليلا منهم ثبتوا بفضل الله. والله عليم بالظالمين الناكثين عهودهم.

Musa'nın devrinden sonra İsrailoğullarının ileri gelenleri ve önde gelenlerinin kıssasını bilmedin mi -ey Resul-? Hani onlar peygamberlerinden, komutası altında toplanıp Allah yolunda düşmanlarıyla savaşacakları bir hükümdarı başlarına tayin etmesini istemişlerdi. Peygamberleri onlara: "Eğer üzerinize Allah yolunda savaş farz kılınırsa savaşmayacağınız yönündeki tahminim doğru çıkar mı? Zira ben sizin korkaklık gösterip savaştan kaçacağınızı tahmin ediyorum" dedi. Onlar, peygamberlerinin bu tahminini yadırgayarak: "Düşmanımız bizi yurtlarımızdan çıkarmış, öldürme ve esir etmeyle çocuklarımızdan uzaklaştırmışken Allah yolunda savaşmamıza ne engel olabilir ki?" dediler. Allah, kendilerine tayin ettiği hükümdarla birlikte savaşı üzerlerine farz kılınca, Allah'ın lütfuyla sebat eden pek azı müstesna, korkup savaştan kaçtılar. Allah, ahitlerini bozan o zalimleri hakkıyla bilendir.

وقال لهم نبيهم: إن الله قد أرسل إليكم طالوت مَلِكًا إجابة لطلبكم، يقودكم لقتال عدوكم كما طلبتم. قال كبراء بني إسرائيل: كيف يكون طالوت مَلِكًا علينا، وهو لا يستحق ذلك؟ لأنه ليس من سبط الملوك، ولا من بيت النبوة، ولم يُعْط كثرة في الأموال يستعين بها في ملكه، فنحن أحق بالملك منه; لأننا من سبط الملوك ومن بيت النبوة. قال لهم نبيهم: إن الله اختاره عليكم وهو سبحانه أعلم بأمور عباده، وزاده سَعَة في العلم وقوة في الجسم ليجاهد العدو. والله مالك الملك يعطي ملكه مَن يشاء من عباده، والله واسع الفضل والعطاء، عليم بحقائق الأمور، لا يخفى عليه شيء.

Peygamberleri onlara şöyle dedi: "Şüphesiz Allah, talebinize icabet ederek düşmanınızla savaşmanız için sizi sevk ve idare etmek üzere Tâlût'u size hükümdar olarak gönderdi." İsrailoğullarının ileri gelenleri dediler ki: "Tâlût bunu hak etmediği hâlde nasıl üzerimize hükümdar olabilir? Çünkü o ne hükümdarlar soyundandır ne de peygamberlik hanesindendir; hükümdarlığında kendisine yardımcı olacak çokça mala da sahip kılınmamıştır. Biz ise hükümdarlığa ondan daha layığız; zira biz hükümdarlar soyundan ve peygamberlik hanesindeniz." Peygamberleri onlara dedi ki: "Şüphesiz Allah onu sizin üzerinize seçti; O, kullarının durumunu en iyi bilendir. Düşmanla cihat etmesi için ona ilimde genişlik ve bedende güç fazlalığı verdi. Allah mülkün mutlak sahibidir; mülkünü kullarından dilediğine verir. Allah lütuf ve ihsanı pek geniş olandır (Vâsi'), işlerin hakikatlerini hakkıyla bilendir (Alîm), O'na hiçbir şey gizli kalmaz."

وقال لهم نبيهم: إن علامة ملكه أن يأتيكم الصندوق الذي فيه التوراة -وكان أعداؤهم قد انتزعوه منهم- فيه طمأنينة من ربكم تثبت قلوب المخلصين، وفيه بقية من بعض أشياء تركها آل موسى وآل هارون، مثل العصا وفُتات الألواح تحمله الملائكة. إن في ذلك لأعظم برهان لكم على اختيار طالوت ملكًا عليكم بأمر الله، إن كنتم مصدقين بالله ورسله.

Peygamberleri onlara dedi ki: "Onun hükümdarlığının alameti, meleklerin taşıdığı, içinde Tevrat'ın bulunduğu sandığın —ki düşmanları onu ellerinden almıştı— size gelmesidir; onun içinde Rabbinizden ihlaslı kimselerin kalplerini teskin eden bir huzur ve güvence (sekîne) ile Musa ailesinin ve Harun ailesinin geride bıraktığı asa ve levha kırıntıları gibi bazı şeylerden kalanlar vardır. Eğer Allah'a ve elçilerine inanıyorsanız, şüphesiz bunda Tâlût'un Allah'ın emriyle üzerinize hükümdar olarak seçildiğine dair sizin için en büyük bir delil vardır."

فلما خرج طالوت بجنوده لقتال العمالقة قال لهم: إن الله ممتحنكم على الصبر بنهر أمامكم تعبرونه; ليتميَّز المؤمن من المنافق، فمن شرب منكم من ماء النهر فليس مني، ولا يصلح للجهاد معي، ومن لم يذق الماء فإنه مني; لأنه مطيع لأمري وصالح للجهاد، إلا مَن ترخَّص واغترف غُرْفة واحدة بيده فلا لوم عليه. فلما وصلوا إلى النهر انكبوا على الماء، وأفرطوا في الشرب منه، إلا عددًا قليلا منهم صبروا على العطش والحر، واكتفوا بغُرْفة اليد، وحينئذ تخلف العصاة. ولما عبر طالوت النهر هو والقلة المؤمنة معه -وهم ثلاثمائة وبضعة عشر رجلا- لملاقاة العدو، ورأوا كثرة عدوهم وعدَّتهم، قالوا: لا قدرة لنا اليوم بجالوت وجنوده الأشداء، فأجاب الذين يوقنون بلقاء الله، يُذَكِّرون إخوانهم بالله وقدرته قائلين: كم من جماعة قليلة مؤمنة صابرة، غلبت بإذن الله وأمره جماعة كثيرة كافرة باغية. والله مع الصابرين بتوفيقه ونصره، وحسن مثوبته.

Tâlût, Amâlika kavmiyle savaşmak üzere ordusuyla yola çıktığında onlara şöyle dedi: "Mümin ile münafık birbirinden ayırt edilsin diye Allah sizi önünüzdeki geçeceğiniz bir nehirle sabır imtihanına tabi tutacaktır. Sizden kim o nehrin suyundan içerse benden değildir ve benimle birlikte cihat etmeye elverişli değildir. Kim de o suyu tatmazsa şüphesiz o bendendir; zira o benim emrime itaat etmiştir ve cihada elverişlidir. Ancak ruhsatı kullanıp eliyle sadece bir avuç alan kimseye kınama yoktur." Nehre ulaştıklarında suya hücum ettiler ve ondan aşırı derecede içtiler; ancak susuzluğa ve sıcağa sabredip el avucuyla yetinen az bir topluluk müstesna. İşte o vakit isyan edenler geride kaldı. Tâlût ve beraberindeki inanan azınlık —ki onlar üç yüz on küsur adamdı— düşmanla karşılaşmak üzere nehri geçtiklerinde ve düşmanlarının çokluğunu ve teçhizatını gördüklerinde [bazıları]: "Bugün Câlût ve onun güçlü ordusuna karşı koyacak takatimiz yok" dediler. Allah'a kavuşacaklarına kesin olarak inananlar ise kardeşlerine Allah'ı ve O'nun kudretini hatırlatarak şöyle cevap verdiler: "Nice az, inançlı ve sabırlı topluluk, Allah'ın izni ve emriyle nice çok, kâfir ve azgın topluluğa galip gelmiştir!" Allah; tevfiki, yardımı ve güzel mükâfatıyla sabredenlerle beraberdir.

