975. Hadis
عن جابر رضي الله عنه ، قَالَ : كُنَّا إِذَا صَعِدْنَا كَبَّرْنَا ، وَإِذَا نَزَلْنَا سَبَّحْنَا . رواه البخاري .
Câbir radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Biz yokuş çıktığımız zaman tekbir getirir, indiğimiz zaman ise tesbih ederdik. Buhârî rivayet etmiştir.
976. Hadis
وعن ابن عمرَ رضي اللهُ عنهما ، قَالَ : كَانَ النَّبيُّ صلى الله عليه وسلم وجيُوشُهُ إِذَا عَلَوا الثَّنَايَا كَبَّرُوا ، وَإِذَا هَبَطُوا سَبَّحُوا . رواه أَبُو داود بإسناد صحيح .
İbn Ömer radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem ve orduları tepelere çıktıkları zaman tekbir getirirler, indikleri zaman ise tesbih ederlerdi. Ebû Dâvûd sahih bir isnadla rivayet etmiştir.
977. Hadis
وعنه ، قَالَ : كَانَ النَّبي صلى الله عليه وسلم إِذَا قَفَلَ مِنَ الحَجِّ أَوْ العُمْرَةِ ، كُلَّمَا أوْفَى عَلَى ثَنِيَّةٍ أَوْ فَدْفَدٍ كَبَّرَ ثَلاثَاً ، ثُمَّ قَالَ : (( لاَ إلهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ . آيِبُونَ ، تَائِبُونَ ، عَابِدُونَ ، سَاجِدُونَ ، لِرَبِّنَا حَامِدُونَ ، صَدَقَ اللهُ وَعْدَهُ ، وَنَصَرَ عَبْدَهُ ، وَهَزَمَ الأحْزَابَ وَحْدَهُ )) متفقٌ عَلَيْهِ . وفي رواية لمسلم : إِذَا قَفَلَ مِنَ الجيُوشِ أَو السَّرَايَا أَو الحَجِّ أَو العُمْرَةِ . قَوْلهُ : (( أوْفَى )) أيْ : ارْتَفَعَ ، وَقَوْلُه : (( فَدْفَدٍ )) هُوَ بفتح الفائَينِ بينهما دال مهملة ساكِنة ، وَآخِره دال أخرى وَهُوَ : (( الغَليظُ المُرْتَفِعُ مِنَ الأرضِ )) .
Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem hac veya umreden dönerken her tepeye veya yüksek ve sert bir araziye çıktığında üç defa tekbir getirir, sonra şöyle buyururdu: “Allah'tan başka ilâh yoktur; O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nadır. O her şeye kadirdir. Dönenleriz, tövbe edenleriz, kulluk edenleriz, secde edenleriz, Rabbimize hamdedenleriz. Allah vaadini yerine getirdi, kuluna yardım etti ve toplanmış orduları tek başına bozguna uğrattı.” Müttefekun aleyh. Müslim'in bir rivayetinde: “Gazvelerden, seriyyelerden (Hz. Peygamber'in bizzat katılmadığı seferlerden), hacdan veya umreden dönerken” şeklindedir. Hadiste geçen evfâ (أوْفَى) “yükseldi, çıktı” demektir. Fedfedin (فَدْفَدٍ) ise iki fâ harfinin fethası, aralarında noktasız sâkin bir dâl ve sonunda başka bir dâl ile okunur; “yerin sert ve yüksek olan kısmı” demektir.
978. Hadis
وعن أَبي هريرة رضي الله عنه : أنَّ رجلاً قَالَ : يَا رسول الله ، إنّي أُريدُ أنْ أُسَافِرَ فَأوْصِني ، قَالَ : (( عَلَيْكَ بِتَقْوَى اللهِ ، وَالتَّكْبِيرِ عَلَى كلِّ شَرَفٍ )) فَلَمَّا وَلَّى الرَّجُلُ ، قَالَ : (( اللَّهُمَّ اطْوِ لَهُ البُعْدَ ، وَهَوِّنْ عَلَيْهِ السَّفَرَ )) رواه الترمذي ، وقال : (( حديث حسن )) .
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre: Bir adam: ‘Yâ Resûlallah! Ben yolculuğa çıkmak istiyorum, bana tavsiyede bulun’ dedi. [Resûlullah] şöyle buyurdu: “Allah'tan korkmanı ve her yüksek yerde tekbir getirmeni tavsiye ederim.” Adam dönüp gidince de şöyle buyurdu: “Allah'ım! Onun için uzağı yakın et ve yolculuğu kendisine kolaylaştır.” Tirmizî rivayet etmiş ve “Hasen bir hadistir” demiştir.
979. Hadis
وعن أَبي موسى الأشعريِّ رضي الله عنه ، قَالَ : كنّا مَعَ النبيِّ صلى الله عليه وسلم في سَفَرٍ ، فَكُنَّا إِذَا أشْرَفْنَا عَلَى وَادٍ هَلَّلْنَا وَكَبَّرْنَا وَارتَفَعَتْ أصْوَاتُنَا ، فَقَالَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم : (( يَا أيُّهَا النَّاسُ ، ارْبَعُوا عَلَى أنْفُسِكُمْ ، فَإنَّكُمْ لاَ تَدْعُونَ أصَمَّ وَلاَ غَائِباً ، إنَّهُ مَعَكُمْ ، إنَّهُ سَمِيعٌ قَرِيبٌ )) متفقٌ عَلَيْهِ . (( ارْبَعُوا )) بفتحِ الباءِ الموحدةِ أيْ : ارْفُقُوا بِأَنْفُسِكُمْ .
Ebû Mûsâ el-Eş'arî radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem ile birlikte bir yolculuktaydık. Bir vadiye (yüksekçe bir yere) çıktığımızda tehlîl (Lâ ilâhe illallah) ve tekbir getiriyor, seslerimizi de yükseltiyorduk. Bunun üzerine Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Ey insanlar! Kendinize acıyın. Çünkü siz ne sağır birine ne de uzakta olan birine dua ediyorsunuz. Şüphesiz O sizinle beraberdir; O hakkıyla işitendir, pek yakındır.” Müttefekun aleyh. İrbaû (ارْبَعُوا) tek noktalı bâ harfinin fethasıyla okunur; “kendinize rıfk ile davranın, kendinizi yormayın” demektir.