Binûn

44. Hadis

Kaynak: Riyâzü's-Sâlihîn · İmam Nevevî · Riyâzü's-Sâlihîn (Fahl tahkiki) · Türkçe çeviri

44. Hadis

وعن أنسٍ رضي الله عنه ، قَالَ : كَانَ ابنٌ لأبي طَلْحَةَ رضي الله عنه يَشتَكِي ، فَخَرَجَ أبُو طَلْحَةَ ، فَقُبِضَ الصَّبيُّ ، فَلَمَّا رَجَعَ أَبُو طَلْحَةَ ، قَالَ : مَا فَعَلَ ابْنِي ؟ قَالَتْ أمُّ سُلَيم وَهِيَ أمُّ الصَّبيِّ : هُوَ أَسْكَنُ مَا كَانَ ، فَقَرَّبَتْ إليه العَشَاءَ فَتَعَشَّى ، ثُمَّ أَصَابَ منْهَا ، فَلَمَّا فَرَغَ ، قَالَتْ : وَارُوا الصَّبيَّ فَلَمَّا أَصْبحَ أَبُو طَلْحَةَ أَتَى رسولَ الله صلى الله عليه وسلم فَأخْبَرَهُ ، فَقَالَ : (( أعَرَّسْتُمُ اللَّيلَةَ ؟ )) قَالَ : نَعَمْ ، قَالَ : (( اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمَا )) ، فَوَلَدَتْ غُلاماً ، فَقَالَ لي أَبُو طَلْحَةَ : احْمِلْهُ حَتَّى تَأْتِيَ بِهِ النَّبيَّ صلى الله عليه وسلم ، وَبَعَثَ مَعَهُ بِتَمَراتٍ ، فَقَالَ : (( أَمَعَهُ شَيءٌ ؟ )) قَالَ : نَعَمْ ، تَمَراتٌ ، فَأخَذَهَا النَّبيُّ صلى الله عليه وسلم فَمَضَغَهَا ، ثُمَّ أَخَذَهَا مِنْ فِيهِ فَجَعَلَهَا في فِيِّ الصَّبيِّ ، ثُمَّ حَنَّكَهُ وَسَمَّاهُ عَبدَ الله . مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . وفي رواية للبُخَارِيِّ : قَالَ ابنُ عُيَيْنَةَ : فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصارِ : فَرَأيْتُ تِسعَةَ أوْلادٍ كُلُّهُمْ قَدْ قَرَؤُوا القُرْآنَ ، يَعْنِي : مِنْ أوْلادِ عَبدِ الله المَولُودِ . وَفي رواية لمسلمٍ : مَاتَ ابنٌ لأبي طَلْحَةَ مِنْ أمِّ سُلَيمٍ ، فَقَالَتْ لأَهْلِهَا : لاَ تُحَدِّثُوا أَبَا طَلْحَةَ بابْنِهِ حَتَّى أَكُونَ أَنَا أُحَدِّثُهُ، فَجَاءَ فَقَرَّبَتْ إِلَيْه عَشَاءً فَأَكَلَ وَشَرِبَ، ثُمَّ تَصَنَّعَتْ لَهُ أَحْسَنَ مَا كَانَتْ تَصَنَّعُ قَبْلَ ذلِكَ ، فَوَقَعَ بِهَا . فَلَمَّا أَنْ رَأَتْ أَنَّهُ قَدْ شَبِعَ وأَصَابَ مِنْهَا ، قَالَتْ : يَا أَبَا طَلْحَةَ ، أَرَأَيتَ لو أنَّ قَوماً أعارُوا عَارِيَتَهُمْ أَهْلَ بَيتٍ فَطَلَبُوا عَارِيَتَهُمْ ، أَلَهُمْ أن يَمْنَعُوهُمْ ؟ قَالَ : لا ، فَقَالَتْ : فَاحْتَسِبْ ابْنَكَ ، قَالَ : فَغَضِبَ ، ثُمَّ قَالَ : تَرَكْتِني حَتَّى إِذَا تَلطَّخْتُ ، ثُمَّ أخْبَرتني بِابْنِي ؟! فانْطَلَقَ حَتَّى أَتَى رسولَ الله صلى الله عليه وسلم فَأخْبَرَهُ بِمَا كَانَ فَقَالَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم: (( بَارَكَ اللهُ في لَيْلَتِكُمَا )) ، قَالَ : فَحَمَلَتْ . قَالَ : وَكانَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم في سَفَرٍ وَهيَ مَعَهُ ، وَكَانَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم إِذَا أَتَى المَدِينَةَ مِنْ سَفَرٍ لاَ يَطْرُقُهَا طُرُوقاً فَدَنَوا مِنَ المَدِينَة ، فَضَرَبَهَا المَخَاضُ ، فَاحْتَبَسَ عَلَيْهَا أَبُو طَلْحَةَ ، وانْطَلَقَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم . قَالَ : يَقُولَ أَبُو طَلْحَةَ : إنَّكَ لَتَعْلَمُ يَا رَبِّ أَنَّهُ يُعْجِبُنِي أنْ أخْرُجَ مَعَ رسولِ الله صلى الله عليه وسلم إِذَا خَرَجَ وَأَدْخُلَ مَعَهُ إِذَا دَخَلَ وَقَدِ احْتَبَسْتُ بِمَا تَرَى ، تَقُولُ أُمُّ سُلَيْمٍ : يَا أَبَا طَلْحَةَ ، مَا أَجِدُ الَّذِي كُنْتُ أجدُ انْطَلِقْ ، فَانْطَلَقْنَا وَضَرَبَهَا المَخَاضُ حِينَ قَدِمَا فَوَلدَت غُلامَاً . فَقَالَتْ لِي أمِّي : يَا أنَسُ ، لا يُرْضِعْهُ أحَدٌ حَتَّى تَغْدُو بِهِ عَلَى رسولِ الله صلى الله عليه وسلم ، فَلَمَّا أصْبَحَ احْتَمَلْتُهُ فَانْطَلَقْتُ بِهِ إِلَى رسولِ الله صلى الله عليه وسلم .. وَذَكَرَ تَمَامَ الحَدِيثِ .

Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Ebû Talha radıyallâhu anh'ın bir oğlu rahatsızdı. Ebû Talha dışarı çıktı, o sırada çocuğun ruhu kabzedildi. Ebû Talha döndüğünde: ‘Oğlum ne yaptı?’ diye sordu. Çocuğun annesi olan Ümmü Süleym: ‘O şimdiye kadar olduğundan daha sakin’ dedi. Sonra önüne akşam yemeğini getirdi; [Ebû Talha] akşam yemeğini yedi, ardından da hanımıyla birlikte oldu. İşi bitince [Ümmü Süleym]: ‘Çocuğu defnedin’ dedi. Ebû Talha sabahlayınca Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanına geldi ve durumu ona haber verdi. [Resûlullah]: “Bu gece gerdeğe mi girdiniz?” diye sordu. O da: ‘Evet’ dedi. [Resûlullah]: “Allah'ım, ikisine de bereket ver” diye dua etti. Daha sonra [Ümmü Süleym] bir erkek çocuk doğurdu. Ebû Talha bana: ‘Onu kucağına al ve Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'e götür’ dedi; beraberinde birkaç hurma da gönderdi. [Nebî]: “Yanında bir şey var mı?” diye sordu. ‘Evet, birkaç hurma var’ dedi. Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem hurmaları aldı, çiğnedi, sonra ağzından alıp çocuğun ağzına koydu, ardından tahnîk yaptı (çiğnenmiş hurmayı damağına sürdü) ve ona Abdullah adını verdi. Müttefekun aleyh. Buhârî'nin bir rivayetinde şöyledir: İbn Uyeyne dedi ki: Ensardan bir adam şöyle dedi: ‘Ben dokuz evlat gördüm ki hepsi de Kur'ân'ı okumuşlardı.’ Yani doğan bu Abdullah'ın evlatlarından. Müslim'in bir rivayetinde ise şöyledir: Ebû Talha'nın Ümmü Süleym'den olan bir oğlu vefat etti. Ümmü Süleym ev halkına: ‘Ben kendim söyleyinceye kadar Ebû Talha'ya oğlundan bahsetmeyin’ dedi. [Ebû Talha] geldi, [Ümmü Süleym] önüne akşam yemeği getirdi; o da yedi ve içti. Sonra [Ümmü Süleym] onun için daha önce süslendiğinden daha güzel bir şekilde süslendi; o da hanımıyla birlikte oldu. [Ümmü Süleym] onun karnının doyduğunu ve kendisiyle birlikte olduğunu görünce: ‘Ey Ebû Talha! Ne dersin, bir topluluk bir ev halkına iâre (ödünç) bir şey verse, sonra da emanetlerini geri istese, onların buna engel olma hakları var mıdır?’ diye sordu. O: ‘Hayır’ dedi. Bunun üzerine [Ümmü Süleym]: ‘Öyleyse oğlunun ecrini Allah'tan bekle’ dedi. [Enes] dedi ki: [Ebû Talha] öfkelendi, sonra: ‘Cünüp oluncaya kadar beni bıraktın, sonra mı oğlumu bana haber verdin?!’ dedi. Hemen yola koyulup Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanına geldi ve olanları ona haber verdi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: “Allah gecenizi mübarek kılsın” buyurdu. [Enes] dedi ki: Bunun üzerine [Ümmü Süleym] hamile kaldı. [Enes] dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bir seferdeydi, [Ümmü Süleym] de onunla beraberdi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem seferden Medine'ye döndüğünde şehre gece vakti girmezdi. Medine'ye yaklaştıklarında [Ümmü Süleym'in] doğum sancısı tuttu. Ebû Talha onun başında kaldı, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ise yoluna devam etti. [Enes] dedi ki: Ebû Talha şöyle diyordu: ‘Yâ Rabbi! Sen biliyorsun ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem çıktığında onunla birlikte çıkmak, girdiğinde de onunla birlikte girmek hoşuma gider; fakat gördüğün sebeple alıkonuldum.’ Ümmü Süleym: ‘Ey Ebû Talha! Daha önce hissettiğim sancıyı artık hissetmiyorum, yola koyul’ dedi. Biz de yola koyulduk. İkisi Medine'ye vardıklarında [Ümmü Süleym'in] yine doğum sancısı tuttu ve bir erkek çocuk doğurdu. Annem bana: ‘Ey Enes! Sabahleyin onu Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e götürünceye kadar kimse onu emzirmesin’ dedi. Sabah olunca onu kucağıma aldım ve Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e götürdüm.. Râvi hadisin devamını zikretti.