Vasiyet Kitabı

Malik b. Enes · Muvatta Malik (Standart Arapça Metin) · Türkçe çeviri

1457. Hadis

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ، أَنَّ غُلاَمًا، مِنْ غَسَّانَ حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ بِالْمَدِينَةِ وَوَارِثُهُ بِالشَّامِ فَذُكِرَ ذَلِكَ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ فُلاَنًا يَمُوتُ أَفَيُوصِي قَالَ فَلْيُوصِ ‏.‏ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَكَانَ الْغُلاَمُ ابْنَ عَشْرِ سِنِينَ أَوِ اثْنَتَىْ عَشْرَةَ سَنَةً ‏.‏ قَالَ فَأَوْصَى بِبِئْرِ جُشَمٍ فَبَاعَهَا أَهْلُهَا بِثَلاَثِينَ أَلْفَ دِرْهَمٍ ‏.‏ قَالَ يَحْيَى سَمِعْتُ مَالِكًا يَقُولُ الأَمْرُ الْمُجْتَمَعُ عَلَيْهِ عِنْدَنَا أَنَّ الضَّعِيفَ فِي عَقْلِهِ وَالسَّفِيهَ وَالْمُصَابَ الَّذِي يُفِيقُ أَحْيَانًا تَجُوزُ وَصَايَاهُمْ إِذَا كَانَ مَعَهُمْ مِنْ عُقُولِهِمْ مَا يَعْرِفُونَ مَا يُوصُونَ بِهِ فَأَمَّا مَنْ لَيْسَ مَعَهُ مِنْ عَقْلِهِ مَا يَعْرِفُ بِذَلِكَ مَا يُوصِي بِهِ وَكَانَ مَغْلُوبًا عَلَى عَقْلِهِ فَلاَ وَصِيَّةَ لَهُ ‏.‏

Bana Mâlik'ten, o Yahya b. Said'den, o Ebû Bekir b. Hazm'dan rivayet edildiğine göre; Gassân kabilesinden bir çocuk Medine'de ölüm döşeğindeydi, mirasçısı ise Şam'daydı. Durum Ömer b. Hattâb'a anlatıldı ve ona: "Falan kişi ölüyor, vasiyet edebilir mi?" denildi. Ömer: "Vasiyet etsin" dedi. Yahya b. Said dedi ki: Ebû Bekir şöyle dedi: Çocuk on veya on iki yaşındaydı. Bi'r-i Cüşem denilen yeri vasiyet etti. Sahipleri (mirasçıları veya vasiyet edilenler) orayı otuz bin dirheme sattılar. Yahya dedi ki; Mâlik'i şöyle derken işittim: Bizim katımızda üzerinde ittifak edilen görüş şudur: Aklı zayıf olanın, sefih'in (aklı ermeyenin) ve zaman zaman kendine gelen (sara nöbeti gibi) hastanın vasiyetleri; neyi vasiyet ettiklerini bilecek kadar akılları başlarında olduğu sürece geçerlidir. Ama neyi vasiyet ettiğini bilecek kadar aklı başında olmayan ve aklı (hastalık veya delilikle) örtülmüş kimsenin vasiyeti geçerli değildir.