Binûn

Ezanın Fazileti Bâbı

Kaynak: Riyâzü's-Sâlihîn · İmam Nevevî · Riyâzü's-Sâlihîn (Fahl tahkiki) · Türkçe çeviri

1033. Hadis

عن أَبي هريرة رضي الله عنه : أنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا في النِّدَاءِ والصَّفِ الأَوَّلِ ، ثُمَّ لَمْ يَجِدُوا إِلاَّ أنْ يَسْتَهِمُوا عَلَيْهِ لاسْتَهَمُوا عَلَيْهِ ، ولو يَعْلَمُونَ مَا فِي التَّهْجِيرِ لاسْتَبَقُوا إِلَيْهِ ، وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِي العَتَمَةِ وَالصُّبْحِ لأَتَوْهُمَا وَلَوْ حَبْواً )) متفقٌ عَلَيْهِ . (( الاسْتِهَامُ )) : الاقْتِرَاعُ ، وَ(( التَّهْجِيرُ )) : التَّبْكِيرُ إِلَى الصَّلاةِ .

Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “İnsanlar ezanda ve ilk safta bulunan fazileti bilselerdi, sonra da buna kavuşmak için kur'a çekmekten başka bir yol bulamasalardı, mutlaka onun için kur'a çekerlerdi. Namaza erken gitmekte ne büyük bir fazilet olduğunu bilselerdi, onun için birbirleriyle yarışırlardı. Yatsı ve sabah namazlarındaki fazileti bilselerdi, emekleyerek de olsa bu iki namaza gelirlerdi.” Müttefekun aleyh. Hadiste geçen istihâm (الاسْتِهَامُ) “kur'a çekmek”, tehcîr (التَّهْجِيرُ) ise “namaza erken gitmek” demektir.

1034. Hadis

وعن معاوية رضي الله عنه ، قَالَ : سَمِعْتُ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، يقولُ : (( المُؤَذِّنُونَ أطْوَلُ النَّاسِ أعْناقاً يَوْمَ القِيَامَةِ )) رواه مسلم .

Muâviye radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: “Müezzinler, kıyamet gününde insanların boyunları en uzun olanlarıdır.” Müslim rivayet etmiştir.

1035. Hadis

وعن عبدِ الله بن عبدِ الرَّحْمانِ بن أَبي صَعصعة : أنَّ أَبَا سَعيد الخدريَّ رضي الله عنه ، قَالَ لَهُ : (( إنِّي أرَاكَ تُحبُّ الغَنَمَ وَالبَادِيَةَ فَإذَا كُنْتَ في غَنَمِك - أَوْ بَادِيتِكَ - فَأذَّنْتَ للصَّلاَةِ ، فَارْفَعْ صَوْتَكَ بِالنِّدَاءِ ، فَإنَّهُ لا يَسْمَعُ مدى صَوْتِ المُؤذِّنِ جِنٌّ ، وَلاَ إنْسٌ ، وَلاَ شَيْءٌ ، إِلاَّ شَهِدَ لَهُ يَومَ القِيَامَةِ )) قَالَ أَبُو سَعيدٍ : سمعتُهُ مِنْ رَسولِ الله صلى الله عليه وسلم . رواه البخاري .

Abdullah b. Abdurrahmân b. Ebû Sa'saa'dan rivayet edildiğine göre Ebû Saîd el-Hudrî radıyallâhu anh kendisine şöyle dedi: “Senin koyunları ve kır hayatını sevdiğini görüyorum. Koyunlarının yanında -yahut kırda- bulunduğun vakit namaz için ezan okuduğunda sesini iyice yükselt. Zira müezzinin sesinin ulaştığı yere kadar onu işiten cin, insan ve her bir varlık, kıyamet gününde onun lehine şahitlik eder.” Ebû Saîd dedi ki: “Bunu Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den işittim.” Buhârî rivayet etmiştir.

1036. Hadis

وعن أَبي هريرة رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( إِذَا نُودِيَ بالصَّلاَةِ ، أدْبَرَ الشَّيْطَانُ ، وَلَهُ ضُرَاطٌ حَتَّى لاَ يَسْمَعَ التَّأذِينَ ، فَإذَا قُضِيَ النِّدَاءُ أقْبَلَ ، حَتَّى إِذَا ثُوِّبَ للصَّلاةِ أدْبَرَ ، حَتَّى إِذَا قُضِيَ التَّثْوِيبُ أقْبَلَ ، حَتَّى يَخْطِرَ بَيْنَ المَرْءِ وَنَفْسِهِ ، يَقُولُ : اذْكُرْ كَذَا واذكر كَذَا – لِمَا لَمْ يَذْكُر مِنْ قَبْلُ – حَتَّى يَظَلَّ الرَّجُلُ مَا يَدْرِي كَمْ صَلَّى )) متفقٌ عَلَيْهِ . (( التَّثْوِيبُ )) : الإقَامَةُ .

Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Namaz için ezan okunduğu zaman şeytan, ezanı duymamak için yellenerek arkasını dönüp kaçar. Ezan bitince geri gelir. Namaz için kamet getirildiğinde yine arkasını dönüp kaçar. Kamet bitince tekrar geri gelir ve kişi ile kalbi arasına girerek vesvese verir; daha önce hiç aklında olmayan şeyleri hatırlatarak ‘Şunu hatırla, bunu hatırla’ der. Öyle ki kişi kaç rekât kıldığını bilemez hâle gelir.” Müttefekun aleyh. Tesvîb (التَّثْوِيبُ) “kamet” demektir.

