Binûn

Sâffât Suresi Tefsiri — 3. Sayfa

Kaynak: et-Tefsîru'l-Vasît · Vehbe Zühaylî · Arapça Orijinal Metin · AI Türkçe Çeviri

وَسَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ (١٨١) وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ (١٨٢)

{ وَسَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ (١٨١) وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ (١٨٢) } “Gönderilen peygamberlere selam olsun! Ve hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur.”

[الصافات: ٣٧/ ١٧١- ١٨٢] .

[es-Sâffât: 37/171-182].

آنس الله تعالى نبيه ﵌ وأولياءه بأن القضاء قد سبق، وأن الوعد بالنصر والظفر لرسل الله الكرام على من جحد برسالتهم قد فرغ منه، سواء في الدنيا أو في الآخرة، ففي الدنيا تكون الغلبة والقهر للرسل العباد: بأسر أعدائهم وتقتيلهم وتشريدهم، أو بإجلائهم، أو بتغلب الحجة والبرهان عليهم ونحو ذلك.

Allah Teâlâ, hükmün önceden geçtiğini, değerli elçilerine risaletlerini inkâr edenlere karşı yardım ve zafer vaadinin gerek dünyada gerek ahirette kesinleştiğini bildirerek Peygamberini aleyhisselâm ve dostlarını teselli etmiştir. Dünyada elçi kullar için üstünlük ve galibiyet; düşmanlarını esir almak, öldürmek, dağıtmak veya onları yurtlarından sürmek yahut hüccet ve burhan ile onlara üstün gelmek ve benzeri yollarla gerçekleşir.

وفي الآخرة بالظفر بالجنة والنجاة من النار. وهذا الحكم مقرّر في الغالب، وإن كان النادر هو العكس. وجند الله: حزبه والمجاهدون في سبيله لإعلاء كلمة الله، وهم الرسل وأتباعهم. والنصر مشروط بنصرة دين الله وشرعه، واتباع أوامره، واجتناب نواهيه، والعمل بالقرآن والسنة النبوية، لقول الله تعالى: كانَ حَقًّا عَلَيْنا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ

Ahirette ise cenneti kazanmak ve cehennemden kurtulmakla gerçekleşir. Bu hüküm çoğunlukla böyledir; nadiren aksi vaki olsa da. Allah'ın ordusu; O'nun fırkası ve Allah'ın kelimesini yüceltmek için O'nun yolunda cihat edenlerdir; onlar da peygamberler ve onlara tabi olanlardır. Zafer ise Allah'ın dinine ve şeriatına yardım etme, O'nun emirlerine uyma, yasaklarından kaçınma, Kur'an ve Nebevî Sünnet ile amel etme şartına bağlıdır; nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: { كانَ حَقًّا عَلَيْنا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ

[الروم: ٣٠/ ٤٧] .

} “Müminlere yardım etmek üzerimize bir haktı.” [er-Rûm: 30/47].

وسبق الكلمة: هو في الأزل بأن رسل الله إلى أرضه وجنود الله هم المنصورون على من ناوأهم، المظفّرون بإرادتهم، المستوجبون الفلاح في الدارين.

Sözün önceden geçmiş olması (Sebku'l-kelime), ezelde Allah'ın yeryüzüne gönderdiği elçilerinin ve Allah'ın ordusunun, kendilerine düşmanlık edenlere karşı zafer kazanacakları, muratlarına erdirilecekleri ve her iki yurtta kurtuluşa hak kazanacakları şeklindedir.

فأعرض عنهم أيها النبي، واصبر على أذاهم لك، إلى مدة معلومة عند الله تعالى، فإنا سنجعل لك النصر في النهاية. وهذا وعد للنبي ﷺ، وأمر له بموادعة أو مهادنة المشركين إلى أمد معلوم. والحين أو الأمد: إما يوم بدر، ورجحه الطبري، أو موتهم، أو يوم القيامة.

Ey Peygamber! Onlardan yüz çevir ve Allah Teâlâ katında bilinen bir vakte kadar sana verdikleri eziyetlere sabret; zira biz nihayetinde zaferi senin kılacağız. Bu, Peygamber'e sallallâhu aleyhi ve sellem bir vaat ve ona müşriklerle belirli bir süreye kadar barış içinde kalmasını veya mütareke yapmasını bildiren bir emirdir. 'Hîn' (belirli vakit) veya süre; Taberî'nin tercih ettiği üzere ya Bedir günüdür ya ölümleridir ya da kıyamet günüdür.

ووعد آخر للنبي ﷺ ووعيد لهم، مفاده: أمهل هؤلاء المشركين، وانظر ماذا يحل بهم من العذاب بمخالفتك وتكذيبك، كالأسر والقتل. وسوف يبصرون كل ما وعدتهم به من العقاب ويرون عقبى طريقتهم، وما وعدناك به من النصر وانتشار الإسلام، وكرّر الله تعالى هذا للتأكيد.

Peygamber'e sallallâhu aleyhi ve sellem başka bir vaat, onlara ise şu anlama gelen bir tehdittir: Bu müşriklere mühlet ver ve sana muhalefet etmeleri ve seni yalanlamaları sebebiyle esir alınma ve öldürülme gibi ne tür azapların başlarına geleceğini gör! Onlar da kendilerini tehdit ettiğin cezaların tümünü görecek, yollarının akıbetini ve sana vaat ettiğimiz zafer ile İslam'ın yayılışını göreceklerdir. Allah Teâlâ bunu pekiştirmek için tekrarlamıştır.

