25. Hadis
وعن أبي مالكٍ الحارث بن عاصم الأشعريِّ رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم : (( الطُّهُورُ شَطْرُ الإِيمان ، والحَمدُ لله تَمْلأُ الميزَانَ ، وَسُبْحَانَ الله والحَمدُ لله تَملآن - أَوْ تَمْلأُ - مَا بَينَ السَّماوات وَالأَرْضِ، والصَّلاةُ نُورٌ ، والصَّدقةُ بُرهَانٌ ، والصَّبْرُ ضِياءٌ ، والقُرْآنُ حُجةٌ لَكَ أَوْ عَلَيْكَ . كُلُّ النَّاسِ يَغْدُو فَبَائعٌ نَفسَهُ فَمُعْتِقُهَا أَوْ مُوبِقُها )) رواه مسلم .
Ebû Mâlik el-Hâris b. Âsım el-Eş'arî radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Temizlik imanın yarısıdır. ‘Elhamdülillâh’ mîzanı doldurur. ‘Sübhânallâhi velhamdülillâh’ gökler ile yer arasını doldururlar -ya da doldurur-. Namaz nurdur, sadaka burhandır (kesin delildir), sabır ziyadır (ışıktır), Kur'ân ise senin lehine ya da aleyhine bir delildir. İnsanların hepsi sabahleyin çıkar; kimisi nefsini satıp onu azat eder, kimisi de onu helâke sürükler.” Müslim rivayet etmiştir.
26. Hadis
وعن أبي سَعيد سعدِ بن مالكِ بنِ سنانٍ الخدري رضي الله عنهما : أَنَّ نَاساً مِنَ الأَنْصَارِ سَألوا رسولَ الله صلى الله عليه وسلم فَأعْطَاهُمْ ، ثُمَّ سَألوهُ فَأعْطَاهُمْ ، حَتَّى نَفِدَ مَا عِندَهُ ، فَقَالَ لَهُمْ حِينَ أنْفْقَ كُلَّ شَيءٍ بِيَدِهِ : (( مَا يَكُنْ عِنْدي مِنْ خَيْر فَلَنْ أدَّخِرَهُ عَنْكُمْ ، وَمَنْ يَسْتَعْفِفْ يُعِفهُ اللهُ ، وَمَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللهُ ، وَمَنْ يَتَصَبَّرْ يُصَبِّرْهُ اللهُ . وَمَا أُعْطِيَ أَحَدٌ عَطَاءً خَيْراً وَأوْسَعَ مِنَ الصَّبْر )) مُتَّفَقٌ عليه .
Ebû Saîd Sa'd b. Mâlik b. Sinân el-Hudrî radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildiğine göre ensardan birtakım insanlar Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den bir şeyler istediler, o da onlara verdi. Sonra tekrar istediler, yine verdi; nihayet yanındaki her şey tükendi. Elindeki her şeyi infak ettikten sonra onlara şöyle buyurdu: “Yanımda bir hayır bulunursa onu sizden asla esirgemem. Kim iffetli davranıp dilenmekten çekinirse Allah onu iffetli kılar; kim tok gözlü olursa Allah onu başkasına muhtaç etmez; kim de sabretmeye gayret ederse Allah ona sabır verir. Hiç kimseye sabırdan daha hayırlı ve daha geniş bir ihsan verilmemiştir.” Müttefekun aleyh.
27. Hadis
وعن أبي يحيى صهيب بن سنانٍ رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم : (( عَجَباً لأمْرِ المُؤمنِ إنَّ أمْرَهُ كُلَّهُ لَهُ خيرٌ ولَيسَ ذلِكَ لأَحَدٍ إلاَّ للمُؤْمِن : إنْ أَصَابَتْهُ سَرَّاءُ شَكَرَ فَكانَ خَيراً لَهُ ، وإنْ أصَابَتْهُ ضرَاءُ صَبَرَ فَكانَ خَيْراً لَهُ )) رواه مسلم .