ولما ظهروا لجالوت وجنوده، ورأوا الخطر رأي العين، فزعوا إلى الله بالدعاء والضراعة قائلين: ربنا أنزل على قلوبنا صبرًا عظيمًا، وثبت أقدامنا، واجعلها راسخة في قتال العدو، لا تفر مِن هول الحرب، وانصرنا بعونك وتأييدك على القوم الكافرين.

Câlût ve ordusunun karşısına çıkıp tehlikeyi gözleriyle gördüklerinde, dua ve yalvarışla Allah'a sığınarak şöyle dediler: "Rabbimiz! Kalplerimize büyük bir sabır indir, ayaklarımızı sabit kıl; düşmanla savaşta onları sağlam tut ki savaşın dehşetinden kaçmasınlar; ve yardımınla, desteğinle kâfirler topluluğuna karşı bize zafer ver!"

فهزموهم بإذن الله، وقتل داود ﵇ جالوتَ قائدَ الجبابرة، وأعطى الله ﷿ داود بعد ذلك الملك والنبوة في بني إسرائيل، وعَلَّمه مما يشاء من العلوم. ولولا أن يدفع الله ببعض الناس -وهم أهل الطاعة له والإيمان به- بعضًا، وهم أهل المعصية لله والشرك به، لفسدت الأرض بغلبة الكفر، وتمكُّن الطغيان، وأهل المعاصي، ولكن الله ذو فضل على المخلوقين جميعًا.

Böylece Allah'ın izniyle onları hezimete uğrattılar. Davud aleyhisselâm zorbaların komutanı olan Câlût'u öldürdü. Allah azze ve celle bundan sonra Davud'a İsrailoğulları içinde hükümdarlık ve peygamberlik verdi ve ona dilediği ilimlerden öğretti. Eğer Allah insanların bir kısmını —ki onlar O'na itaat ve iman edenlerdir— diğer bir kısmıyla —ki onlar da Allah'a isyan ve şirk koşanlardır— savmasaydı, küfrün galebe çalması, azgınlığın ve isyankârların hâkimiyet kurması sebebiyle yeryüzü fesada uğrardı. Fakat Allah bütün yaratılmışlara karşı büyük lütuf sahibidir.

تلك حجج الله وبراهينه، نقصُّها عليك -أيها النبي- بالصدق، وإنك لمن المرسلين الصادقين.

İşte bunlar Allah'ın hüccetleri ve delilleridir; onları sana [ey Peygamber] hak ile anlatıyoruz. Şüphesiz sen dosdoğru peygamberlerdensin.

هؤلاء الرسل الكرام فضَّل الله بعضهم على بعض، بحسب ما منَّ الله به عليهم: فمنهم مَن كلمه الله كموسى ومحمد عليهما الصلاة والسلام، وفي هذا إثبات صفة الكلام لله ﷿ على الوجه اللائق بجلاله، ومنهم مَن رفعه الله درجاتٍ عاليةً كمحمد ﷺ، بعموم رسالته، وختم النبوة به، وتفضيل أمته على جميع الأمم، وغير ذلك. وآتى الله تعالى عيسى ابن مريم ﵇ البينات المعجزات الباهرات، كإبراء مَن ولد أعمى بإذن الله تعالى، ومَن به برص بإذن الله، وكإحيائه الموتى بإذن الله، وأيده بجبريل ﵇. ولو شاء الله ألا يقتتل الذين جاؤوا مِن بعد هؤلاء الرسل مِن بعد ما جاءتهم البينات ما اقتتلوا، ولكن وقع الاختلاف بينهم: فمنهم مَن ثبت على إيمانه، ومنهم مَن أصر على كفره. ولو شاء الله بعد ما وقع الاختلاف بينهم، الموجب للاقتتال، ما اقتتلوا، ولكن الله يوفق مَن يشاء لطاعته والإيمان به، ويخذل مَن يشاء، فيعصيه ويكفر به، فهو يفعل ما يشاء ويختار.

İşte bu şerefli elçiler... Allah onlara bahşettiği lütuflara göre kimini kiminden üstün kıldı: Onlardan Allah'ın kendisiyle konuştuğu kimseler vardır; Musa ve Muhammed aleyhimesselâtü vesselâm gibi. Bunda Allah azze ve celle için celaline layık bir şekilde kelam sıfatının ispatı vardır. Onlardan kiminin de derecelerini Allah kat kat yükseltmiştir; risaletinin evrenselliği, peygamberliğin kendisiyle son bulması, ümmetinin diğer tüm ümmetlerden üstün kılınması ve benzeri özellikleriyle Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem gibi. Allah Teâlâ Meryem oğlu İsa aleyhisselâm'a apaçık mucizeler, parlak deliller verdi; Allah Teâlâ'nın izniyle anadan doğma körü ve alacalıyı iyileştirmesi, Allah'ın izniyle ölüleri diriltmesi gibi. Onu Cebrail aleyhisselâm ile destekledi. Eğer Allah dileseydi, bu peygamberlerin ardından gelenler, kendilerine apaçık deliller geldikten sonra birbirleriyle savaşmazlardı; fakat aralarında ihtilaf çıktı: Onlardan kimi imanında sebat etti, kimi de küfründe ısrar etti. Eğer Allah aralarında savaşı gerektiren bu ihtilaf vuku bulduktan sonra [savaşmamalarını] dileseydi savaşmazlardı; fakat Allah dilediğini O'na itaat ve imana muvaffak kılar, dilediğini de yardımsız bırakır; böylece o da O'na isyan eder ve inkârda bulunur. O, dilediğini ve seçtiğini yapar.

يا من آمنتم بالله وصدَّقتم رسوله وعملتم بهديه أخرجوا الزكاة المفروضة، وتصدَّقوا مما أعطاكم الله قبل مجيء يوم القيامة حين لا بيع فيكون ربح، ولا مال تفتدون به أنفسكم مِن عذاب الله، ولا صداقة صديق تُنقذكم، ولا شافع يملك تخفيف العذاب عنكم. والكافرون هم الظالمون المتجاوزون حدود الله.

Ey Allah'a iman eden, O'nun Resûlü'nü tasdik eden ve rehberliğiyle amel edenler! Ne bir alışverişin olup kazanç sağlanabileceği, ne kendinizi Allah'ın azabından kurtaracak bir fidyenin bulunabileceği, ne bir dostun dostluğunun sizi kurtarabileceği, ne de azabı sizden hafifletmeye gücü yeten bir şefaatçinin olacağı kıyamet günü gelmeden önce, farz olan zekâtı verin ve Allah'ın size rızık olarak verdiklerinden infak edin. Kâfirler ise Allah'ın sınırlarını aşan zalimlerin ta kendileridir.

الله الذي لا يستحق الألوهية والعبودية إلا هو، الحيُّ الذي له جميع معاني الحياة الكاملة كما يليق بجلاله، القائم على كل شيء، لا تأخذه سِنَة أي: نعاس، ولا نوم، كل ما في السماوات وما في الأرض ملك له، ولا يتجاسر أحد أن يشفع عنده إلا بإذنه، محيط علمه بجميع الكائنات ماضيها وحاضرها ومستقبلها، يعلم ما بين أيدي الخلائق من الأمور المستقبلة، وما خلفهم من الأمور الماضية، ولا يَطَّلعُ أحد من الخلق على شيء من علمه إلا بما أعلمه الله وأطلعه عليه. وسع كرسيه السماوات والأرض، والكرسي: هو موضع قدمي الرب ﷻ ولا يعلم كيفيته إلا الله سبحانه، ولا يثقله سبحانه حفظهما، وهو العلي بذاته وصفاته على جميع مخلوقاته، الجامع لجميع صفات العظمة والكبرياء. وهذه الآية أعظم آية في القرآن، وتسمى: (آية الكرسي) .

