Binûn

Meryem Suresi Tefsiri — 4. Sayfa

Kaynak: et-Tefsîru'l-Vasît · Vehbe Zühaylî · Arapça Orijinal Metin · AI Türkçe Çeviri

ثم وازن الله تعالى بين المتقين وبين المجرمين في وقت الحشر، وأبان أنه يفصل بين الفريقين فقال: يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمنِ وَفْداً (٨٥) أي واذكر أيها الرسول لقومك يوم نحشر جماعة المتقين وافدين ركبانا، إلى جنة الله ودار كرامته. والوفد:

Sonra Allah Teâlâ haşir vaktinde takva sahipleri ile suçluları karşılaştırmış ve iki fırkanın arasını ayıracağını beyan ederek şöyle buyurmuştur: { يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمنِ وَفْداً (٨٥) } “O gün takva sahiplerini Rahmân'ın huzurunda elçiler heyeti gibi toplayacağız.” Yani: Ey Elçi, takva sahipleri topluluğunu binekli heyetler halinde Allah'ın cennetine ve ikram yurduna toplayacağımız günü kavmine hatırlat. Vefd:

القادمون ركبانا، مراكبهم من نور، من مراكب الدار الآخرة.

Binekleri nurdan, ahiret yurdunun bineklerinden olan süvari kafileleridir.

وَنَسُوقُ الْمُجْرِمِينَ إِلى جَهَنَّمَ وِرْداً (٨٦) أي ونحمل المجرمين المكذبين على السير العنيف طردا إلى جهنم، مشاة عطاشا، كالإبل ترد الماء.

{ وَنَسُوقُ الْمُجْرِمِينَ إِلى جَهَنَّمَ وِرْداً (٨٦) } “Günahkârları ise susuz olarak cehenneme sevk edeceğiz.” Yani yalanlayan suçluları, suya giden develer gibi yaya ve susuz olarak cehenneme doğru şiddetli bir sürüşle sevk ederiz.

لا يملك أحد عند الله الشفاعة لغيره إلا من اتخذ عند الرحمن عهدا: وهو شهادة أن لا إله إلا الله، والقيام بحقها، بأن كان صالح الاعتقاد والقول والعمل، وكان في الدنيا هاديا مصلحا. أما شفاعة الآلهة المزعومة: فهي مجرد أمنيات زائفة، وأوهام فارغة، فهي لا تملك لنفسها نفعا ولا ضرا.

Rahmân'ın katında bir söz almış olan kimseden başkası Allah katında başkasına şefaat etme yetkisine sahip değildir; bu söz ise "Lâ ilâhe illallâh" şehadeti ve inancı, sözü ve ameli salih olup dünyada hidayet rehberi ve ıslah edici olmak suretiyle bunun hakkını yerine getirmektir. Sözde ilahların şefaatine gelince: Bu, sadece sahte bir temenni ve boş bir kuruntudur; zira onlar kendilerine dahi ne bir fayda ne de bir zarar verme gücüne sahiptirler.

أي إن من كان له عمل صالح مبرّز يحصل به في حيز من يشفع. وقد تظاهرت الأحاديث: أن أهل العلم والفضل والصلاح يشفعون فيشفّعون،

Yani kimin öne çıkan salih bir ameli varsa, onun vesilesiyle şefaat edeceklerin konumuna ulaşır. Nitekim ilim, fazilet ve salah ehlinin şefaat edeceği ve şefaatlerinin kabul edileceğine dair hadisler birbirini destekler niteliktedir.

روى الإمام أحمد عن عبد الله بن قيس عن النبي ﷺ أنه قال: «في أمتي رجل يدخل الله بشفاعته الجنة أكثر من بني تميم» .

İmam Ahmed'in Abdullah b. Kays'tan rivayet ettiğine göre Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: «Ümmetimden öyle bir adam vardır ki, onun şefaatiyle Benî Temîm'den daha çok kimse cennete girer.»

