Binûn

Şer'î Bir Sebep Olmadan veya Terbiye Ölçüsünü Aşacak Şekilde Köleye, Hayvana, Kadına ve Çocuğa Eziyet Etmenin Yasaklanması Bâbı

Kaynak: Riyâzü's-Sâlihîn · İmam Nevevî · Riyâzü's-Sâlihîn (Fahl tahkiki) · Türkçe çeviri

1600. Hadis

وعن ابن عمر رضي الله عنهما : أنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( عُذِّبَتِ امْرَأَةٌ في هِرَّةٍ سَجَنَتْها حَتَّى مَاتَتْ ، فَدَخَلَتْ فِيهَا النَّارَ ، لاَ هِيَ أَطْعَمَتْهَا وَسَقَتْهَا ، إذْ حَبَسَتْهَا ، وَلاَ هِيَ تَرَكَتْهَا تَأكُلُ مِنْ خَشَاشِ الأَرْضِ )) . متفق عَلَيْهِ . (( خَشَاشُ الأرضِ )) بفتح الخاءِ المعجمة وبالشينِ المعجمة المكررة ، وهي : هَوَامُّها وَحَشَرَاتُهَا .

İbn Ömer radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Bir kadın, ölünceye kadar hapsettiği bir kedi yüzünden azaba uğratıldı ve bu sebeple cehenneme girdi. Onu hapsettiğinde kendisine ne yiyecek ve içecek verdi ne de yerdeki haşerelerden yemesi için onu salıverdi.” Müttefekun aleyh. Noktalı hâ harfinin fethası ve tekrarlanan noktalı şın harfiyle haşâşü'l-ard (خَشَاشُ الأرضِ) “yerin böcekleri ve haşereleri” demektir.

1601. Hadis

وَعَنْهُ : أنَّهُ مَرَّ بِفِتْيَانٍ مِنْ قُرَيْشٍ قَدْ نَصَبُوا طَيراً وَهُمْ يَرْمُونَهُ ، وَقَدْ جَعَلُوا لِصَاحِبِ الطَّيْرِ كُلَّ خَاطِئَةٍ مِنْ نَبْلِهمْ ، فَلَمَّا رَأَوْا ابْنَ عُمَرَ تَفَرَّقُوا ، فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ : مَنْ فَعَلَ هَذَا ؟ لَعَنَ اللهُ مَنْ فَعَلَ هَذَا ، إنَّ رسولَ الله صلى الله عليه وسلم لَعَنَ مَنِ اتَّخَذَ شَيْئاً فِيهِ الرُّوحُ غَرَضاً . متفق عَلَيْهِ . (( الغَرَضُ )) بفتحِ الغَين المعجمة والراءِ وَهُوَ الهَدَفُ وَالشَّيءُ الَّذِي يُرْمَى إِلَيْهِ .

Yine ondan rivayet edildiğine göre: Kendisi, bir kuşu dikip ona ok atan Kureyşli gençlerin yanından geçti. Hedefi ıskalayan her oku da kuşun sahibine vermeyi kararlaştırmışlardı. İbn Ömer'i görünce dağıldılar. Bunun üzerine İbn Ömer şöyle dedi: ‘Bunu kim yaptı? Bunu yapana Allah lânet etsin! Şüphesiz Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem, içinde can bulunan bir şeyi hedef edinen kimseye lânet etti.’ Müttefekun aleyh. Noktalı gayn ve râ harflerinin fethasıyla garaz (الغَرَضُ) “hedef ve kendisine atış yapılan şey” demektir.

1602. Hadis

وعن أنس رضي الله عنه قَالَ : نهى رسُولُ الله صلى الله عليه وسلم أن تُصْبَرَ البَهَائِمُ . متفق عَلَيْهِ . ومعناه : تُحْبَسُ لِلقَتْلِ .

Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem hayvanların bağlanıp hedef yapılarak öldürülmesini yasakladı. Müttefekun aleyh. Bunun anlamı, öldürülmek üzere hapsedilip alıkonulmalarıdır.