ثم وبّخ الله تعالى المشركين على مطالبتهم بتعجيل أو استعجال العذاب، فكيف يجرءون على استعجال عذاب الله الشديد؟ إنهم يستعجلونه لتكذيبهم وكفرهم بالنبي محمد ﷺ. أخرج جويبر عن ابن عباس قال: قالوا: يا محمد، أرنا العذاب الذي تخوفنا به، عجّله لنا، فنزلت هذه الآية: أَفَبِعَذابِنا يَسْتَعْجِلُونَ (١٧٦) فإن نزل العذاب بساحتهم، أي بفنائهم أو موضعهم، فبئس ذلك اليوم يومهم، لإهلاكهم ودمارهم، وتعبير النزول بالساحة تستعمله العرب فيما يرد على الإنسان من خير أو شر. وسوء الصباح: يستعمل أيضا عند العرب في ورود الغارات والرزايا ونحو ذلك.

Sonra Allah Teâlâ, müşrikleri azabın çabuklaştırılmasını istemeleri veya acele talep etmeleri sebebiyle azarlamıştır: Allah'ın şiddetli azabını acele istemeye nasıl cüret edebiliyorlar? Şüphesiz onlar bunu Peygamber Muhammed'i sallallâhu aleyhi ve sellem yalanlamaları ve inkâr etmeleri yüzünden acele istemektedirler. Cüveybir'in İbn Abbâs'tan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: Onlar: “Ey Muhammed! Bizi kendisiyle korkuttuğun azabı bize göster, onu bize acele getir!” dediler. Bunun üzerine: { أَفَبِعَذابِنا يَسْتَعْجِلُونَ } “Yoksa azabımızın çarçabuk gelmesini mi istiyorlar?” (176) ayeti indi. Eğer azap onların sahasına yani avlularına veya bulundukları yere inerse, helak edilmeleri ve yok olmaları sebebiyle o gün onların günü olarak ne kötüdür! Sahaya inme (en-nüzûl bi's-sâha) tabiri Araplar tarafından insanın başına gelen hayır veya şer durumlarında kullanılır. Sabahın kötülüğü (sûu's-sabâh) ise yine Araplar tarafından baskınlar, felaketler ve benzeri şeylerin gelişi için kullanılır.

ثم كرر الله تعالى أمر نبيه ﷺ بالإعراض عن هؤلاء المشركين إلى أجل آخر، يحين فيه هلاكهم، فسوف يرون ما يحل بهم من عقاب. وإعادة الأمر بالتولي أو الإعراض عن المشركين تحقيق لتأنيس النبي والعناية به.

Sonra Allah Teâlâ, Peygamberi'ne sallallâhu aleyhi ve sellem, helaklerinin vaktinin geleceği başka bir süreye kadar bu müşriklerden yüz çevirmesini emretmeyi tekrarlamıştır; nitekim başlarına gelecek cezayı yakında göreceklerdir. Müşriklerden yüz çevirme veya geri durma emrinin tekrarlanması, Peygamber'i teselli etmeyi ve ona gösterilen ihtimamı pekiştirmek içindir.

وتنزيها لله ربك أيها الرسول تنزيها مطلقا عن جميع ما يمكن أن يصفه به أهل الضلالات، فالله هو رب العزة المطلقة، والمراد بالعزة هنا: أنه ربّ العزة المخلوقة الكائنة للأنبياء والمؤمنين. والتحية من الله على المرسلين. وتوفير الثناء الحسن الجميل آخر الدهر، لسلامة ما قالوه في ربهم وصحته وحقيقته، والحمد التام والشكر الكامل لله في الأولى والآخرة في كل حال، فهو سبحانه رب الثقلين: الإنس والجن، دون سواه. وهذا تعليم من الله للمؤمنين أن يقولوا ذلك.

Ey Resul! Senin Rabbin olan Allah'ı, sapkınlık ehlinin O'nu niteleyebileceği her şeyden mutlak bir şekilde tenzih etmek içindir; zira Allah mutlak izzetin Rabbidir. Buradaki izzetten kasıt, peygamberlere ve müminlere ait olan yaratılmış izzetin Rabbi olmasıdır. Allah'tan peygamberlere selam olsun. Rableri hakkında söylediklerinin selamet, sıhhat ve hakikati sebebiyle zamanın sonuna kadar güzel ve hoş övgülerin bol kılınmasıdır. Her halükârda dünyada ve ahirette tam hamd ve eksiksiz şükür Allah'a aittir; zira O Sübhân, başkası değil, iki ağırlığın (sekaleyn): insan ve cinlerin Rabbidir. Bu ise Allah'ın, müminlere böyle söylemelerini öğretmesidir.

أخرج ابن سعد وابن مردويه عن أنس عن أبي طلحة أن رسول الله ﷺ قال: «إذا سلّمتم على المرسلين، فسلّموا علي، فإنما أنا بشر من المرسلين» .

İbn Sa'd ve İbn Merdûye'nin Enes vasıtasıyla Ebû Talha'dan rivayet ettiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “Peygamberlere selam verdiğinizde bana da selam verin; çünkü ben de gönderilen peygamberlerden bir beşerim.”

والعزة في هذه الآية: ليست هي صفة الله تعالى، والتي من حلف بها كان ذلك يمينا، وإنما المراد بها عزته التي خلق بين عباده، فمن حلف بالعزة المخلوقة الكائنة للأنبياء والمؤمنين، فليس ذلك بيمين.

Bu ayette geçen izzet (el-İzze), Allah Teâlâ'nın -kendisinin adına yemin edildiğinde yemin sayılan- sıfatı değildir; bilakis bundan kasıt, O'nun kulları arasında yarattığı izzetidir. Dolayısıyla peygamberlere ve müminlere ait yaratılmış izzet üzerine yemin eden kimsenin bu sözü yemin sayılmaz.