Allah; O'ndan başka ilahlığa ve ibadete layık hiçbir varlık yoktur. Hayy'dır; celaline layık olduğu üzere tam ve kamil hayatın bütün anlamlarına sahiptir. Kayyûm'dur; her şeyi ayakta tutandır. O'nu ne bir sine (سِنَة) yani uyuklama, ne de uyku tutar. Göklerde ve yerde ne varsa hepsi O'nun mülküdür. O'nun izni olmadan katında hiç kimse şefaat etmeye cesaret edemez. O'nun ilmi geçmişiyle, şimdisiyle ve geleceğiyle bütün varlıkları kuşatmıştır. Yaratılmışların önlerinde olan geleceğe dair işleri de, arkalarında kalan geçmişe dair işleri de bilir. Yaratılmışlardan hiç kimse O'nun ilminden, ancak O'nun bildirdiği ve muttali kıldığı kadarı dışında hiçbir şeyi kavrayamaz. Kürsîsi gökleri ve yeri kuşatmıştır. Kürsî: Rab celle celâluhu'nun iki ayağının mevziidir ve keyfiyetini ancak sübhan olan Allah bilir. Onları koruyup gözetmek O'na asla ağır gelmez. O, zatı ve sıfatlarıyla bütün yaratılmışlarının fevkinde pek yücedir (Aliyy), büyüklük ve azamet sıfatlarının tamamını kendinde toplayandır (Azîm). Bu ayet Kur'an'daki en büyük ayettir ve 'Âyetü'l-Kürsî' diye isimlendirilir.

لكمال هذا الدين واتضاح آياته لا يُحتاج إلى الإكراه عليه لمن تُقبل منهم الجزية، فالدلائل بينة يتضح بها الحق من الباطل، والهدى من الضلال. فَمَن يكفر بكل ما عُبِد من دون الله ويؤمن بالله، فقد ثبت واستقام على الطريقة المثلى، واستمسك من الدين بأقوى سبب لا انقطاع له. والله سميع لأقوال عباده، عليم بأفعالهم ونياتهم، وسيجازيهم على ذلك.

Bu dinin kemali ve delillerinin apaçıklığı sebebiyle, kendilerinden cizye kabul edilen kimseler için dine zorlamaya ihtiyaç yoktur; zira hak ile batılı, hidayet ile dalaleti birbirinden ayıran deliller gayet açıktır. Artık kim Allah'tan başka tapılan her şeyi inkâr eder ve Allah'a iman ederse, en ideal yolda sebat edip dosdoğru olmuş ve dinden kopması mümkün olmayan en sağlam kulpa tutunmuştur. Allah, kullarının sözlerini hakkıyla işiten (Semî'), fiillerini ve niyetlerini hakkıyla bilendir (Alîm); onları bununla cezalandırıp mükâfatlandıracaktır.

الله يتولى المؤمنين بنصره وتوفيقه وحفظه، يخرجهم من ظلمات الكفر، إلى نور الإيمان. والذين كفروا أنصارهم وأولياؤهم الأنداد والأوثان الذين يعبدونهم من دون الله، يُخرجونهم من نور الإيمان إلى ظلمات الكفر، أولئك أصحاب النار الملازمون لها، هم فيها باقون بقاء أبديًا لا يخرجون منها.

Allah, müminleri yardımı, tevfiki ve korumasıyla sahiplenip gözetir; onları küfrün karanlıklarından imanın aydınlığına çıkarır. İnkâr edenlerin yardımcıları ve dostları ise Allah'ı bırakıp kendilerine taptıkları putlar ve sahte tanrılardır; onları imanın aydınlığından küfrün karanlıklarına sürüklerler. İşte onlar cehennem ehlidirler ve oradan hiç ayrılmayacaklardır; onlar orada ebedî olarak kalacaklar, oradan asla çıkarılmayacaklardır.

هل رأيت -أيها الرسول- أعجب مِن حال هذا الذي جادل إبراهيم ﵇ في توحيد الله تعالى وربوبيته; لأن الله أعطاه المُلْك فتجبَّر وسأل إبراهيمَ: مَن ربُّك؟ فقال ﵇: ربي الذي يحيي الخلائق فتحيا، ويسلبها الحياة فتموت، فهو المتفرد بالإحياء والإماتة، قال: أنا أحيي وأميت، أي أقتل مَن أردتُ قَتْلَه، وأستبقي مَن أردت استبقاءه، فقال له إبراهيم: إن الله الذي أعبده يأتي بالشمس من المشرق، فهل تستطيع تغيير هذه السُّنَّة الإلهية بأن تجعلها تأتي من المغرب; فتحيَّر هذا الكافر وانقطعت حجته، شأنه شأن الظالمين لا يهديهم الله إلى الحق والصواب.

[Ey Resul!] Allah kendisine hükümdarlık verdi diye azgınlaşıp Allah Teâlâ'nın tevhidi ve rubûbiyeti konusunda İbrahim aleyhisselâm ile tartışan ve İbrahim'e: "Rabbin kimdir?" diye soran şu kimsenin durumundan daha şaşırtıcı bir şey gördün mü? Bunun üzerine [İbrahim] aleyhisselâm: "Benim Rabbim mahlukata hayat verendir; böylece onlar yaşarlar, hayatlarını çekip alandır; böylece onlar ölürler. Diriltmede ve öldürmede tek yetkili O'dur" dedi. O: "Ben de diriltir ve öldürürüm; yani öldürmek istediğimi öldürür, sağ bırakmak istediğimi de sağ bırakırım" dedi. Bunun üzerine İbrahim ona dedi ki: "Benim taptığım Allah güneşi doğudan getirmektedir. Haydi, gücün yetiyorsa bu ilahî kanunu değiştirerek onu batıdan getir!" Böylece o kâfir şaşırıp kaldı ve delili tükendi. Allah'ın hakka ve doğruya iletmediği zalimlerin durumu işte böyledir.

أو هل رأيت -أيها الرسول- مثل الذي مرَّ على قرية قد تهدَّمت دورها، وخَوَتْ على عروشها، فقال: كيف يحيي الله هذه القرية بعد موتها؟ فأماته الله مائة عام، ثم ردَّ إليه روحه، وقال له: كم قدر الزمان الذي لبثت ميتًا؟ قال: بقيت يومًا أو بعض يوم، فأخبره بأنه بقي ميتًا مائة عام، وأمره أن ينظر إلى طعامه وشرابه، وكيف حفظهما الله من التغيُّر هذه المدة الطويلة، وأمره أن ينظر إلى حماره كيف أحياه الله بعد أن كان عظامًا متفرقة؟ وقال له: ولنجعلك آية للناس، أي: دلالة ظاهرة على قدرة الله على البعث بعد الموت، وأمره أن ينظر إلى العظام كيف يرفع الله بعضها على بعض، ويصل بعضها ببعض، ثم يكسوها بعد الالتئام لحمًا، ثم يعيد فيها الحياة؟ فلما اتضح له ذلك عِيانًا اعترف بعظمة الله، وأنه على كل شيء قدير، وصار آية للناس.