نسبة الولد لله تعالى

Allah Teâlâ'ya Çocuk İsnat Edilmesi

إن من أكبر الجرائم وأعظم الآثام جريمة الشرك باتخاذ شريك لله تعالى، ونسبة الولد لله ﷿، فهذا من الإفك والقول المفترى، ومما يتصادم مع عظمة الله

En büyük cürümlerden ve en ağır günahlardan biri, Allah Teâlâ'ya ortak koşarak şirk koşma ve Allah azze ve celle'ye çocuk isnat etme cürmüdür. Bu, bir iftira ve uydurma söz olup Allah'ın azametiyle,

سبحانه وألوهيته وتنزهه عن الصاحبة والولد والشريك، وإذا كان الإله هو الخالق المبدع لجميع الأكوان والمخلوقات، فلا يعقل أن يكون لله ولد، إذ لا حاجة له إليه، إلا أن العقل الوثني وقع في هذا الإثم، فقال بعض مشركي العرب: الملائكة بنات الله، وزعم بعض الناس من الطوائف الدينية أن نبيا أو وليا صالحا هو ابن الله.

uluhiyetiyle, eşten, çocuktan ve ortaktan münezzeh oluşuyla bağdaşmaz. Eğer İlah, bütün kâinatın ve yaratılmışların yaratıcısı ve var edicisi ise, Allah'ın bir çocuğunun olması aklen mümkün değildir; zira O'nun buna ihtiyacı yoktur. Ne var ki putperest akıl bu günaha düşmüş, nitekim Arap müşriklerinin bir kısmı: "Melekler Allah'ın kızlarıdır" demiş, dinî fırkalardan bazı insanlar da bir peygamberin veya salih bir velinin Allah'ın oğlu olduğunu iddia etmiştir.

قال الله تعالى واصفا هذا الشذوذ المفترى:

Allah Teâlâ bu iftira dolu sapkınlığı niteleyerek şöyle buyurmuştur:

[سورة مريم (١٩) : الآيات ٨٨ الى ٩٥]

[Meryem Suresi (19), Ayetler 88-95]

وَقالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً (٨٨) لَقَدْ جِئْتُمْ شَيْئاً إِدًّا (٨٩) تَكادُ السَّماواتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَتَنْشَقُّ الْأَرْضُ وَتَخِرُّ الْجِبالُ هَدًّا (٩٠) أَنْ دَعَوْا لِلرَّحْمنِ وَلَداً (٩١) وَما يَنْبَغِي لِلرَّحْمنِ أَنْ يَتَّخِذَ وَلَداً (٩٢)

{ وَقالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً (٨٨) لَقَدْ جِئْتُمْ شَيْئاً إِدًّا (٨٩) تَكادُ السَّماواتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَتَنْشَقُّ الْأَرْضُ وَتَخِرُّ الْجِبالُ هَدًّا (٩٠) أَنْ دَعَوْا لِلرَّحْمنِ وَلَداً (٩١) وَما يَنْبَغِي لِلرَّحْمنِ أَنْ يَتَّخِذَ وَلَداً (٩٢) } “'Rahmân çocuk edindi' dediler. Andolsun ki siz pek çirkin bir şey ortaya attınız! Rahmân'a çocuk isnat etmelerinden dolayı neredeyse gökler parçalanacak, yer yarılacak ve dağlar yıkılıp çökecekti! Halbuki çocuk edinmek Rahmân'a yakışmaz.”

إِنْ كُلُّ مَنْ فِي السَّماواتِ وَالْأَرْضِ إِلاَّ آتِي الرَّحْمنِ عَبْداً (٩٣) لَقَدْ أَحْصاهُمْ وَعَدَّهُمْ عَدًّا (٩٤) وَكُلُّهُمْ آتِيهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَرْداً (٩٥)

إِنْ كُلُّ مَنْ فِي السَّماواتِ وَالْأَرْضِ إِلاَّ آتِي الرَّحْمنِ عَبْداً (٩٣) لَقَدْ أَحْصاهُمْ وَعَدَّهُمْ عَدًّا (٩٤) وَكُلُّهُمْ آتِيهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَرْداً (٩٥) } “'Rahmân çocuk edindi' dediler. Andolsun ki siz pek çirkin bir şey ortaya attınız! Rahmân'a çocuk isnat etmelerinden dolayı neredeyse gökler parçalanacak, yer yarılacak ve dağlar yıkılıp çökecekti! Halbuki çocuk edinmek Rahmân'a yakışmaz. Göklerde ve yerde olan herkes, Rahmân'a kul olarak gelecektir. Andolsun O, bunların hepsini kuşatmış ve teker teker saymıştır. Ve onların hepsi kıyamet gününde O'na tek başına gelecektir.”