1037. Hadis

وعن عبدِ الله بن عمرو بن العاص رضي الله عنهما : أنّه سمع رسول الله صلى الله عليه وسلم، يقول: (( إِذَا سَمِعْتُمُ النداء فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ ، ثُمَّ صَلُّوا عَلَيَّ ؛ فَإنَّه مَنْ صَلَّى عَلَيَّ صَلاَةً صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ بِهَا عَشْراً ، ثُمَّ سَلُوا اللهَ لِيَ الوَسِيلَةَ ؛ فَإنَّهَا مَنْزِلَةٌ في الجَنَّةِ لاَ تَنْبَغِي إِلاَّ لِعَبْدٍ مِنْ عِبَادِ اللهِ وَأرْجُو أنْ أكونَ أنَا هُوَ ، فَمَنْ سَألَ لِيَ الوَسِيلَةَ حَلَّتْ لَهُ الشَّفَاعَةُ )) رواه مسلم .

Abdullah b. Amr b. el-Âs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildiğine göre o, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işitti: “Ezanı işittiğiniz zaman müezzinin söylediğinin aynısını söyleyin. Sonra bana salât getirin. Zira kim bana bir defa salât getirirse, Allah onun sebebiyle kendisine on defa salât eder. Ardından benim için Allah'tan vesîleyi isteyin. Çünkü o, cennette bir makamdır ki Allah'ın kullarından yalnız bir kula lâyıktır; o kulun ben olmayı ümit ediyorum. Kim benim için vesîleyi isterse, şefaatim ona helâl olur.” Müslim rivayet etmiştir.

1038. Hadis

وعن أَبي سعيد الخدري رضي الله عنه : أنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( إِذَا سَمِعْتُمُ النِّدَاءَ ، فَقُولُوا كَمَا يَقُولُ المُؤذِّنُ )) متفقٌ عَلَيْهِ .

Ebû Saîd el-Hudrî radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Ezanı işittiğiniz zaman, müezzinin söylediği gibi söyleyin.” Müttefekun aleyh.

1039. Hadis

وعن جابر رضي الله عنه : أنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( مَنْ قَالَ حِيْنَ يَسْمَعُ النِّدَاءَ : اللَّهُمَّ رَبَّ هذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ ، وَالصَّلاَةِ القَائِمَةِ ، آتِ مُحَمَّداً الوَسِيلَةَ ، وَالفَضِيلَةَ ، وَابْعَثْهُ مَقَامَاً مَحْمُوداً الَّذِي وَعَدْتَهُ ، حَلَّتْ لَهُ شَفَاعَتي يَوْمَ القِيَامَةِ )) رواه البخاري .

Câbir radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim ezanı işittiği zaman: ‘Allâhümme rabbe hâzihi'd-da'veti't-tâmmeti ve's-salâti'l-kâimeh, âti Muhammedeni'l-vesîlete ve'l-fazîlete ve'b'ashü makâmen mahmûdenillezî va'adteh (Ey bu eksiksiz davetin ve kılınacak olan namazın Rabbi olan Allah'ım! Muhammed'e vesîleyi ve fazileti ver; onu kendisine vaad ettiğin Makâm-ı Mahmûd'a ulaştır)’ derse, kıyamet gününde şefaatim ona helâl olur.” Buhârî rivayet etmiştir.

1040. Hadis

وعن سعدِ بن أَبي وقَّاصٍ رضي الله عنه ، عن النبي صلى الله عليه وسلم ، أنَّه قَالَ : (( مَنْ قَالَ حِيْنَ يَسْمَعُ المُؤَذِّنَ : أشْهَدُ أنْ لاَ إلَه إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ ، وَأنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ ، رَضِيتُ بِاللهِ رَبّاً ، وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولاً ، وَبِالإسْلامِ دِيناً ، غُفِرَ لَهُ ذَنْبُهُ )) رواه مسلم .

Sa'd b. Ebû Vakkâs radıyallâhu anh'den, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet edildiğine göre o şöyle buyurdu: “Kim müezzini işittiği zaman: ‘Eşhedü en lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh ve enne Muhammeden abduhû ve resûluh, radîtü billâhi rabben ve bi-Muhammedin resûlen ve bi'l-İslâmi dînen (Allah'tan başka ilâh olmadığına, O'nun bir olup ortağının bulunmadığına ve Muhammed'in O'nun kulu ve elçisi olduğuna şehâdet ederim. Rab olarak Allah'tan, resûl olarak Muhammed'den, din olarak İslâm'dan razı oldum)’ derse, günahı bağışlanır.” Müslim rivayet etmiştir.

1041. Hadis

وعن أنس رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( الدُّعَاءُ لاَ يُرَدُّ بَيْنَ الأَذَانِ وَالإقَامَةِ )) رواه أَبُو داود والترمذي ، وقال : (( حديث حسن )) .

Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Ezan ile kamet arasında yapılan dua geri çevrilmez.” Ebû Dâvûd ve Tirmizî rivayet etmiş; Tirmizî “Hasen bir hadistir” demiştir.