قومك وأمثالهم: كيف تأمروني أيها الجهال بعبادة غير الله تعالى؟ بعد قيام الأدلة القطعية على تفرده بالألوهية، فهو خالق الأشياء ومدبرها ورازق الأحياء، فلا تصلح العبادة إلا له تعالى.
ve benzerlerine de ki: Uluhiyette tek olduğuna dair kesin deliller ortaya konduktan sonra, ey cahiller, bana Allah'tan başkasına kulluk etmemi nasıl emredersiniz? O, varlıkların yaratıcısı, yöneticisi ve canlıların rızık vericisidir; dolayısıyla ibadet yalnızca Yüce Allah'a layıktır.
وسبب نزول هذه الآية: هو كما
Bu ayetin iniş sebebi şudur:
روى ابن أبي حاتم عن ابن عباس: أن المشركين من جهلهم، دعوا رسول الله ﷺ إلى عبادة آلهتهم، وأن يعبدوا معه إلهه، فنزلت هذه الآية: قُلْ أَفَغَيْرَ اللَّهِ تَأْمُرُونِّي أَعْبُدُ أَيُّهَا الْجاهِلُونَ (٦٤) .
İbn Ebî Hâtim'in İbn Abbas'tan rivayet ettiğine göre: Müşrikler cehaletlerinden ötürü Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i kendi ilahlarına tapmaya, kendilerinin de onunla birlikte onun ilahına tapmasına davet ettiler. Bunun üzerine şu ayet indi: { قُلْ أَفَغَيْرَ اللَّهِ تَأْمُرُونِّي أَعْبُدُ أَيُّهَا الْجاهِلُونَ (٦٤) } “De ki: 'Bana Allah'tan başkasına kulluk etmemi mi emrediyorsunuz, ey cahiller!'”
ثم قرّر الله تعالى مبدأ إعلان الوحدانية الدائم في قوله: وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ.. أي إن أمر المشركين المساومين عجيب، فلقد أوحي إلى النبي محمد وإلى كل نبي عليهم الصلاة والسّلام: لئن أشركت مع الله إلها آخر، ليبطلنّ عملك، ولتكونن من الذين خسروا أنفسهم، وأضاعوا دنياهم وأخراهم. وهذا دليل على أن الشرك يحبط الأعمال، ويضيعها هباء منثورا، ولو كانت خيرا.
Sonra Yüce Allah, şu buyruğuyla vahdaniyetin daimi ilan ilkesini pekiştirdi: { وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ } “Andolsun ki sana da vahyedildi...” Yani pazarlık yapan müşriklerin durumu hayret vericidir. Muhakkak ki Hz. Peygamber Muhammed'e ve onlardan önceki her bir peygambere aleyhimüssalâtü vesselâm şöyle vahyedilmiştir: Eğer Allah'a başka bir ilahı ortak koşarsan, amelin kesinlikle boşa gider ve mutlaka kendilerine yazık edenlerden, dünyalarını ve ahiretlerini ziyan edenlerden olursun. Bu da şirkin amelleri boşa çıkarıp, hayırlı bile olsalar onları saçılmış toz zerreleri gibi heba edeceğine bir delildir.
ثم أكد الله تعالى مقتضى الوحدانية بأمر النبي ﷺ بإخلاص العبادة لله وحده لا شريك له، وأن يكون من الشاكرين نعم الله بالهداية والرسالة النبوية.
Sonra Yüce Allah, Peygamber'e sallallâhu aleyhi ve sellem ibadeti hiçbir ortağı olmayan tek Allah'a ihlasla yapmasını ve hidayet ile peygamberlik nimeti sebebiyle Allah'ın nimetlerine şükredenlerden olmasını emrederek vahdaniyetin gereğini teyit etti.
أما المشركون: فلم يقدروا الله حق قدره، أي لم يعظموه حق تعظيمه، حين عبدوا معه إلها آخر، فإن الأرض كلها تحت سلطان الله وتصرفه وملكه والسماوات خاضعة لقدرته وسلطانه ومشيئته، تنزه الله عما يشركون به من الشركاء. والمراد باليمين والقبضة في الآيات: أنها عبارة عن القدرة والقوة.