المعنى: وقال بعض أهل الكتاب: عزير ابن الله، والمسيح ابن الله، وقال كفار من العرب: الملائكة بنات الله، هذان الفريقان زعموا أن لله ولدا، سبحانه وتعالى عما يقولون علوا كبيرا، ورد الله عليهم: لقد جئتم شيئا إدّا، أي شيئا منكرا عظيم الجرم والإثم.

Anlamı şudur: Ehl-i kitaptan bazıları: "Üzeyir Allah'ın oğludur, Mesih Allah'ın oğludur" dediler; Araplardan kâfir olanlar da: "Melekler Allah'ın kızlarıdır" dediler. Bu iki fırka Allah'ın çocuğu olduğunu iddia etti; O, onların söylediklerinden münezzehtir, yücedir, pek büyüktür. Allah da onlara şöyle cevap vermiştir: { لقد جئتم شيئا إدّا } “Andolsun ki siz pek çirkin bir şey ortaya attınız!” Yani cürmü ve günahı son derece büyük, münker bir şey getirdiniz.

تقارب السماوات أن تتشقق من هذا القول، وأن تتصدع الأرض وتتناثر أجزاؤها، وتسقط بصوت مرعب شديد، وتتهدم الجبال هدما خطيرا تتضعضع منه، لشدة نكرانه، إعظاما للرب وإجلالا له لأنهن مخلوقات على توحيد الله، وأنه إله واحد لا شريك له، ولا ندّ ولا نظير له، ولا ولد ولا مثيل، ولا صاحبة ولا زوجة له.

Bu sözün aşırı çirkinliğinden dolayı, Rabbin azametine ve celaline hürmeten neredeyse gökler paramparça olacak, yer yarılıp parçaları etrafa saçılacak, korkunç ve şiddetli bir sesle çökecek, dağlar da sarsılarak tehlikeli bir şekilde yerle bir olacaktır. Çünkü bu varlıklar, Allah'ın birliği üzerine ve O'nun hiçbir ortağı, dengi, benzeri, çocuğu, eşi ve zevcesi bulunmayan tek bir İlah olduğu esasına göre yaratılmışlardır.

ويروي ابن جرير الطبري في تفسيره عن مجاهد، عن النبي ﷺ: أن هذه المقالة

İbn Cerîr et-Taberî, tefsirinde Mücâhid'den, [o da] Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den şöyle rivayet etmektedir: Şüphesiz bu söz

أول ما قيلت في العالم شاك الشجر، واستعرت جهنم، وغضبت الملائكة.

âlemde ilk söylendiğinde ağaçlar dikenlendi, cehennem alevlendi ve melekler gazaplandı.

وقال محمد بن كعب: لقد كاد أعداء الله أن يقيموا علينا الساعة، لقوله تعالى: تَكادُ السَّماواتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَتَنْشَقُّ الْأَرْضُ وَتَخِرُّ الْجِبالُ هَدًّا أَنْ دَعَوْا لِلرَّحْمنِ وَلَداً (٩١) .

Muhammed b. Ka'b şöyle demiştir: Allah Teâlâ'nın: { تَكادُ السَّماواتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَتَنْشَقُّ الْأَرْضُ وَتَخِرُّ الْجِبالُ هَدًّا أَنْ دَعَوْا لِلرَّحْمنِ وَلَداً (٩١) } “Rahmân'a çocuk isnat etmelerinden dolayı neredeyse gökler parçalanacak, yer yarılacak ve dağlar yıkılıp çökecekti!” buyruğu sebebiyle Allah'ın düşmanları neredeyse kıyameti üzerimize koparacaklardı.

إن سبب هذه المقالة الخطيرة جدا أنهم نسبوا الولد إلى الله، ولا يصلح له ولا يليق به اتخاذ الولد، لجلال الله وعظمته، فإن هذا نقص، تعالى الله وتنزه عنه، لأن جميع الخلائق عبيد له.