Yahut [ey Resul], evleri yıkılmış, çatıları çökmüş ıssız bir kasabaya uğrayıp da: "Allah bu kasabayı ölümünden sonra nasıl diriltecek?" diyen kimsenin misalini gördün mü? Bunun üzerine Allah onu yüz yıl ölü bıraktı, sonra ruhunu ona iade etti ve ona: "Ölü olarak ne kadar zaman kaldın?" dedi. O: "Bir gün yahut günün bir kısmı kadar kaldım" dedi. Allah da ona yüz yıl ölü kaldığını bildirdi; yiyeceğine ve içeceğine bakmasını, bu kadar uzun bir süre geçmesine rağmen Allah'ın onları bozulmaktan nasıl koruduğunu görmesini emretti. Yine eşeğine bakmasını, birbirinden ayrılmış kemikler hâlindeyken Allah'ın onu nasıl dirilttiğini görmesini emretti ve ona şöyle buyurdu: "Seni insanlara bir ibret (âyet), yani ölümden sonra dirilişe dair Allah'ın kudretinin apaçık bir delili kılmak için [böyle yaptık]." Ona, Allah'ın kemikleri nasıl birbiri üzerine kaldırıp birbirine bağladığına, sonra birleştikten sonra onların üzerini nasıl etle kapladığına ve ardından onlara nasıl yeniden hayat verdiğine bakmasını emretti. Bu husus kendisine apaçık görününce Allah'ın azametini ve O'nun her şeye kadir olduğunu itiraf etti ve insanlar için bir ibret oldu.

واذكر -أيها الرسول- طلب إبراهيم من ربه أن يريه كيفية البعث، فقال الله له: أَوَ لم تؤمن؟ قال: بلى، ولكن أطلب ذلك لأزداد يقينًا على يقيني، قال: فخذ أربعة من الطير فاضممهن إليك واذبحهن وقطعهن، ثم اجعل على كل جبل منهن جزءًا، ثم نادِهن يأتينك مسرعات. فنادى إبراهيم ﵇، فإذا كل جزء يعود إلى موضعه، وإذا بها تأتي مسرعة. واعلم أن الله عزيز لا يغلبه شيء، حكيم في أقواله وأفعاله وشرعه وقدره.

[Ey Resul!] İbrahim'in, Rabbinden ölüleri nasıl dirilttiğini kendisine göstermesini talep edişini de hatırla. Allah ona: "İnanmadın mı?" buyurdu. [İbrahim]: "Elbette inandım, fakat kesin inancıma bir kesinlik daha katmak (yakînimi artırmak) için bunu istiyorum" dedi. [Allah] buyurdu ki: "Öyleyse kuşlardan dört tane al, onları kendine alıştır, [sonra] onları kesip parçala, ardından her bir dağın üzerine onlardan bir parça koy, sonra da onları çağır; koşarak sana geleceklerdir." İbrahim aleyhisselâm çağırdı; bir de gördü ki her bir parça kendi yerine dönüyor ve kuşlar hızla koşarak geliyorlar. Bil ki Allah, hiçbir şeyin Kendisine galip gelemediği mutlak güç sahibidir (Azîz), sözlerinde, fiillerinde, şeriatında ve kaderinde hikmet sahibidir (Hakîm).

ومِن أعظم ما ينتفع به المؤمنون الإنفاقُ في سبيل الله. ومثل المؤمنين الذين ينفقون أموالهم في سبيل الله كمثل حبة زُرِعتْ في أرض طيبة، فإذا بها قد أخرجت ساقًا تشعب منها سبع شعب، لكل واحدة سنبلة، في كل سنبلة مائة حبة. والله يضاعف الأجر لمن يشاء، بحسب ما يقوم بقلب المنفق من الإيمان والإخلاص التام. وفضل الله واسع، وهو سبحانه عليم بمن يستحقه، مطلع على نيات عباده.

Müminlerin faydalanacağı en büyük amellerden biri Allah yolunda infak etmektir. Mallarını Allah yolunda harcayan müminlerin hâli, verimli bir toprağa ekilen ve her birinde birer başak bulunan yedi dal çıkarıp her başakta da yüz dane bulunan bir tohumun hâline benzer. Allah, infak edenin kalbinde bulunan imana ve tam ihlasa göre dilediğine sevabı kat kat artırır. Allah'ın lütfu geniştir (Vâsi'); O sübhanehû buna kimin layık olduğunu hakkıyla bilendir (Alîm), kullarının niyetlerinden haberdardır.

الذين يخرجون أموالهم في الجهاد وأنواع الخير، ثم لا يتبعون ما أنفقوا من الخيرات مَنّاً على مَن أعطَوه ولا أذى بقول أو فِعْلٍ يشعره بالتفضل عليه، لهم ثوابهم العظيم عند ربهم، ولا خوف عليهم فيما يستقبلونه من أمر الآخرة، ولا هم يحزنون على شيء فاتهم في هذه الدنيا.

Mallarını cihatta ve hayır çeşitlerinde harcayan, sonra da infak ettikleri bu hayırların ardından verdikleri kimseye başa kakmayan ve kendisini üstün hissettirecek söz veya fiille eziyet etmeyenler var ya; işte onların Rableri katında pek büyük mükâfatları vardır. Onlara ahiretten karşılayacakları hususlarda hiçbir korku yoktur ve onlar bu dünyada kaçırdıkları şeylere de üzülmeyeceklerdir.

كلام طيب يرد به السائل، وعفو عما بدر مِنه مِن إلحاحٍ في السؤال، خير من صدقة يتبعها من المتصدق أذى وإساءة. والله غني عن صدقات العباد، حليم لا يعاجلهم بالعقوبة.

İsteyene verilecek güzel ve tatlı bir söz ile istemedeki ısrarından ötürü meydana gelen kusuru bağışlamak; peşinden sadaka verenin eziyet ve kötülük ettiği bir sadakadan daha hayırlıdır. Allah kulların sadakalarından müstağnidir (Ganî), cezalandırmakta acele etmeyendir (Halîm).

يا من آمنتم بالله واليوم الآخر لا تُذْهِبُوا ثواب ما تتصدقون به بالمنِّ والأذى، فهذا شبيه بالذي يخرج ماله ليراه الناس، فيُثنوا عليه، وهو لا يؤمن بالله ولا يوقن باليوم الآخر، فمثل ذلك مثل حجر أملس عليه تراب هطل عليه مطر غزير فأزاح عنه التراب، فتركه أملس لا شيء عليه، فكذلك هؤلاء المراؤون تضمحلُّ أعمالهم عند الله، ولا يجدون شيئًا من الثواب على ما أنفقوه. والله لا يوفق الكافرين لإصابة الحق في نفقاتهم وغيرها.

Ey Allah'a ve ahiret gününe iman edenler! Başa kakmak ve eziyet etmek suretiyle sadakalarınızın sevabını yok etmeyin. Bu durum, Allah'a iman etmeyen ve ahiret gününe kesin inanmayan, malını sadece insanlar görsün de kendisini övsünler diye harcayan kimsenin durumuna benzer. Onun misali, üzerinde toprak bulunan kaygan ve düz bir kayanın misali gibidir ki, üzerine şiddetli bir yağmur yağdığında o toprağı sürüp götürür de geriye hiçbir şey kalmamış çıplak bir kaya bırakır. İşte bu riyakârların da Allah katındaki amelleri böylece silinip gider ve infak ettiklerinden hiçbir sevap elde edemezler. Allah kâfirler topluluğunu infaklarında ve diğer işlerinde hakka isabet etmeye muvaffak kılmaz.