1603. Hadis

وعن أَبي عليٍّ سويدِ بن مُقَرِّنٍ رضي الله عنه قَالَ : لَقَدْ رَأَيْتُنِي سَابِعَ سَبْعَةٍ مِنْ بَنِي مُقَرِّنٍ مَا لَنَا خَادِمٌ إِلاَّ وَاحِدَةٌ لَطَمَهَا أصْغَرُنَا فَأَمَرَنَا رسولُ الله صلى الله عليه وسلم أنْ نُعْتِقَهَا . رواه مسلم . وفي روايةٍ : (( سَابعَ إخْوَةٍ لِي )) .

Ebû Ali Süveyd b. Mukarrin radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Kendimi Mukarrinoğullarından yedi kişinin yedincisi olarak gördüm; tek bir cariyeden başka hizmetçimiz yoktu. En küçüğümüz ona bir tokat attı; bunun üzerine Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem onu azat etmemizi bize emretti. Müslim rivayet etmiştir. Bir rivayette ise ‘kardeşlerimin yedincisi’ diye geçmektedir.

1604. Hadis

وعن أَبي مسعودٍ البدْرِيِّ رضي الله عنه قَالَ: كُنْتُ أضْرِبُ غُلامَاً لِي بالسَّوْطِ، فَسَمِعْتُ صَوْتاً مِنْ خَلْفِي : (( اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ )) فَلَمْ أفْهَمِ الصَّوْتِ مِنَ الغَضَبِ ، فَلَمَّا دَنَا مِنِّي إِذَا هُوَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم ، فإذا هُوَ يَقُولُ : (( اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ أنَّ اللهَ أقْدَرُ عَلَيْكَ مِنْكَ عَلَى هَذَا الغُلامِ )) . فَقُلتُ : لا أضْرِبُ مَمْلُوكاً بَعْدَهُ أَبَداً . وَفِي روايةٍ : فَسَقَطَ السَّوْطُ مِنْ يَدِي مِنْ هَيْبَتِهِ . وفي روايةٍ : فَقُلتُ : يَا رسولَ الله ، هُوَ حُرٌّ لِوَجْهِ اللهِ تَعَالَى ، فَقَالَ : (( أمَا لَوْ لَمْ تَفْعَلْ ، لَلَفَحَتْكَ النَّارُ ، أَوْ لَمَسَّتْكَ النَّارُ )) . رواه مسلم بهذه الروايات .

Ebû Mes'ûd el-Bedrî radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Kölemi kamçıyla dövüyordum. Arkamdan “Bil ki ey Ebû Mes'ûd!” diye bir ses işittim. Öfkemden dolayı sesi anlayamadım. Yanıma yaklaşınca bir de baktım ki o, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem imiş ve şöyle buyuruyor: “Bil ki ey Ebû Mes'ûd, Allah'ın senin üzerindeki kudreti, senin bu köle üzerindeki kudretinden daha fazladır.” Bunun üzerine ‘Bundan sonra ebediyen hiçbir köleyi dövmeyeceğim’ dedim. Bir rivayette: ‘Onun heybetinden kamçı elimden düştü’ denmektedir. Bir başka rivayette ise şöyledir: ‘Yâ Resûlallah, o Allah Teâlâ'nın rızası için hürdür’ dedim. Bunun üzerine şöyle buyurdu: “Dikkat et, eğer bunu yapmasaydın ateş yüzünü yakardı —veya ateş sana dokunurdu—.” Müslim bu rivayetlerle nakletmiştir.

1605. Hadis

وعن ابن عمر رضي الله عنهما : أنَّ النَّبيَّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( مَنْ ضَرَبَ غُلاَمَاً لَهُ حَدّاً لَمْ يَأتِهِ ، أَوْ لَطَمَهُ ، فإنَّ كَفَارَتَهُ أنْ يُعْتِقَهُ )) . رواه مسلم .

İbn Ömer radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildiğine göre Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim kölesini işlemediği bir suçtan dolayı döver ya da ona tokat atarsa, bunun kefâreti onu azat etmesidir.” Müslim rivayet etmiştir.