Bu son derece tehlikeli sözün sebebi, onların Allah'a çocuk nispet etmeleridir. Halbuki Allah'ın celali ve azameti gereği çocuk edinmek O'na yakışmaz ve O'na yaraşmaz. Zira bu bir eksikliktir; Allah bundan yücedir ve münezzehtir; çünkü bütün yaratılmışlar O'nun kullarıdır.

وتأكيدا لإنكار هذه الفرية وإبطالها: كل واحد من الخلق من الملائكة والإنس والجن، لا بد له من أن يأتي إلى الله يوم القيامة عبدا خالص العبودية لله، مقرا بالحقيقة، خاضعا ذليلا، معلنا أنه مملوك لله، فكيف يكون أحد المخلوقات ولدا لله؟! قد علم الله عدد الخلائق، منذ خلقهم إلى يوم القيامة، وعدّ أشخاصهم وأحوالهم كلها، فهم تحت قهره وسلطانه وتدبيره، وكل واحد يأتي لربه في الآخرة بمفرده، لا ناصر له ولا مال معه، ولا مجير له إلا الله وحده لا شريك له، فيحكم في خلقه بما يشاء، وحكمه عادل عدلا مطلقا، لا يشوبه شيء من الظلم، ولكن الناس أنفسهم يظلمون، وقوله سبحانه عَدًّا في قوله وَعَدَّهُمْ عَدًّا توكيد للفعل وتحقيق له. وقوله ﷿: فَرْداً في قوله: وَكُلُّهُمْ آتِيهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَرْداً (٩٥) يتضمن معنى قلة النصير والحول والقوة، فلا مجير له، مما يريده الله به.

Bu iftiranın reddini ve iptalini pekiştirmek üzere: Meleklerden, insanlardan ve cinlerden yaratılmış her bir fert, kıyamet gününde hakikati ikrar etmiş, boyun eğmiş, zillet içinde ve Allah'ın mülkü olduğunu ilan ederek, sırf Allah'a kul olarak O'na gelmek zorundadır. Hal böyleyken yaratılmışlardan biri nasıl Allah'ın çocuğu olabilir?! Allah yaratıldıkları andan kıyamet gününe kadar bütün mahlukatın sayısını bilmiş, şahıslarını ve tüm hallerini teker teker saymıştır; hepsi O'nun kahrı, hükümranlığı ve tedbiri altındadır. Herkes ahirette Rabbine tek başına gelecek; Allah'tan başka hiçbir yardımcısı, yanında malı ve O'ndan başka hiçbir sığınağı olmayacaktır. O da mahlukatı hakkında dilediği şekilde hükmeder; O'nun hükmü zerre kadar zulüm barındırmayan mutlak bir adalettir, fakat insanlar bizzat kendilerine zulmetmektedirler. Yüce Allah'ın { وَعَدَّهُمْ عَدًّا } buyruğundaki { عَدًّا } kelimesi, fiili tekit ve tahkik etmektedir. Allah azze ve celle'nin: { وَكُلُّهُمْ آتِيهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَرْداً (٩٥) } buyruğundaki { فَرْداً } kelimesi ise yardımcının, güç ve kuvvetin azlığı manasını içermektedir; dolayısıyla Allah'ın kendisi hakkında dilediği şeyden onu koruyacak kimse yoktur.

إن هذه الآيات تقرر مبدأ جوهريا في العقيدة: وهو مبدأ توحيد الله، ونفي اتخاذ الله ولدا على جهة التنزيه لله عن ذلك. وتلتقي هذه الآيات في موضوعها مع سورة الإخلاص التي تعدل ثلث القرآن، وهي: قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ (١) ومع

Bu ayetler akidede esaslı bir ilkeyi karara bağlamaktadır: O da Allah'ın birliği ve Allah'ı bundan tenzih etme gayesiyle O'nun çocuk edinmesinin nefyedilmesi ilkesidir. Bu ayetler, konusu itibariyle Kur'an'ın üçte birine denk olan İhlas suresi: { قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ (١) } “De ki: O Allah tektir” ile ve