ومثل الذين ينفقون أموالهم طلبًا لرضا الله واعتقادًا راسخًا بصدق وعده، كمثل بستان عظيم بأرض عالية طيبة هطلت عليه أمطار غزيرة، فتضاعفت ثمراته، وإن لم تسقط عليه الأمطار الغزيرة فيكفيه رذاذ المطر ليعطي الثمرة المضاعفة، وكذلك نفقات المخلصين تُقبل عند الله وتُضاعف، قلَّت أم كثُرت، فالله المُطَّلِع على السرائر، البصير بالظواهر والبواطن، يثيب كلا بحسب إخلاصه.

Mallarını yalnızca Allah'ın rızasını kazanmak ve O'nun vadinin doğruluğuna sarsılmaz bir inançla infak edenlerin misali ise; yüksek ve verimli bir arazide bulunan, üzerine bol yağmur yağınca ürünlerini iki kat veren ulu bir bahçenin misaline benzer. Üzerine bol yağmur yağmasa bile, o iki kat ürünü vermesi için hafif bir çisenti dahi ona yeterlidir. İşte ihlas sahiplerinin infakları da az olsun çok olsun Allah katında böyle kabul görür ve kat kat mükâfatlandırılır. Gizliliklere muttali olan, açık ve gizli her şeyi hakkıyla gören (Basîr) Allah, herkesi ihlasına göre mükâfatlandırır.

أيرغب الواحد منكم أن يكون له بستان فيه النخيل والأعناب، تجري من تحت أشجارِه المياه العذبة، وله فيه من كل ألوان الثمرات، وقد بلغ الكِبَر، ولا يستطيع أن يغرس مثل هذا الغرس، وله أولاد صغار في حاجة إلى هذا البستان وفي هذه الحالة هبَّت عليه ريح شديدة، فيها نار محرقة فأحرقته; وهكذا حال غير المخلصين في نفقاتهم، يأتون يوم القيامة ولا حسنة لهم. وبمثل هذا البيان يبيِّن الله لكم ما ينفعكم; كي تتأملوا، فتخلصوا نفقاتكم لله.

Herhangi biriniz ister mi ki, altından tatlı sular akan, içinde hurmalıklar ve üzüm bağları bulunan, kendisi için her türlü meyvenin yetiştiği bir bahçesi olsun; tam ihtiyarlık çağına gelmiş ve böyle bir bağı yeniden dikmeye gücü yetmezken, üstelik o bahçeye muhtaç küçük çocukları da varken, aniden o bahçeye içinde yakıcı bir ateş bulunan şiddetli bir kasırga isabet etsin de bahçe yanıversin? İnfaklarında ihlaslı olmayan kimselerin durumu da böyledir; kıyamet gününe gelirler fakat ellerinde tek bir sevap dahi bulunmaz. İşte Allah, tefekkür edip infaklarınızı Allah için ihlasla yapasınız diye size fayda verecek şeyleri böyle apaçık beyan eder.

يا من آمنتم بي واتبعتم رسلي أنفقوا من الحلال الطيب الذي كسبتموه ومما أخرجنا لكم من الأرض، ولا تقصدوا الرديء منه لتعطوه الفقراء، ولو أُعطِيتموه لم تأخذوه إلا إذا تغاضيتم عما فيه من رداءة ونقص. فكيف ترضون لله ما لا ترضونه لأنفسكم؟ واعلموا أن الله الذي رزقكم غني عن صدقاتكم، مستحق للثناء، محمود في كل حال.

Ey bana iman edip elçilerime uyanlar! Kazandığınız helal ve temiz şeylerden ve sizin için yerden çıkardığımız ürünlerden infak edin. Fakirlere vermek üzere onun adi ve değersiz olanını kastetmeyin; zira size verilmiş olsaydı, kusur ve değersizliğini görmezden gelip göz yummaksızın onu asla almazdınız. O hâlde kendiniz için razı olmadığınız şeyi nasıl Allah için layık görürsünüz? Biliniz ki sizi rızıklandıran Allah sizin sadakalarınıza muhtaç değildir (Ganî), her türlü övgüye layıktır, her durumda hamdedilendir (Hamîd).

هذا البخل واختيار الرديء للصدقة من الشيطان الذي يخوفكم الفقر، ويغريكم بالبخل، ويأمركم بالمعاصي ومخالفة الله تعالى، والله ﷾ يعدكم على إنفاقكم غفرانًا لذنوبكم ورزقا واسعا. والله واسع الفضل، عليم بالنيَّات والأعمال.

Bu cimrilik ve sadaka için malın kötüsünü seçme tutumu, sizi fakirlikle korkutan, cimriliğe teşvik eden, günahları ve Allah Teâlâ'ya muhalefeti emreden şeytandandır. Allah azze ve celle ise infakınıza karşılık günahlarınız için bir mağfiret ve bol bir rızık vaat etmektedir. Allah'ın lütfu geniştir (Vâsi'), niyetleri ve amelleri hakkıyla bilendir (Alîm).

يؤتي الله الإصابة في القول والفعل مَن يشاء من عباده، ومن أنعم الله عليه بذلك فقد أعطاه خيرًا كثيرًا. وما يتذكر هذا وينتفع به إلا أصحاب العقول المستنيرة بنور الله وهدايته.

Allah sözde ve fiilde isabetli olmayı (hikmeti) kullarından dilediğine verir. Allah kime bunu lütfetmişse, şüphesiz ona pek çok hayır verilmiştir. Bunu ise ancak Allah'ın nuru ve hidayetiyle aydınlanmış akıl sahipleri düşünüp ibret alır ve bundan yararlanır.

وما أعطيتم من مال أو غيره كثير أو قليل تتصدقون به ابتغاء مرضات الله أو أوجبتم على أنفسكم شيئًا من مال أو غيره، فإن الله يعلمه، وهو المُطَّلِع على نياتكم، وسوف يثيبكم على ذلك. ومَن منع حق الله فهو ظالم، والظالمون ليس لهم أنصار يمنعونهم من عذاب الله.

Mal veya başka bir şeyden, az veya çok, Allah'ın rızasını kazanmak amacıyla sadaka olarak ne harcadıysanız ya da mal veya başka bir şeyden kendinize ne adadıysanız, şüphesiz Allah onu bilir; O sizin niyetlerinize muttalidir ve bunun karşılığını size fazlasıyla verecektir. Kim Allah'ın hakkını menederse o zalimdir; zalimlerin ise kendilerini Allah'ın azabından koruyacak hiçbir yardımcıları yoktur.

إن تظهروا ما تتصدقون به لله فنِعْمَ ما تصدقتم به، وإن تسرُّوا بها، وتعطوها الفقراء فهذا أفضل لكم; لأنه أبعد عن الرياء، وفي الصدقة -مع الإخلاص- محو لذنوبكم. والله الذي يعلم دقائق الأمور، لا يخفى عليه شيء من أحوالكم، وسيجازي كلا بعمله.

Eğer Allah için verdiğiniz sadakaları açıktan verirseniz bu ne güzeldir! Şayet onları gizler ve fakirlere verirseniz bu sizin için daha hayırlıdır; çünkü riyadan daha uzaktır. Sadaka —ihlas ile birlikte— günahlarınızın silinmesine vesiledir. İşlerin inceliklerini bilen Allah'a sizin hiçbir hâliniz gizli kalmaz; O herkesi ameline göre cezalandırıp mükâfatlandıracaktır.

لست -أيها الرسول- مسئولا عن توفيق الكافرين للهداية، ولكن الله يشرح صدور مَن يشاء لدينه، ويوفقه له. وما تبذلوا من مال يَعُدْ عليكم نَفْعُه من الله، والمؤمنون لا ينفقون إلا طلبًا لمرضاة الله. وما تنفقوا من مال -مخلصين لله- توفوا ثوابه، ولا تُنْقَصُوا شيئا من ذلك. وفي الآية إثبات صفة الوجه لله تعالى على ما يليق به سبحانه.

