Azatlık ve Velâ Kitabı

Malik b. Enes · Muvatta Malik (Standart Arapça Metin) · Türkçe çeviri

1485. Hadis

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْعَاصِيَ بْنَ هِشَامٍ هَلَكَ وَتَرَكَ بَنِينَ لَهُ ثَلاَثَةً اثْنَانِ لأُمٍّ وَرَجُلٌ لِعَلَّةٍ فَهَلَكَ أَحَدُ اللَّذَيْنِ لأُمٍّ وَتَرَكَ مَالاً وَمَوَالِيَ فَوَرِثَهُ أَخُوهُ لأَبِيهِ وَأُمِّهِ مَالَهُ وَوَلاَءَهُ مَوَالِيهِ ثُمَّ هَلَكَ الَّذِي وَرِثَ الْمَالَ وَوَلاَءَ الْمَوَالِي وَتَرَكَ ابْنَهُ وَأَخَاهُ لأَبِيهِ فَقَالَ ابْنُهُ قَدْ أَحْرَزْتُ مَا كَانَ أَبِي أَحْرَزَ مِنَ الْمَالِ وَوَلاَءِ الْمَوَالِي وَقَالَ أَخُوهُ لَيْسَ كَذَلِكَ إِنَّمَا أَحْرَزْتَ الْمَالَ وَأَمَّا وَلاَءُ الْمَوَالِي فَلاَ أَرَأَيْتَ لَوْ هَلَكَ أَخِي الْيَوْمَ أَلَسْتُ أَرِثُهُ أَنَا فَاخْتَصَمَا إِلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ فَقَضَى لأَخِيهِ بِوَلاَءِ الْمَوَالِي ‏.‏

Bana Mâlik'ten, o Abdullah b. Ebî Bekir b. Muhammed b. Amr b. Hazm'dan, o Abdulmelik b. Ebî Bekir b. Abdurrahman b. Hâris b. Hişam'dan, o da babasından rivayet edildiğine göre: Âsî b. Hişam vefat etti ve üç oğul bıraktı. Bunlardan ikisi bir anneden (öz kardeş), biri ise başka bir annedendi (baba bir kardeş). Aynı anneden olan iki kardeşten biri vefat etti; geriye mal ve mevelî (velâsı kendisine ait azatlılar) bıraktı. Ana-baba bir kardeşi, onun hem malına hem de mevelisinin velâsına varis oldu. Daha sonra, bu mala ve velâ hakkına varis olan (ikinci) kardeş de vefat etti; geriye bir oğul ve (diğer) baba bir kardeşini bıraktı. Oğlu dedi ki: "Babamın (kardeşinden) elde ettiği malı ve mevelinin velâsını ben hak ettim." Kardeşi (ölenin amcası) ise: "Öyle değil. Malı sen hak ettin (tamam), ama mevelinin velâsına gelince hayır! Düşün bakalım, eğer bugün (ilk ölen) kardeşim vefat etseydi, ona ben varis olmayacak mıydım?" dediler. Osman b. Affân'a başvurup davalaştılar. Osman, mevelinin velâsını (ölenin) kardeşine (amcaya) verdi.