حديث أبي هريرة ﵁ عند البخاري حيث قال هذا الصحابي: قال رسول الله ﷺ:

Buhârî'de Ebû Hureyre'den radıyallâhu anh rivayet edilen hadisle buluşmaktadır; bu sahabi şöyle demiştir: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem buyurdu ki:

«يقول الله ﵎: كذّبني ابن آدم ولم يكن له ذلك، وشتمني ولم يكن له ذلك، فأما تكذيبه إياي فقوله: لن يعيدني كما بدأني، وليس أول الخلق بأهون علي من إعادته، وأما شتمه إياي فقوله: اتخذ الله ولدا، وأنا الأحد الصمد، لم يلد ولم يولد، ولم يكن له كفوا أحدا» .

«Allah celle celâluhû buyurur ki: Âdemoğlu buna hakkı olmadığı halde beni yalanladı; yine buna hakkı olmadığı halde bana küfretti. Beni yalanlaması: 'Beni ilk yarattığı gibi tekrar diriltemez' demesidir; halbuki ilk yaratma bana onu yeniden yaratmaktan daha kolay değildir. Bana küfretmesi ise: 'Allah çocuk edindi' demesidir. Halbuki Ben Ehad ve Samed'im; doğurmadım, doğurulmadım ve hiçbir şey Benim dengim olmamıştır.»

وفي حديث آخر عند الشيخين والترمذي عن معاذ، حيث كان رديف النبي ﷺ على حمار فقال له: «يا معاذ، تدري ما حق الله على العباد، وما حق العباد على الله؟ قلت: الله ورسوله أعلم، قال: فإن حق الله على العباد أن يعبدوا الله، ولا يشركوا به شيئا، وحق العباد على الله ألا يعذب من لا يشرك به شيئا. قلت: يا رسول الله، أفلا أبشر الناس؟ قال: لا تبشرهم فيتّكلوا» .

Şeyhân ve Tirmizî'deki bir diğer hadiste Muâz'dan rivayet edildiğine göre, kendisi bir merkep üzerinde Peygamber'in sallallâhu aleyhi ve sellem terkisindeyken ona şöyle buyurmuştur: «Ey Muâz! Allah'ın kulları üzerindeki hakkının ve kulların Allah üzerindeki hakkının ne olduğunu bilir misin? Ben: 'Allah ve Resûlü daha iyi bilir' dedim. Buyurdu ki: 'Allah'ın kulları üzerindeki hakkı, O'na ibadet etmeleri ve O'na hiçbir şeyi ortak koşmamalarıdır. Kulların Allah üzerindeki hakkı ise O'na hiçbir şeyi ortak koşmayan kimseye azap etmemesidir.' Ben: 'Ey Allah'ın Resûlü, insanlara bunu müjdelemeyeyim mi?' dedim. 'Onları müjdeleme, yoksa buna güvenirler' buyurdu.»

القبول لأهل الإيمان والصلاح

İman ve Salah Ehli İçin Kabul ve Sevgi

إن أساس الرضا والقبول، والود والمحبة هو شيء واحد، هو الطاعة، فالطاعة أساس لكل علاقة طيبة، كعلاقة الآباء بالأبناء، وعلاقة الأبناء بالوالدين، وعلاقة الزوجين، وعلاقة السادة والخدم، والعلاقات الاجتماعية. وكذلك تكون الطاعة من باب أولى مجلبة لرضا الله تعالى، وقبول الأعمال، وعقد أواصر الود والمحبة بين الله وعباده. ويخطئ كثير من الناس حين يزعمون: أن الله يحبهم أو أنهم يحبون الله ورسوله، ثم تجدهم مبتعدين عن ساحة الطاعة لأوامر الله والرسول، فكيف يصح هذا عقلا وشرعا؟ هذا ما عبرت عنه الآيات الكريمة:

Rıza, kabul, sevgi ve muhabbetin temeli tek bir şeydir; o da itaattir. İtaat; anne babanın evlatla, evladın anne babayla, eşlerin birbiriyle, efendilerin hizmetçilerle olan ilişkisi ve toplumsal ilişkiler gibi her güzel ilişkinin temelidir. Aynı şekilde itaat, evleviyetle Allah Teâlâ'nın rızasını celbetmenin, amellerin kabulünün ve Allah ile kulları arasındaki sevgi ve muhabbet bağlarını kurmanın da vesilesidir. Birçok insan, Allah'ın kendilerini sevdiğini yahut kendilerinin Allah'ı ve Resûlü'nü sevdiğini iddia edip ardından Allah'ın ve Resûlü'nün emirlerine itaat sahasından uzak durduklarında hata etmektedirler; bu durum aklen ve şer'an nasıl doğru olabilir? İşte yüce ayetlerin ifade ettiği husus budur:

[سورة مريم (١٩) : الآيات ٩٦ الى ٩٨]

[Meryem Suresi (19), Ayetler 96-98]

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا (٩٦) فَإِنَّما يَسَّرْناهُ بِلِسانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِينَ وَتُنْذِرَ بِهِ قَوْماً لُدًّا (٩٧) وَكَمْ أَهْلَكْنا قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْنٍ هَلْ تُحِسُّ مِنْهُمْ مِنْ أَحَدٍ أَوْ تَسْمَعُ لَهُمْ رِكْزاً (٩٨)

{ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا (٩٦) فَإِنَّما يَسَّرْناهُ بِلِسانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِينَ وَتُنْذِرَ بِهِ قَوْماً لُدًّا (٩٧) وَكَمْ أَهْلَكْنا قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْنٍ هَلْ تُحِسُّ مِنْهُمْ مِنْ أَحَدٍ أَوْ تَسْمَعُ لَهُمْ رِكْزاً (٩٨) } “İman edip salih ameller işleyenlere gelince, Rahmân onlar için bir sevgi kılacaktır (gönüllere sevdirecektir). (Ey Muhammed!) Biz onu (Kur'an'ı), takva sahiplerini onunla müjdeleyesin ve inatçı bir topluluğu onunla uyarasın diye senin dilinle kolaylaştırdık. Onlardan önce nice nesilleri helak ettik! Onlardan hiçbirini hissediyor (görüyor) musun veya onlara ait en ufak bir ses/fısıltı işitiyor musun?”

هذه خاتمة سورة مريم التي ذكر فيها قصص عدد من كبار الأنبياء المشهورين كزكريا ويحيى وعيسى وموسى وهارون ﵈، وذكر فيها أحوال الكفار والمشركين في الدنيا والآخرة، وتوّجت هذه السورة ببيان أحوال المؤمنين الصالحين، وهي ما يأتي:

Bu, Zekeriyyâ, Yahyâ, Îsâ, Mûsâ ve Hârûn aleyhimüsselâm gibi meşhur büyük peygamberlerden bir kısmının kıssalarının zikredildiği, kâfirlerin ve müşriklerin dünya ve ahiretteki durumlarının anlatıldığı Meryem suresinin sonudur. Bu sure, salih müminlerin durumlarının açıklanmasıyla taçlandırılmıştır ki bu da şöyledir:

إن الذين آمنوا وصدقوا بالله ورسله، وبخاتم النبيين محمد عليهم الصلاة والسلام، وعملوا صالح الأعمال: من أداء الفرائض والتطوعات، وأحلوا الحلال، وحرموا الحرام، وفعلوا ما يرضي الله تعالى، سيغرس الله محبتهم في قلوب الصالحين، ويضع القبول في النفوس لمن يحبه الله من عباده.

Allah'a, peygamberlerine ve peygamberlerin sonuncusu Muhammed'e -aleyhimüssalâtü vesselâm- iman edip tasdik eden ve farzları yerine getirmek, nafileleri ifa etmek, helali helal, haramı haram kılmak ve Allah Teâlâ'yı razı edecek amelleri işlemek suretiyle salih amellerde bulunanların sevgisini Allah, salihlerin kalplerine ekecek ve kullarından Allah'ın sevdikleri için gönüllere bir kabul [ve sempati] yerleştirecektir.

