Azatlık ve Velâ Kitabı

Malik b. Enes · Muvatta Malik (Standart Arapça Metin) · Türkçe çeviri

1486. Hadis

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَبُوهُ، أَنَّهُ كَانَ جَالِسًا عِنْدَ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ فَاخْتَصَمَ إِلَيْهِ نَفَرٌ مِنْ جُهَيْنَةَ وَنَفَرٌ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ وَكَانَتِ امْرَأَةٌ مِنْ جُهَيْنَةَ عِنْدَ رَجُلٍ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ يُقَالُ لَهُ إِبْرَاهِيمُ بْنُ كُلَيْبٍ فَمَاتَتِ الْمَرْأَةُ وَتَرَكَتْ مَالاً وَمَوَالِيَ فَوَرِثَهَا ابْنُهَا وَزَوْجُهَا ثُمَّ مَاتَ ابْنُهَا فَقَالَ وَرَثَتُهُ لَنَا وَلاَءُ الْمَوَالِي قَدْ كَانَ ابْنُهَا أَحْرَزَهُ فَقَالَ الْجُهَنِيُّونَ لَيْسَ كَذَلِكَ إِنَّمَا هُمْ مَوَالِي صَاحِبَتِنَا فَإِذَا مَاتَ وَلَدُهَا فَلَنَا وَلاَؤُهُمْ وَنَحْنُ نَرِثُهُمْ فَقَضَى أَبَانُ بْنُ عُثْمَانَ لِلْجُهَنِيِّينَ بِوَلاَءِ الْمَوَالِي ‏.‏

Bana Mâlik'ten, o Abdullah b. Ebî Bekir b. Hazm'dan, ona da babasının şöyle haber verdiği rivayet edildi: O (babası), Ebân b. Osman'ın yanında oturuyordu. Cüheyne kabilesinden bir grup ile Benî Hâris b. Hazrec'den bir grup, bir dava için ona geldiler. (Olay şuydu): Cüheyne'den bir kadın, Benî Hâris b. Hazrec'den İbrahim b. Küleyb denilen bir adamla evliydi. Kadın öldü; geriye mal ve mevelî (velâsı kendine ait azatlılar) bıraktı. Kadının oğluna ve kocasına (bu mevelinin velâsı veya malı) miras kaldı. Sonra oğlu da öldü. Çocuğun (baba tarafından) varisleri: "Mevelinin velâsı bize aittir, oğlu bunu elde etmişti" dediler. Cüheyneliler (kadının tarafı) ise: "Hayır öyle değil. Bunlar bizim kadınımızın (kabiledaşımızın) mevelisidir. Oğlu öldüğüne göre onların velâsı bize aittir ve onlara biz varis oluruz" dediler. Ebân b. Osman, mevelinin velâsının Cüheynelilere ait olduğuna hükmetti.