Müşriklere gelince: Onlar Allah'ı hakkıyla takdir edemediler, yani O'nunla birlikte başka bir ilaha taptıklarında O'nu layıkıyla yüceltmediler. Halbuki bütün yeryüzü Allah'ın hükümranlığı, tasarrufu ve mülkü altındadır; gökler de O'nun kudretine, saltanatına ve iradesine boyun eğmiştir. Allah, onların koştukları ortaklardan münezzehtir. Ayetlerde geçen el (el-Yemîn) ve kabza (el-Kabda) ile kastedilen: Kudret ve kuvvettir.
وسبب نزول هذه الآية كما
Bu ayetin iniş sebebi,
روى الطبري: هو الرد على رهط من اليهود حين أتوا النبي ﷺ فقالوا: يا محمد، هذا الله خلق الخلق، فمن خلقه؟ فغضب النبي، ثم جاءه الجواب عما سألوا عنه بنزول سورة الإخلاص قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ (١) فلما تلاها عليهم النبي قالوا: صف لنا ربك، كيف خلقه، وكيف عضده، وكيف
Taberî'nin rivayet ettiğine göre şudur: Yahudilerden bir grup Peygamber'e sallallâhu aleyhi ve sellem gelip: "Ey Muhammed! Şu Allah mahlukatı yarattı, peki O'nu kim yarattı?" dediklerinde onlara verilen cevaptır. Bunun üzerine Peygamber öfkelendi, ardından sordukları soruya cevap olarak İhlas Suresi indirildi: { قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ (١) } “De ki: O Allah birdir.” Peygamber bunu onlara okuyunca dediler ki: "Bize Rabbini nitele; O'nun yaratılışı nasıldır, pazusu nasıldır,
ذراعه؟ فغضب النبي ﷺ أشد من غضبه الأول، ثم ساورهم، فأتاه جبريل فقال مثل مقاله، وأتاه بجواب ما سألوه عنه: وَما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ الآية.
kolu nasıldır?" Bunun üzerine Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem ilk öfkesinden daha şiddetli bir şekilde öfkelendi, ardından onlarla mücadele etti. Cebrail gelip onun sözünün benzerini söyledi ve sordukları sorunun cevabını getirdi: { وَما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ } “Onlar Allah'ı gereği gibi takdir edemediler...” ayeti.
نفخة الصور وتوابعها
Sûra Üfleniş ve Sonuçları
لكل شيء مخلوق نهاية، والدوام والخلود ابتداء وبقاء هو لله تعالى، والنهاية الحتمية للمخلوقات جميعها تكون يوم القيامة، وهي أمر سهل على الله تعالى، لأن من ملك البدء في الخلق، أمكنة الإعادة، وهما سواء بالنسبة للخالق ﷿، ونهاية الكون تكون بنفخات ثلاث: الأولى صعقة الفزع، وهي ليست مذكورة في الآيات الآتية، ثم نفخة الصور للإماتة، ثم نفخة البعث من القبور، وهاتان النفختان مذكورتان في الآيات الآتية، ويتبع ذلك فصل الخصومات أو المنازعات بين الناس، على منهج الحق التام والعدل المطلق، ثم إيصال الحق لصاحبه. قال الله تعالى واصفا هذه الأحداث الجسام:
Yaratılmış her şeyin bir sonu vardır; başlangıç ve bekada devamlılık ve ebediyet ise Yüce Allah'a aittir. Bütün mahlukatın kaçınılmaz sonu kıyamet gününde gerçekleşecektir. Bu, Yüce Allah için pek kolay bir iştir; zira yaratmayı başlatmaya gücü yeten, onu yeniden diriltmeye de muktedirdir ve her ikisi de Yaratıcı azze ve celle için eşittir. Kâinatın sonu üç üflenişle olur: Birincisi, korku ve dehşet üflenişi (sa'katu'l-feza') olup gelecek ayetlerde zikredilmemiştir; ikincisi, öldürme amaçlı sûra üfleniş; üçüncüsü ise kabirlerden diriliş üflenişidir. Bu son iki üfleniş gelecek ayetlerde zikredilmektedir. Bunu, tam hak ve mutlak adalet üzere insanlar arasındaki husumet ve davaların çözüme kavuşturulması ve ardından hakkın sahibine teslim edilmesi takip eder. Yüce Allah bu büyük olayları vasfederek şöyle buyurmuştur:
[سورة الزمر (٣٩) : الآيات ٦٨ الى ٧٥]
[Zümer Suresi (39): 68 ila 75. Ayetler]
وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ إِلاَّ مَنْ شاءَ اللَّهُ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى فَإِذا هُمْ قِيامٌ يَنْظُرُونَ (٦٨) وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها وَوُضِعَ الْكِتابُ وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَداءِ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَهُمْ لا يُظْلَمُونَ (٦٩) وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِما يَفْعَلُونَ (٧٠) وَسِيقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلى جَهَنَّمَ زُمَراً حَتَّى إِذا جاؤُها فُتِحَتْ أَبْوابُها وَقالَ لَهُمْ خَزَنَتُها أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آياتِ رَبِّكُمْ وَيُنْذِرُونَكُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا قالُوا بَلى وَلكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذابِ عَلَى الْكافِرِينَ (٧١) قِيلَ ادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ (٧٢)
{ وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ إِلاَّ مَنْ شاءَ اللَّهُ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى فَإِذا هُمْ قِيامٌ يَنْظُرُونَ (٦٨) وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها وَوُضِعَ الْكِتابُ وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَداءِ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَهُمْ لا يُظْلَمُونَ (٦٩) وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِما يَفْعَلُونَ (٧٠) وَسِيقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلى جَهَنَّمَ زُمَراً حَتَّى إِذا جاؤُها فُتِحَتْ أَبْوابُها وَقالَ لَهُمْ خَزَنَتُها أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آياتِ رَبِّكُمْ وَيُنْذِرُونَكُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا قالُوا بَلى وَلكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذابِ عَلَى الْكافِرِينَ (٧١) قِيلَ ادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ (٧٢) } “Sûra üflenir; böylece Allah'ın diledikleri müstesna, göklerde olanlar ve yerde olanlar çarpılıp ölür. Sonra ona bir daha üflenir, bir de bakarsın ki onlar ayağa kalkmış bakınıp duruyorlar. Yeryüzü Rabbinin nuruyla aydınlanır, kitap ortaya konur, peygamberler ve şahitler getirilir; aralarında hak ile hüküm verilir ve onlara asla haksızlık edilmez. Her nefse yaptığının karşılığı tastamam verilir. O, onların ne yaptıklarını en iyi bilendir. İnkâr edenler bölük bölük cehenneme sürülür. Nihayet oraya geldiklerinde kapıları açılır ve bekçileri onlara: 'Size içinizden Rabbinizin ayetlerini okuyan ve sizi bu gününüzle karşılaşacağınıza dair uyaran elçiler gelmedi mi?' derler. Onlar: 'Evet, geldi; fakat kâfirler üzerine azap kelimesi hak oldu' derler. 'İçinde ebedî kalıcılar olarak cehennemin kapılarından girin; kibirlenenlerin yeri ne kötüdür!' denilir.”
وَسِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَراً حَتَّى إِذا جاؤُها وَفُتِحَتْ أَبْوابُها وَقالَ لَهُمْ خَزَنَتُها سَلامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوها خالِدِينَ (٧٣) وَقالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنا وَعْدَهُ وَأَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشاءُ فَنِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ (٧٤) وَتَرَى الْمَلائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَقِيلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ (٧٥)
{ وَسِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَراً حَتَّى إِذا جاؤُها وَفُتِحَتْ أَبْوابُها وَقالَ لَهُمْ خَزَنَتُها سَلامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوها خالِدِينَ (٧٣) وَقالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنا وَعْدَهُ وَأَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشاءُ فَنِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ (٧٤) وَتَرَى الْمَلائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَقِيلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ (٧٥) } “Rablerinden sakınanlar da bölük bölük cennete sevk edilir. Nihayet oraya geldiklerinde ve kapıları açıldığında bekçileri onlara: 'Selam sizlere, tertemiz oldunuz; artık ebedî kalmak üzere girin oraya' derler. Onlar da şöyle derler: 'Bize verdiği sözü yerine getiren ve bizi bu yere vâris kılan Allah'a hamdolsun; cennetten dilediğimiz yerde konaklıyoruz. Salih amel işleyenlerin mükâfatı ne güzeldir!' Meleklerin de arşın etrafını kuşatarak Rablerini hamd ile tesbih ettiklerini görürsün. Aralarında hak ile hüküm verilmiş ve 'Âlemlerin Rabbi olan Allah'a hamdolsun' denilmiştir.”
[الزمر: ٣٩/ ٦٨- ٧٥] .
[Zümer: 39/68-75] .
من تمام مظاهر قدرة الله تعالى: النفخ في الصور ليصعق الأحياء من أهل الدنيا والسماء، والنفخات ثلاث كما ذكرت: نفخة الفزع ، ولم تتضمنها هذه الآية، فاذكر أيها النبي حين ينفخ إسرافيل في الصور للإماتة، والصور قرن أو بوق، فيخرّ ميتا جميع أهل السماوات والأرض، إلا من شاء الله ألّا يموت حينئذ كجبرائيل وميكائيل وإسرافيل حيث يموتون بعد ذلك، ثم ينفخ إسرافيل نفخة أخرى للبعث من القبور، فيقوم الناس أحياء من قبورهم، ينظرون أهوال يوم القيامة، وينتظرون ماذا يفعل بهم، بعد أن كانوا عظاما بالية، ورفاتا مفتتة كالتراب.
Yüce Allah'ın kudretinin mükemmel tecellilerinden biri de: Dünya ve gök ehlinden diri olanların çarpılıp ölmesi için sûra üflenmesidir. Zikrettiğim gibi üflenişler üç tanedir: Korku üflenişi -bu ayet onu kapsamaz-. Ey Peygamber, İsrafil'in öldürmek için sûra üfleyeceği anı hatırla; sûr bir boynuz veya borudur; o vakit Allah'ın daha sonra ölecek olan Cebrail, Mikail ve İsrafil gibi o anda ölmemesini diledikleri müstesna, göklerde ve yerde bulunan herkes ölü olarak yere yığılır. Sonra İsrafil kabirlerden diriliş için başka bir üflenişle üfler; insanlar çürümüş kemikler ve toprak gibi ufalanmış kırıntılar olduktan sonra kabirlerinden diri olarak kalkar, kıyamet gününün dehşetlerine bakakalır ve kendilerine ne yapılacağını beklerler.
روي أن بين النفختين أربعين سنة أو شهرا أو يوما أو ساعة، لا يدري الراوي أبو هريرة ذلك، كما روى البخاري.
Buhârî'nin rivayet ettiği üzere, râvi Ebû Hureyre'nin bilmediğini ifade ettiği gibi, iki üfleniş arasında kırk yıl, ay, gün veya saat olduğu rivayet edilmiştir.
وتكون أحوال القيامة على النحو التالي:
Kıyametin halleri şu şekilde olacaktır:
١- ٤: تضيء الأرض في المحشر بتجلي الحق للخلائق لفصل القضاء، ويوضع سجل أو صحائف الأعمال لبني آدم بين يدي أصحابها، إما باليمين أو بالشمال ويجاء بالأنبياء إلى الموقف ليسألوا عما أجابتهم به أقوامهم، ويجاء أيضا بالشهود الذين يشهدون على الأمم، من الملائكة الحفظة التي تقيّد أعمال العباد. والشهداء: جمع شاهد، والمراد بالشهود: أمة محمد ﷺ الذين جعلهم الله تعالى شهداء على الناس.