روى أحمد والبخاري ومسلم والترمذي عن أبي هريرة ﵁ عن النبي ﷺ قال: «إذا أحب الله عبدا، نادى جبريل: إني قد أحببت فلانا فأحبه، فينادي في السماء، ثم ينزل له المحبة في أهل الأرض. وإذا أبغض الله عبدا نادى جبريل: إني قد أبغضت فلانا، فينادي في السماء، ثم ينزل له البغضاء في الأرض» .

Ahmed, Buhârî, Müslim ve Tirmizî, Ebû Hureyre'den radıyallâhu anh, Peygamber'in sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir: «Allah bir kulu sevdiği zaman Cebrail'e: 'Ben falanı sevdim, sen de onu sev' diye seslenir. Bunun üzerine o da gökte seslenir; sonra yeryüzü halkı arasında onun için bir sevgi indirilir. Allah bir kula buğzettiği zaman da Cebrail'e: 'Ben falana buğzettim' diye seslenir. O da gökte seslenir; sonra yeryüzünde onun için buğuz indirilir.»

التقت الآية والحديث في غرس أصل الود والمحبة في القلوب في الأرض والسماء لأولئك المؤمنين أهل الصلاح والتقوى والعمل الصالح. وطريق الصلاح والاستقامة: هو اتباع منهج القرآن وحكمه، ومعرفة ما في القرآن من آداب، وأحكام وشرائع: سهل يسير، لسهولة تلاوته وفهم مضمونه. وقد يسر الله القرآن للنبي بإنزاله على قلبه بلغة قومه: وهي اللغة العربية، وفصّله وسهّله، لتبشير المتقين

Ayet ve hadis; salâh, takva ve salih amel sahibi olan bu müminler için yerde ve gökte kalplere sevgi ve muhabbet tohumunu ekme hususunda birleşmiştir. Salâh ve istikamet yolu ise Kur'an'ın metoduna ve hükmüne uymaktır. Kur'an'da yer alan edep, hüküm ve şeriatları bilmek; tilavetinin ve muhtevasının anlaşılmasının kolaylığı sebebiyle son derece kolay ve zahmetsizdir. Nitekim Allah, kendi kavminin dili olan Arapça ile kalbine indirerek Peygamber için Kur'an'ı kolaylaştırmış; takva sahiplerini müjdelemek için onu açık, ayrıntılı ve anlaşılır kılmıştır.

المستجيبين لله في أمره ونهيه، والمصدقين لرسوله، بأن لهم الجنة بالطاعة والخضوع، وللقرآن مهمة أخرى: وهي إنذار القوم الألداء، المتميزين بشدة الخصومة والجدل بالباطل، المنحرفين عن جادة الحق، الوالغين في مستنقع الباطل، بأن لهم النار بالكفر والعصيان. وبكلمة موجزة: إنهم قوم لدّ، أي فجرة ظلمة،

[Yani] emir ve yasağında Allah'a icabet eden ve O'nun Resûlü'nü tasdik eden [takva sahiplerine], itaat ve teslimiyet karşılığında kendilerine cennetin olduğunu müjdelemek için... Kur'an'ın bir diğer görevi de şudur: Düşmanlıkta aşırı giden, batıl ile mücadele eden, hak yoldan sapan ve bataklığa batan inatçı ve amansız topluluğu, inkâr ve isyanları sebebiyle kendilerine cehennemin olduğunu bildirerek uyarmak. Kısacası: Onlar 'lüdd' (لُدّ) bir kavimdir, yani fâcir ve zalim kimselerdir.

جاء في حديث عائشة عند البخاري: «أبغض الرجال إلى الله الألد الخصم»

Buhârî'de yer alan Âişe hadisinde şöyle gelmiştir: «İnsanların Allah'a en sevimsiz olanı, düşmanlıkta en katı ve inatçı olanıdır (el-eleddü'l-hasım).»

وهو الذي يخاصمك ويجادلك بالباطل.

O da seninle batıl üzere çekişen ve tartışan kimsedir.

ومن أجل حمل الناس على طاعة الله ورسوله، أخبر الله تعالى عما فعل بالأقوام الظالمين، الذين عصوا الله والرسل، واتبعوا أهواءهم، فكثيرا ما أهلك الله قبل مشركي العرب من الأمم والجماعات من الناس لكفرهم بآيات الله وتكذيب رسله، فهل تجد أو ترى منهم أحدا أو تسمع لهم صوتا بعد هذا الإهلاك. وقوله سبحانه «من قرن» القرن: الأمة. والركز: الصوت الخفي دون نطق بحروف ولا فم، وإنما هو صوت الحركات وخشفها، والخشف: الحركة والحس.