[Ey Resul!] Sen kâfirlerin hidayete ermesinden sorumlu değilsin; ancak Allah dilediğinin göğsünü dinine açar ve onu buna muvaffak kılar. Mal olarak ne harcarsanız onun faydası Allah katından yine size dönecektir; müminler ancak Allah'ın rızasını kazanmak için infak ederler. Allah için ihlasla maldan ne infak ederseniz onun mükâfatı size eksiksiz verilir ve siz bundan hiçbir haksızlığa uğratılmazsınız. Bu ayette Allah Teâlâ için Kendisine layık olduğu üzere 'Vech' (Yüz) sıfatının ispatı vardır.

اجعلوا صدقاتكم لفقراء المسلمين الذين لا يستطيعون السفر; طلبًا للرزق لاشتغالهم بالجهاد في سبيل الله، يظنهم مَن لا يعرفهم غير محتاجين إلى الصدقة; لتعففهم عن السؤال، تعرفهم بعلاماتهم وآثار الحاجة فيهم، لا يسألون الناس بالكُليَّة، وإن سألوا اضطرارًا لم يُلِحُّوا في السؤال. وما تنفقوا مِن مال في سبيل الله فلا يخفى على الله شيء منه، وسيجزي عليه أوفر الجزاء وأتمَّه يوم القيامة.

Sadakalarınızı, Allah yolunda cihatla meşgul oldukları için rızık aramak amacıyla yolculuk yapamayan Müslüman fakirlere verin. İstemekten sakınıp iffetli davranmaları sebebiyle, durumlarını bilmeyen kimse onları zengin zanneder. Sen onları alametlerinden ve üzerlerindeki ihtiyaç izlerinden tanırsın; onlar insanlardan asla bir şey istemezler, zaruretten dolayı isteseler bile yüzsüzlük edip ısrarla istemezler. Allah yolunda maldan ne infak ederseniz, şüphesiz Allah'a ondan hiçbir şey gizli kalmaz; O, kıyamet gününde bunun karşılığını tastamam ve en bol şekilde verecektir.

الذين يُخْرجون أموالهم مرضاة لله ليلا ونهارًا مسرِّين ومعلنين، فلهم أجرهم عند ربهم، ولا خوف عليهم فيما يستقبلونه من أمر الآخرة، ولا هم يحزنون على ما فاتهم من حظوظ الدنيا. ذلك التشريع الإلهي الحكيم هو منهاج الإسلام في الإنفاق لما فيه مِن سدِّ حاجة الفقراء في كرامة وعزة، وتطهير مال الأغنياء، وتحقيق التعاون على البر والتقوى; ابتغاء وجه الله دون قهر أو إكراه.

Mallarını Allah'ın rızasını gözeterek gece ve gündüz, gizli ve açık infak edenler var ya; işte onların Rableri katında mükâfatları vardır. Onlara ahiretten karşılayacakları hususlarda hiçbir korku yoktur ve onlar kaçırdıkları dünya nimetlerine de üzülmeyeceklerdir. İşte bu hikmetli ilahî kanun, fakirlerin ihtiyacını onur ve izzetle gidermesi, zenginlerin mallarını temizlemesi ve hiçbir baskı veya zorlama olmaksızın sırf Allah rızası için iyilik ve takva üzere yardımlaşmayı gerçekleştirmesi bakımından İslam'ın infak metodudur.

الذين يتعاملون بالربا -وهو الزيادة على رأس المال- لا يقومون في الآخرة من قبورهم إلا كما يقوم الذي يتخبطه الشيطان من الجنون; ذلك لأنهم قالوا: إنما البيع مثل الربا، في أن كلا منهما حلال، ويؤدي إلى زيادة المال، فأكذبهم الله، وبيَّن أنه أحل البيع وحرَّم الربا; لما في البيع والشراء من نفع للأفراد والجماعات، ولما في الربا من استغلال وضياع وهلاك. فمن بلغه نهي الله عن الربا فارتدع، فله ما مضى قبل أن يبلغه التحريم لا إثم عليه فيه، وأمره إلى الله فيما يستقبل من زمانه، فإن استمرَّ على توبته فالله لا يضيع أجر المحسنين، ومن عاد إلى الربا ففعله بعد بلوغه نهي الله عنه، فقد استوجب العقوبة، وقامت عليه الحجة، ولهذا قال سبحانه: {فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ} .

Faizle —ki o ana paranın üzerindeki fazlalıktır— işlem yapanlar, ahirette kabirlerinden ancak kendisini şeytan çarpmış delinin kalktığı gibi kalkarlar. Bu onların: "Alışveriş de tıpkı faiz gibidir; her ikisi de helaldir ve malın artmasına vesiledir" demelerinden ötürüdür. Allah ise onları yalanlamış, alışverişte fertler ve toplumlar için fayda bulunması; faizde ise sömürü, ziyan ve helak olması sebebiyle alışverişi helal, faizi ise haram kıldığını açıklamıştır. Artık kime Rabbinden bir öğüt gelir de faizden vazgeçerse, haram kılınmadan önce geçenler onundur, bundan dolayı ona bir günah yoktur ve onun işi gelecekte Allah'a kalmıştır; şayet tövbesinde sebat ederse Allah iyilik edenlerin mükâfatını zayi etmez. Kim de faize döner ve Allah'ın yasağı kendisine ulaştıktan sonra onu yapmaya devam ederse, artık cezayı hak etmiş ve aleyhine delil sabit olmuştur. Bundan dolayı Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: {فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ} “İşte onlar cehennem ehlidirler; onlar orada ebedî kalacaklardır.”

يذهب الله الربا كله أو يحرم صاحبه بركة ماله، فلا ينتفع به، وينمي الصدقات ويكثرها، ويضاعف الأجر للمتصدقين، ويبارك لهم في أموالهم. والله لا يحب كل مُصِرٍّ على كفره، مُسْتَحِلٍّ أكل الربا، متمادٍ في الإثم والحرام ومعاصي الله.

Allah faizin tamamını yok eder yahut sahibini malının bereketinden mahrum bırakır da ondan faydalanamaz hâle getirir; sadakaları ise artırıp bereketlendirir, sadaka verenlerin mükâfatını kat kat yapar ve mallarına bereket verir. Allah inkârında ısrar eden, faiz yemeyi helal sayan, günahta, haramda ve Allah'a isyanda haddi aşan hiç kimseyi sevmez.

إن الذين صدقوا الله ورسوله، وعملوا الأعمال الطيبة، وأدَّوا الصلاة كما أمر الله ورسوله، وأخرجوا زكاة أموالهم، لهم ثواب عظيم خاص بهم عند ربهم ورازقهم، ولا يلحقهم خوف في آخرتهم، ولا حزن على ما فاتهم من حظوظ دنياهم.

Şüphesiz Allah'ı ve Resûlü'nü tasdik eden, salih ameller işleyen, namazı Allah'ın ve Resûlü'nün emrettiği gibi dosdoğru kılan ve mallarının zekâtını veren kimseler için Rableri ve Rızık Vericileri katında kendilerine mahsus büyük bir mükâfat vardır. Onlara ahiretlerinde hiçbir korku dokunmayacak ve onlar dünyadan kaçırdıkları şeylere de üzülmeyeceklerdir.

يا من آمنتم بالله واتبعتم رسوله خافوا الله، واتركوا طلب ما بقي لكم من زيادة على رؤوس أموالكم التي كانت لكم قبل تحريم الربا، إن كنتم محققين إيمانكم قولا وعملا.