1- 4: Mahşerde, hükmün verilmesi (fasl-ı kazâ) için Hakk'ın mahlûkata tecellî etmesiyle yeryüzü aydınlanır; Âdemoğlunun amel defteri veya sayfaları sahiplerinin önüne ya sağından ya da solundan konulur; peygamberler, kavimlerinin kendilerine ne cevap verdiklerinden sorgulanmak üzere duruşma yerine (mevkıfe) getirilir; kulların amellerini kaydeden koruyucu meleklerden, ümmetler aleyhine şahitlik edecek şahitler de getirilir. Şühedâ (الشهداء), şâhid (şahit) kelimesinin çoğuludur. Şahitlerden maksat ise, Allah Teâlâ'nın insanlar üzerine şahit kıldığı Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'in ümmetidir.
وتكون توابع الحشر والنشر والحساب والجزاء كما يلي:
Haşr, neşr, hesap ve ceza/mükâfatın sonuçları ise şöyle olacaktır:
١- ٤: يقضي الله بين العباد بالحق والعدل والصدق، ولا يظلم ولا ينقص شيء من ثوابهم، ولا يزاد في عقابهم، ويكون الجزاء على قدر أعمالهم، وتوفى أو تعطى كل نفس جزاء ما عملت من خير أو شر، والله أعلم من كل أحد بما يفعل العباد في الدنيا، من غير حاجة إلى كاتب أو حاسب أو مسجل، ولكن وضع الكتاب أو صحف الأعمال وشهادة الشهود والأنبياء لإلزام الناس بالحجة وقطع المعذرة. ثم أبان الله تعالى حال الأشقياء وحال الأتقياء.
1- 4: Allah kullar arasında hak, adalet ve doğrulukla hükmeder; onların sevaplarından hiçbir şey eksiltilerek haksızlık yapılmaz, cezaları da artırılmaz. Karşılık amellerinin miktarınca olur; her nefse hayır veya şerden işlediğinin karşılığı tastamam verilir. Allah, bir yazıcıya, hesaplayıcıya veya kaydediciye ihtiyaç duymaksızın kulların dünyada ne yaptıklarını herkesten daha iyi bilir; ancak kitabın ya da amel defterlerinin konulması, şahitlerin ve peygamberlerin şehadeti, insanlara karşı hücceti ikame etmek ve mazeretleri ortadan kaldırmak içindir. Sonra Yüce Allah bedbahtların (kâfirlerin) ve takva sahiplerinin halini açıkladı.
فيساق الكافرون سوقا عنيفا بزجر وتهديد إلى جهنم، جماعات متفرقة، حتى إذا وصلوا إليها، تفتح لهم أبوابها السبعة، ليدخلوها ويعاقبوا فيها. وتقول لهم خزنة النار من الملائكة، على وجه التقريع والتوبيخ: ألم يأتكم رسل من جنسكم تأخذون عنهم، ويتلون عليكم آيات الله التي أنزلها لإقامة الحجة على صحة ما دعوكم إليه، ويحذرونكم شر هذا اليوم، فأجابوا بقولهم: بلى، جاءونا وأنذرونا، ولكن كذبناهم وخالفناهم، ووجبت كلمة العذاب على من كفر بالله وأشرك. فتقول لهم الملائكة:
Kâfirler azar ve tehditle sert bir şekilde cehenneme, ayrı ayrı fırkalar halinde sürülürler; nihayet oraya vardıklarında, içine girip cezalandırılsınlar diye kendilerine yedi kapısı açılır. Cehennemin bekçileri olan melekler, onları kınamak ve azarlamak üzere: "Size kendi cinsinizden, tebliğlerini kabul edeceğiniz, sizi davet ettikleri şeyin doğruluğuna hüccet getirmek üzere indirilen Allah'ın ayetlerini okuyan ve sizi bu günün şerrine karşı uyaran elçiler gelmedi mi?" derler. Onlar: "Evet, bize geldiler ve bizi uyardılar; fakat biz onları yalanladık ve onlara muhalefet ettik; böylece Allah'ı inkâr edip şirk koşanların üzerine azap kelimesi hak oldu" diye cevap verirler. Bunun üzerine melekler onlara şöyle der:
ادخلوا في أبواب جهنم التي فتحت لكم، مقدّرا لكم فيها الخلود والبقاء والدوام إلى الأبد، فبئس المقر الدائم جهنم، بسبب تكبركم في الدنيا عن اتباع الحق.