İnsanları Allah'a ve Resûlü'ne itaate sevk etmek amacıyla Allah Teâlâ, Allah'a ve peygamberlere isyan eden ve hevalarına uyan zalim kavimlere ne yaptığını haber vermiştir. Zira Allah, Arap müşriklerinden önce Allah'ın ayetlerini inkâr etmeleri ve peygamberlerini yalanlamaları sebebiyle insanlardan nice milletleri ve toplulukları helak etmiştir; artık bu helaktan sonra onlardan birini buluyor veya görüyor musun, yahut onlara ait bir ses işitiyor musun? Yüce Allah'ın { مِنْ قَرْنٍ } kavlindeki karn (قَرْن), ümmet/topluluk demektir. Rikz (رِكْز) ise harfler veya ağızla telaffuz edilmeyen gizli ses demektir; bu yalnızca hareketlerin ve kıpırdanmaların çıkardığı sestir. Haşf (خَشْف) ise hareket ve kıpırtı anlamına gelir.

إن وصف الله تعالى معارضي القرآن الكريم بأنهم قوم لدّ: أشداء في الخصومة والجدال بالباطل، يدل على غاية السوء والإنكار، فهذه صفة سوء بحكم الشرع والحق، لذا قسا الله عليهم بالوعيد، والتمثيل بإهلاك من كان أشدّ منهم، وألدّ وأعظم، قدر ما كان يسرهم في أنفسهم من الوصف بكلمة «لدّ» فإن العرب بجهالتها وعتوها وكفرها كانت تتمدح باللّدد، وتراه إدراكا وشهامة، وهو في الواقع قسوة وهمجية، فمثّل الله لهم بمثل ليعتبروا ويتعظوا بإهلاك من قبلهم، ليحتقروا أنفسهم، ويتبين صغر شأنهم.

Allah Teâlâ'nın Kur'ân-ı Kerîm'e karşı çıkanları 'kavmen lüddâ' (قَوْماً لُدًّا) yani batıl uğruna düşmanlıkta ve tartışmada pek şiddetli bir kavim olarak nitelemesi, son derece kötü ve münker bir duruma delalet eder. Çünkü bu, şeriat ve hak nazarında kötü bir sıfattır. Bu yüzden Allah onlara tehdidi ağırlaştırmış ve kendilerini 'lüdd' kelimesiyle nitelendirilmeleri nefislerinde ne kadar hoşlarına gidiyorsa o kadar, kendilerinden daha çetin, daha amansız ve daha büyük olanların helak edilmesiyle örneklendirmiştir. Nitekim Araplar cehaletleri, azgınlıkları ve inkârları sebebiyle düşmanlıkta aşırı gitmekle (leded) övünür, bunu bir dirayet ve yiğitlik sayarlardı; halbuki bu gerçekte katılık ve vahşilikti. Allah da kendilerinden öncekilerin helak edilişiyle onlara misal verdi ki ibret ve ders alsınlar, kendilerini küçük görsünler ve konumlarının ne kadar değersiz olduğu ortaya çıksın.

إن إهلاك من قبلهم من العتاة الأشداء كان إبادة تامة، عبّر عنها القرآن الكريم بأنهم لم يبق لأحد منهم كلام أو تصويت بوجه من الوجوه، فهل يعتبر كفار قريش وغيرهم إذا بقوا على معارضة النبي ﷺ في دعوته ورسالته؟!

Onlardan önceki azgın ve zorbaların helak edilmesi, Kur'ân-ı Kerîm'in onların hiçbirinden hiçbir şekilde bir söz veya ses kalmadığını ifade ettiği tam bir yok oluştur. Acaba Kureyş kâfirleri ve diğerleri, Peygamber'e sallallâhu aleyhi ve sellem davasında ve risaletinde karşı çıkmaya devam ettikleri takdirde ibret almayacaklar mı?!