Ey Allah'a iman edip Resûlü'ne uyanlar! Allah'tan korkun ve eğer söz ve amel bakımından gerçek müminlerseniz, faiz haram kılınmadan önce hak kazandığınız ana paralarınızın üzerinde kalan fazlalıkları talep etmeyi bırakın.

فإن لم ترتدعوا عما نهاكم الله عنه فاستيقنوا بحرب من الله ورسوله، وإن رجعتم إلى ربكم وتركتم أَكْلَ الربا فلكم أَخْذُ ما لكم من ديون دون زيادة، لا تَظْلمون أحدًا بأخذ ما زاد على رؤوس أموالكم، ولا يظلمكم أحد بنقص ما أقرضتم.

Eğer Allah'ın sizi yasakladığı şeyden vazgeçmezseniz, Allah ve Resûlü tarafından açılmış bir savaşı kesin olarak bilin. Şayet tövbe edip Rabbinize döner ve faiz yemeyi bırakırsanız, ana paralarınız üzerindeki alacaklarınızı fazlalıksız olarak alma hakkı sizindir; ne ana paranın üzerindeki fazlalığı alarak bir başkasına haksızlık etmiş olursunuz ne de borç verdiğiniz miktarın eksiltilmesiyle size haksızlık edilmiş olur.

وإن كان المدين غير قادر على السداد فأمهلوه إلى أن ييسِّر الله له رزقًا فيدفع إليكم مالكم، وإن تتركوا رأس المال كله أو بعضه وتضعوه عن المدين فهو أفضل لكم، إن كنتم تعلمون فَضْلَ ذلك، وأنَّه خير لكم في الدنيا والآخرة.

Eğer borçlu ödeme gücünden yoksun ise, Allah ona bir rızık kolaylaştırıp malınızı size ödeyinceye kadar ona mühlet verin. Eğer bunun faziletini ve dünya ile ahirette sizin için daha hayırlı olduğunu biliyorsanız, ana paranın tamamını yahut bir kısmını borçludan bağışlayıp sadaka olarak bırakmanız sizin için daha hayırlıdır.

واحذروا -أيها الناس- يومًا ترجعون فيه إلى الله، وهو يوم القيامة، حيث تعرضون على الله ليحاسبكم، فيجازي كل واحد منكم بما عمل من خير أو شر دون أن يناله ظلم. وفي الآية إشارة إلى أن اجتناب ما حرم الله من المكاسب الربوية، تكميل للإيمان وحقوقه من إقام الصلاة وإيتاء الزكاة وعمل الصالحات.

Ey insanlar! Allah'a döndürüleceğiniz bir günden sakının; o gün kıyamet günüdür. O gün hesaba çekilmek üzere Allah'ın huzuruna çıkarılacaksınız ve hiç kimseye haksızlık edilmeksizin herkese hayır veya şerden işlediği şeyin karşılığı tastamam verilecektir. Bu ayette, Allah'ın haram kıldığı faizli kazançlardan sakınmanın; namazı kılmak, zekâtı vermek ve salih ameller işlemek gibi imanın ve onun haklarının bir tamamlayıcısı olduğuna işaret vardır.

يا من آمنتم بالله واتبعتم رسوله محمدًا ﷺ إذا تعاملتم بدَيْن إلى وقت معلوم فاكتبوه; حفظًا للمال ودفعًا للنزاع. ولْيقُم بالكتابة رجل أمين ضابط، ولا يمتنع مَن علَّمه الله الكتابة عن ذلك، ولْيقم المدين بإملاء ما عليه من الدَّيْن، وليراقب ربه، ولا ينقص من دينه شيئا. فإن كان المدين محجورًا عليه لتبذيره وإسرافه، أو كان صغيرًا أو مجنونًا، أو لا يستطيع النطق لخرس به أو عدم قدرة كاملة على الكلام، فليتولَّ الإملاء عن المدين القائم بأمره، واطلبوا شهادة رجلين مسلمَيْن بالِغَيْن عاقلَيْن من أهل العدالة. فإن لم يوجد رجلان، فاطلبوا شهادة رجل وامرأتين ترضون شهادتهم، حتى إذا نَسِيَتْ إحداهما ذكَّرتها الأخرى، وعلى الشهداء أن يجيبوا مَن دعاهم إلى الشهادة، وعليهم أداؤها إذا ما دعوا إليها، ولا تَمَلُّوا من كتابة الدَّين قليلا أو كثيرًا إلى وقته المعلوم. ذلكم أعدل في شرع الله وهديه، وأعظم عونًا على إقامة الشهادة وأدائها، وأقرب إلى نفي الشك في جنس الدَّين وقدره وأجله. لكن إن كانت المسألة مسألة بيع وشراء، بأخذ سلعة ودفع ثمنها في الحال، فلا حاجة إلى الكتابة، ويستحب الإشهاد على ذلك منعًا للنزاع والشقاق، ومن الواجب على الشاهد والكاتب أداء الشهادة على وجهها والكتابة كما أمر الله. ولا يجوز لصاحب الحق ومَن عليه الحق الإضرار بالكُتَّاب والشهود، وكذلك لا يجوز للكُتَّاب والشهود أن يضارُّوا بمن احتاج إلى كتابتهم أو شهادتهم، وإن تفعلوا ما نهيتم عنه فإنه خروج عن طاعة الله، وعاقبة ذلك حالَّة بكم. وخافوا الله في جميع ما أمركم به، ونهاكم عنه، ويعلمكم الله جميع ما يصلح دنياكم وأخراكم. والله بكل شيء عليم، فلا يخفى عليه شيء من أموركم، وسيجازيكم على ذلك.

Ey Allah'a iman eden ve O'nun Resûlü Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'e uyanlar! Belirli bir vadeye kadar birbirinize borçlandığınız zaman malı korumak ve çekişmeyi önlemek için onu yazın. Aranızda güvenilir ve işini sağlam yapan bir kâtip yazsın; Allah'ın kendisine yazmayı öğrettiği kimse bunu yazmaktan kaçınmasın. Üzerinde borç olan kimse (borçlu) borcunu bizzat yazdırsın, Rabbinden sakınsın ve borcundan hiçbir şeyi eksik bırakmasın. Eğer borçlu savurganlığı ve israfı sebebiyle kısıtlı (hacir altında) ise yahut küçük veya akıl hastasıysa ya da dilsizlik veya konuşma yetisinin tam olmaması sebebiyle yazdırmaya güç yetiremiyorsa, onun işini yürüten velisi adaletle yazdırsın. [Bu işleme] aranızdan ergen, akıllı ve adil iki Müslüman erkeğin şahitliğini isteyin. Eğer iki erkek bulunamazsa, şahitliklerine razı olacağınız bir erkek ile iki kadının şahitliğini isteyin; ta ki kadınlardan biri unutursa diğeri ona hatırlatsın. Şahitler, şahitliğe çağrıldıkları zaman gelmekten çekinmesinler; çağrıldıklarında şahitliği yerine getirmek onların görevidir. Vadesi belirli olan borcu az olsun çok olsun yazmaktan üşenmeyin. Bu, Allah'ın şeriatında ve rehberliğinde daha adaletli, şahitliğin ikamesi ve edası için en büyük yardımcı, borcun cinsi, miktarı ve vadesi konusundaki şüpheyi ortadan kaldırmaya en yakındır. Ancak aranızda peşin olarak yapıp devrettiğiniz bir peşin alışveriş olursa, o takdirde onu yazmamanızda size bir günah yoktur; yine de çekişme ve ayrılığı önlemek için buna şahit tutulması müstehaptır. Şahidin ve kâtibin de şahitliği gereği gibi yerine getirmesi ve Allah'ın emrettiği şekilde yazması bir vecibedir. Ne hak sahibinin ne de borçlunun kâtiplere ve şahitlere zarar vermesi caizdir; aynı şekilde kâtiplerin ve şahitlerin de yazılarına veya şahitliklerine ihtiyaç duyan kimselere zarar vermeleri caiz değildir. Eğer yasaklandığınız bu şeyleri yaparsanız, şüphesiz bu Allah'a itaatten çıkmaktır ve bunun kötü sonucu başınıza gelecektir. Allah'ın size emrettiği ve yasakladığı her hususta O'ndan sakının; Allah size dünyanız ve ahiretiniz için yararlı olan her şeyi öğretmektedir. Allah her şeyi hakkıyla bilendir (Alîm); işlerinizden hiçbir şey O'na gizli kalmaz ve sizi bunlarla mükâfatlandırıp cezalandıracaktır.

