Diyetler (Ukûl) Kitabı

Malik b. Enes · Muvatta Malik (Standart Arapça Metin) · Türkçe çeviri

1588. Hadis

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ - يُقَالُ لَهُ أُحَيْحَةُ بْنُ الْجُلاَحِ - كَانَ لَهُ عَمٌّ صَغِيرٌ هُوَ أَصْغَرُ مِنْ أُحَيْحَةَ وَكَانَ عِنْدَ أَخْوَالِهِ فَأَخَذَهُ أُحَيْحَةُ فَقَتَلَهُ فَقَالَ أَخْوَالُهُ كُنَّا أَهْلَ ثُمِّهِ وَرُمِّهِ حَتَّى إِذَا اسْتَوَى عَلَى عُمَمِهِ غَلَبَنَا حَقُّ امْرِئٍ فِي عَمِّهِ ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ فَلِذَلِكَ لاَ يَرِثُ قَاتِلٌ مَنْ قَتَلَ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ الأَمْرُ الَّذِي لاَ اخْتِلاَفَ فِيهِ عِنْدَنَا أَنَّ قَاتِلَ الْعَمْدِ لاَ يَرِثُ مِنْ دِيَةِ مَنْ قَتَلَ شَيْئًا وَلاَ مِنْ مَالِهِ وَلاَ يَحْجُبُ أَحَدًا وَقَعَ لَهُ مِيرَاثٌ وَأَنَّ الَّذِي يَقْتُلُ خَطَأً لاَ يَرِثُ مِنَ الدِّيَةِ شَيْئًا وَقَدِ اخْتُلِفَ فِي أَنْ يَرِثَ مِنْ مَالِهِ لأَنَّهُ لاَ يُتَّهَمُ عَلَى أَنَّهُ قَتَلَهُ لِيَرِثَهُ وَلِيَأْخُذَ مَالَهُ فَأَحَبُّ إِلَىَّ أَنْ يَرِثَ مِنْ مَالِهِ وَلاَ يَرِثُ مِنْ دِيَتِهِ ‏.‏

Bize Mâlik anlattı; Yahya b. Saîd'den; Urve b. ez-Zübeyr'den; Ensâr'dan -kendisine Uhayha b. el-Cülâh denilen- bir adam, Onun kendisinden daha küçük bir amcası vardı. (Çocuk) dayılarının yanındaydı. Uhayha onu aldı ve öldürdü. Dayıları dedi ki: "Onun kırığıyla döküğüyle (her şeyiyle) biz ilgilendik. Nihayet büyüyüp boy attığında, bir adamın amcası üzerindeki hakkı bize galip geldi (onu bizden aldı)." Urve dedi ki: "İşte bu yüzden katil, öldürdüğü kişiye mirasçı olamaz." Mâlik dedi ki: "Bize göre hakkında ihtilaf olmayan hüküm şöyledir: Kasten öldüren, öldürdüğü kimsenin diyetinden de malından da hiçbir şeye mirasçı olamaz. Miras kendisine düşen kimselerden (başka mirasçıları) da hacbetmez (mirastan düşüremez). Hataen öldüren de diyetten hiçbir şeye mirasçı olamaz. (Öldürülenin) malından mirasçı olup olmayacağı konusunda ise ihtilaf edilmiştir; çünkü o, mirasa konmak ve malını almak için öldürdüğü ithamına maruz kalmaz. Bana göre en sevimi (doğru olanı), malından mirasçı olması, fakat diyetinden mirasçı olmamasıdır."