1606. Hadis

وعن هِشام بن حكيمِ بن حِزَامٍ رضي الله عنهما : أنَّه مَرَّ بالشَّامِ عَلَى أُنَاسٍ مِنَ الأَنْبَاطِ ، وَقَدْ أُقيِمُوا في الشَّمْسِ ، وَصُبَّ عَلَى رُؤُوسِهِمُ الزَّيْتُ ! فَقَالَ : مَا هَذَا ؟ قيل : يُعَذَّبُونَ في الخَرَاجِ - وفي رواية : حُبِسُوا في الجِزْيَةِ - فَقَالَ هِشَامٌ : أشهدُ لَسَمِعْتُ رسولَ الله صلى الله عليه وسلم ، يقولُ : (( إنَّ اللهَ يُعَذِّبُ الَّذِينَ يُعَذِّبُونَ النَّاس في الدُّنْيَا )) . فَدَخَلَ عَلَى الأمِيرِ ، فَحَدَّثَهُ ، فَأَمَرَ بِهِمْ فَخُلُّوا . رواه مسلم . (( الأنباط )) الفلاحون مِنَ العَجَمِ .

Hişâm b. Hakîm b. Hizâm radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildiğine göre o, Şam'da Nabatîlerden bir topluluğun yanından geçti; güneşte bekletilmişler ve başlarına zeytinyağı dökülmüştü! ‘Bu nedir?’ diye sordu. ‘Haraç yüzünden azap ediliyorlar’ -bir rivayette: ‘Cizye yüzünden hapsedildiler’- denildi. Bunun üzerine Hişâm şöyle dedi: ‘Şahitlik ederim ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle buyururken işittim: “Şüphesiz Allah, dünyada insanlara azap edenlere azap eder.”’ Ardından emîrin huzuruna girdi ve bunu ona anlattı. Emîr de onlar hakkında emir verdi ve serbest bırakıldılar. Müslim rivayet etmiştir. el-Enbât (الأَنْبَاط): Acemlerden olan çiftçilerdir.

1607. Hadis

وعن ابن عباس رضي الله عنهما ، قَالَ : رأى رسولُ الله صلى الله عليه وسلم حِمَاراً مَوْسُومَ الوَجْهِ ، فَأَنْكَرَ ذَلِكَ ؟ فَقَالَ : (( واللهِ لا أسِمُهُ إِلاَّ أقْصَى شَيْءٍ مِنَ الوَجْهِ )) وأمَرَ بِحِمَارِهِ فَكُوِيَ في جَاعِرَتَيْهِ ، فَهُوَ أوَّلُ مَنْ كَوَى الجَاعِرَتَيْنِ . رواه مسلم . (( الجَاعِرَتَانِ )) : نَاحِيَةُ الوَرِكَيْنِ حَوْلَ الدُّبُرِ .

İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem yüzü dağlanmış bir eşek gördü ve bunu hoş karşılamadı. [İbn Abbâs] dedi ki: “Vallahi onu yüzünden en uzak yerinden başka bir yerinden dağlamam.” Kendi eşeğinin getirilmesini emretti ve eşek kalça yumrularından dağlandı. Kalça yumrularını ilk dağlayan odur. Müslim rivayet etmiştir. el-Câ'iratân (الجَاعِرَتَانِ): Dübürün etrafındaki iki kalça tarafıdır.

1608. Hadis

وعنه : أنَّ النبيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّ عَلَيْهِ حِمَارٌ قَدْ وُسِمَ في وَجْهِهِ ، فَقَالَ : (( لَعَنَ اللهُ الَّذِي وَسَمَهُ )) . رواه مسلم . وفي رواية لمسلم أَيضاً: نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عَنِ الضَّرْبِ في الوَجْهِ ، وَعَنِ الوَسْمِ في الوَجْهِ .

Yine ondan rivayet edildiğine göre, Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanından yüzü dağlanmış bir eşek geçti. Bunun üzerine: “Onu dağlayana Allah lânet etsin” buyurdu. Müslim rivayet etmiştir. Yine Müslim'in bir rivayetinde şöyledir: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem yüze vurmaktan ve yüzü dağlamaktan nehyetti.