وإن كنتم مسافرين ولم تجدوا مَن يكتب لكم فادفعوا إلى صاحب الحق شيئًا يكون عنده ضمانًا لحقِّه إلى أن يردَّ المدينُ ما عليه من دين، فإن وثق بعضكم ببعض فلا حرج في ترك الكتابة والإشهاد والرهن، ويبقى الدَّين أمانة في ذمَّة المدين، عليه أداؤه، وعليه أن يراقب الله فلا يخون صاحبه. فإن أنكر المدين ما عليه من دين، وكان هناك مَن حضر وشهد، فعليه أن يظهر شهادته، ومن أخفى هذه الشهادة فهو صاحب قلب غادر فاجر. والله المُطَّلِع على السرائر، المحيط علمه بكل أموركم، سيحاسبكم على ذلك.

Eğer yolculukta olur da borcu yazacak bir kâtip bulamazsanız, borçlu borcunu ödeyinceye kadar hak sahibine onun hakkı karşılığında teminat olacak bir şey (rehin) verin. Eğer birbirinize güvenirseniz, yazmayı, şahit tutmayı ve rehin almayı terk etmekte bir sakınca yoktur; borç, borçlunun zimmetinde bir emanet olarak kalır, onu ödemesi gerekir ve borçlu Allah'tan sakınarak alacaklısına hıyanet etmemelidir. Eğer borçlu borcunu inkâr eder ve orada buna şahit olmuş biri bulunursa, o kimsenin şahitliğini ortaya koyması gerekir; kim bu şahitliği gizlerse şüphesiz o, kalbi hilekâr ve günahkâr bir kimsedir. Gizliliklere muttali olan, ilmi bütün işlerinizi kuşatan Allah sizi bundan hesaba çekecektir.

لله ملك السماوات والأرض وما فيهما ملكًا وتدبيرًا وإحاطة، لا يخفى عليه شيء. وما تظهروه مما في أنفسكم أو تخفوه فإن الله يعلمه، وسيحاسبكم به، فيعفو عمن يشاء، ويؤاخذ من يشاء. والله قادر على كل شيء.

Göklerin, yerin ve içindekilerin mülkü, idaresi ve ihatası Allah'a aittir; O'na hiçbir şey gizli kalmaz. İçinizdeki şeyleri açığa vursanız da gizleseniz de Allah onu bilir ve sizi onunla hesaba çeker; sonra dilediğini bağışlar, dilediğini de azaba uğratır. Allah her şeye hakkıyla kadirdir.

وقد أكرم الله المسلمين بعد ذلك فعفا عن حديث النفس وخطرات القلب ما لم يتبعها كلام أو عمل، كما ثبت ذلك عن رسول الله ﷺ.

Allah bundan sonra Müslümanlara ikramda bulunarak, söze veya amele dökülmediği sürece nefsin fısıltılarını ve kalbin vesveselerini affetmiştir; nitekim bu husus Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den sabit olmuştur.

صدَّق وأيقن رسول الله محمد ﷺ بما أوحي إليه من ربه وحُقَّ له أن يُوقن، والمؤمنون كذلك صدقوا وعملوا بالقرآن العظيم، كل منهم صدَّق بالله رباً وإلهًا متصفًا بصفات الجلال والكمال، وأن لله ملائكة كرامًا، وأنه أنزل كتبًا، وأرسل إلى خلقه رسلا لا نؤمن -نحن المؤمنين- ببعضهم وننكر بعضهم، بل نؤمن بهم جميعًا. وقال الرسول والمؤمنون: سمعنا يا ربنا ما أوحيت به، وأطعنا في كل ذلك، نرجو أن تغفر -بفضلك- ذنوبنا، فأنت الذي ربَّيتنا بما أنعمت به علينا، وإليك -وحدك- مرجعنا ومصيرنا.

Resûlullah Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem, Rabbinden kendisine indirilen vahye iman edip kesin olarak inandı —ki onun kesin olarak inanması zâten hakkıydı—; müminler de aynı şekilde inanıp bu yüce Kur'an ile amel ettiler. Onların her biri; Allah'a celal ve kemal sıfatlarıyla muttasıf Rab ve İlah olarak, Allah'ın şerefli meleklerine, kitaplar indirdiğine ve mahlukatına peygamberler gönderdiğine iman etti. [Onlar şöyle derler:] 'Biz müminler olarak peygamberlerin bir kısmına inanıp bir kısmını inkâr etmeyiz, bilakis hepsine birden inanırız.' Peygamber ve müminler dediler ki: 'Ey Rabbimiz! Vahyettiğin şeyleri işittik ve bütün bunlara itaat ettik; lütfunla günahlarımızı bağışlamanı dileriz; bizi üzerimizdeki nimetlerinle terbiye edip yetiştiren Sensin ve dönüşümüz ile varacağımız yer yalnızca Sanadır.'

دين الله يسر لا مشقة فيه، فلا يطلب الله مِن عباده ما لا يطيقونه، فمن فعل خيرًا نال خيرًا، ومن فعل شرّاً نال شرّاً. ربنا لا تعاقبنا إن نسينا شيئًا مما افترضته علينا، أو أخطأنا في فِعْل شيء نهيتنا عن فعله، ربَّنا ولا تكلفنا من الأعمال الشاقة ما كلفته مَن قبلنا من العصاة عقوبة لهم، ربنا ولا تُحَمِّلْنَا ما لا نستطيعه من التكاليف والمصائب، وامح ذنوبنا، واستر عيوبنا، وأحسن إلينا، أنت مالك أمرنا ومدبره، فانصرنا على مَن جحدوا دينك وأنكروا وحدانيتك، وكذَّبوا نبيك محمدًا ﷺ، واجعل العاقبة لنا عليهم في الدنيا والآخرة.

Allah'ın dini kolaylıktır, onda zorluk yoktur; Allah kullarından güç yetiremeyecekleri şeyleri istemez. Kim bir iyilik yaparsa hayır elde eder, kim de kötülük yaparsa şer bulur. Rabbimiz! Üzerimize farz kıldığın şeylerden birini unutursak veya yapmamızı yasakladığın bir şeyi yanılarak yaparsak bizi cezalandırma! Rabbimiz! Bizden önceki isyankârlara bir ceza olarak yüklediğin ağır yükleri bize yükleme! Rabbimiz! Güç yetiremeyeceğimiz mükellefiyetleri ve musibetleri bize taşıtma! Günahlarımızı sil, kusurlarımızı ört ve bize merhamet eyle! Sen bizim işlerimizin yegâne sahibi ve idarecisisin; dinini inkâr eden, birliğini reddeden ve Nebin Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'i yalanlayan kimselere karşı bize yardım eyle ve dünyada da ahirette de akıbeti onların aleyhine, bizim lehimize kıl!