Sizin için açılan cehennem kapılarından, orada ebediyen kalmanız ve devamlı bulunmanız takdir edilmiş olarak girin! Dünyada hakka uymaktan büyüklenmeniz sebebiyle cehennem ne kötü bir daimi karargâhtır!
وأما الأتقياء الذين اتقوا الشرك، وهم كل من يدخل الجنة من المؤمنين:
Şirkten sakınan takva sahiplerine, yani müminlerden cennete girecek olan herkese gelince:
فتسوقهم الملائكة إلى الجنة بإعزاز وتكريم، جماعات متعاقبة، حتى إذا وصلوا إلى أبواب الجنة الثمانية، بعد تجاوز الصراط فتفتح لهم أبوابها الثمانية، والواو في قوله:
Melekler onları izzet ve ikramla, art arda gelen bölükler halinde cennete sevk ederler; nihayet Sırat'ı geçtikten sonra cennetin sekiz kapısına vardıklarında sekiz kapısı da onlara açılır. Ayetteki
وَفُتِحَتْ واو الحال، للدلالة على فتح الأبواب سابقا، وعلى الترحيب بهم، ولاستعجال السرور قبل الدخول إذا رأوها مفتوحة، وصيانة لهم عن المذلة التي يلقاها من يجد الباب مغلقا في وجهه. وتقول لهم خزنة الجنة: سلام لكم من كل آفة ومكروه، طابت أعمالكم وأقوالكم وسعيكم في الدنيا، فادخلوا الجنة ماكثين فيها على الدوام.
{ وَفُتِحَتْ } "ve açıldığında" ifadesindeki "vâv" harfi, hâl bildiren vâvdır (vâv-ı hâliyye); bu da kapıların önceden açılmış olduğuna, onları karşılamaya, kapıları açık gördüklerinde girmeden önce sevinçlerini çabuklaştırmaya ve kapıyı yüzüne kapanmış bulan kimsenin uğrayacağı zilletten onları korumaya delalet eder. Cennet bekçileri onlara şöyle der: Her türlü afet ve hoşlanılmayan şeyden sizlere selam olsun; dünyadaki amelleriniz, sözleriniz ve gayretleriniz tertemiz oldu; artık orada ebedi kalıcılar olarak cennete girin!
وقال هؤلاء المؤمنون الأتقياء: الحمد لله الذي أنجز لنا وعده على ألسنة الرسل، وجعلنا ورثة جنان الخلد، ننزل فيها أي مكان شئنا، فنعم الأجر أجرنا على عملنا ونعم أجر العالمين: وهو الجنة.
Bu takva sahibi müminler şöyle dediler: Peygamberlerin diliyle bize verdiği sözü yerine getiren ve bizi ebediyet cennetlerinin vârisleri kılan Allah'a hamdolsun; orada dilediğimiz yere yerleşiriz. Amelimize karşılık mükâfatımız ne güzeldir; salih amel işleyenlerin mükâfatı -ki o da cennettir- ne güzeldir!
وترى أيها السعيد أن الملائكة تحيط بالعرش المجيد، ينزهون الله عن أي نقص أو شبيه، ويمجدونه ويعظمونه، ويفصل بينهم فصلا بالحق والعدل، ويقولون: سبحان الله وبحمده، فهو رب جميع العالمين من إنس وجن.
Ey bahtiyar kimse! Meleklerin yüce arşın etrafını kuşattığını, Allah'ı her türlü noksanlıktan ve benzerden tenzih ettiklerini, O'nu ululayıp yücelttiklerini görürsün; aralarında hak ve adaletle hüküm verilir ve onlar: "Allah'ı hamd ile tenzih ederiz; O, insan ve cinden bütün âlemlerin Rabbidir" derler.