Ebû Yahyâ Suheyb b. Sinân radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Mü'minin işine şaşılır! Doğrusu onun her işi kendisi için hayırdır ve bu, mü'minden başka hiç kimseye nasip olmaz: Başına sevindirici bir iş gelirse şükreder, bu onun için hayır olur; başına bir sıkıntı gelirse sabreder, bu da onun için hayır olur.” Müslim rivayet etmiştir.
28. Hadis
وعن أنَسٍ رضي الله عنه ، قَالَ : لَمَّا ثَقُلَ النَّبيُّ صلى الله عليه وسلم جَعلَ يَتَغَشَّاهُ الكَرْبُ ، فَقَالَتْ فَاطِمَةُ رضي الله عنها : وَاكَربَ أَبَتَاهُ . فقَالَ : (( لَيْسَ عَلَى أَبيكِ كَرْبٌ بَعْدَ اليَوْمِ )) فَلَمَّا مَاتَ ، قَالَتْ : يَا أَبَتَاهُ ، أَجَابَ رَبّاً دَعَاهُ ! يَا أَبتَاهُ ، جَنَّةُ الفِردَوسِ مَأْوَاهُ ! يَا أَبَتَاهُ ، إِلَى جبْريلَ نَنْعَاهُ ! فَلَمَّا دُفِنَ قَالَتْ فَاطِمَةُ رَضي الله عنها : أَطَابَتْ أنْفُسُكُمْ أنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُول الله صلى الله عليه وسلم التُّرَابَ ؟! رواه البخاري .
Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in hastalığı ağırlaşınca kendisini şiddetli bir ıstırap kaplamaya başladı. Fâtıma radıyallâhu anhâ: “Vah babacığımın çektiği ıstıraba!” dedi. Bunun üzerine [Resûlullah]: “Bugünden sonra babanın üzerinde hiçbir ıstırap olmayacak” buyurdu. Vefat ettiğinde [Fâtıma]: “Ey babacığım, kendisini davet eden Rabbine icabet etti! Ey babacığım, Firdevs cenneti onun durağıdır! Ey babacığım, vefat haberini Cebrâil'e duyuruyoruz!” dedi. Defnedildiğinde ise Fâtıma radıyallâhu anhâ: “Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in üzerine toprak atmaya gönlünüz nasıl razı oldu?!” dedi. Buhârî rivayet etmiştir.
29. Hadis
وعن أبي زَيدٍ أُسَامَةَ بنِ زيدِ بنِ حارثةَ مَوْلَى رسولِ الله صلى الله عليه وسلم وحِبِّه وابنِ حبِّه رضي اللهُ عنهما ، قَالَ : أرْسَلَتْ بنْتُ النَّبيِّ صلى الله عليه وسلم إنَّ ابْني قَد احْتُضِرَ فَاشْهَدنَا ، فَأَرْسَلَ يُقْرىءُ السَّلامَ ، ويقُولُ : (( إنَّ لله مَا أخَذَ وَلَهُ مَا أعطَى وَكُلُّ شَيءٍ عِندَهُ بِأجَلٍ مُسَمًّى فَلتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ )) فَأَرسَلَتْ إِلَيْهِ تُقْسِمُ عَلَيهِ لَيَأتِينَّهَا . فقامَ وَمَعَهُ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ ، وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ ، وَأُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ ، وَزَيْدُ بْنُ ثَابتٍ ، وَرجَالٌ رضي الله عنهم ، فَرُفعَ إِلَى رَسُول الله صلى الله عليه وسلم الصَّبيُّ ، فَأقْعَدَهُ في حِجْرِهِ وَنَفْسُهُ تَقَعْقَعُ ، فَفَاضَتْ عَينَاهُ فَقالَ سَعدٌ : يَا رسولَ الله ، مَا هَذَا ؟ فَقالَ : (( هذِهِ رَحمَةٌ جَعَلَها اللهُ تَعَالَى في قُلُوبِ عِبَادِهِ )) وفي رواية : (( فِي قُلُوبِ مَنْ شَاءَ مِنْ عِبَادِهِ ، وَإِنَّما يَرْحَمُ اللهُ مِنْ عِبادِهِ الرُّحَماءَ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . وَمَعنَى (( تَقَعْقَعُ )) : تَتَحرَّكُ وتَضْطَربُ .
Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in azatlısı, sevgilisi ve sevgilisinin oğlu Ebû Zeyd Üsâme b. Zeyd b. Hârise radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in kızı, “Oğlum ölmek üzere, yanımızda bulun” diye haber gönderdi. [Resûlullah] selâm söyleyerek şu haberi yolladı: “Aldığı da verdiği de Allah'ındır ve O'nun katında her şeyin belirlenmiş bir eceli vardır; sabretsin ve ecrini Allah'tan beklesin.” Bunun üzerine kızı, mutlaka yanına gelmesi için and vererek tekrar haber gönderdi. [Resûlullah] kalktı; beraberinde Sa'd b. Ubâde, Muâz b. Cebel, Übey b. Ka'b, Zeyd b. Sâbit ve daha başka kimseler radıyallâhu anhüm vardı. Çocuk Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e uzatıldı; onu kucağına oturttu, çocuğun nefesi gidip geliyor ve hırıldıyordu. [Resûlullah'ın] gözleri yaşla dolup taştı. Sa'd: “Yâ Resûlallah, bu nedir?” dedi. Şöyle buyurdu: “Bu, yüce Allah'ın kullarının kalplerine koyduğu bir merhamettir.” Bir başka rivayette ise şöyledir: “Kullarından dilediğinin kalplerine [koyduğu bir merhamettir]. Allah, kullarından ancak merhametli olanlara merhamet eder.” Müttefekun aleyh. Tekakau (تَقَعْقَعُ) kelimesinin anlamı “hareket edip çırpınmak” demektir.
30. Hadis
وعن صهيب رضي الله عنه : أنَّ رسولَ الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( كَانَ مَلِكٌ فيمَنْ كَانَ قَبلَكمْ وَكَانَ لَهُ سَاحِرٌ فَلَمَّا كَبِرَ قَالَ للمَلِكِ : إنِّي قَدْ كَبِرْتُ فَابْعَثْ إلَيَّ غُلاماً أُعَلِّمْهُ السِّحْرَ ؛ فَبَعثَ إِلَيْهِ غُلاماً يُعَلِّمُهُ ، وَكانَ في طرِيقِهِ إِذَا سَلَكَ رَاهِبٌ ، فَقَعدَ إِلَيْه وسَمِعَ كَلامَهُ فَأعْجَبَهُ ، وَكانَ إِذَا أتَى السَّاحِرَ ، مَرَّ بالرَّاهبِ وَقَعَدَ إِلَيْه ، فَإذَا أَتَى السَّاحِرَ ضَرَبَهُ ، فَشَكَا ذلِكَ إِلَى الرَّاهِب ، فَقَالَ : إِذَا خَشيتَ السَّاحِرَ ، فَقُلْ : حَبَسَنِي أَهْلِي ، وَإذَا خَشِيتَ أهلَكَ ، فَقُلْ : حَبَسَنِي السَّاحِرُ . فَبَيْنَما هُوَ عَلَى ذلِكَ إِذْ أَتَى عَلَى دَابَّةٍ عَظِيمَةٍ قَدْ حَبَسَتِ النَّاسَ ، فَقَالَ : اليَوْمَ أعْلَمُ السَّاحرُ أفْضَلُ أم الرَّاهبُ أفْضَلُ ؟ فَأخَذَ حَجَراً، فَقَالَ : اللَّهُمَّ إنْ كَانَ أمْرُ الرَّاهِبِ أَحَبَّ إِلَيْكَ مِنْ أمْرِ السَّاحِرِ فَاقْتُلْ هذِهِ الدّابَّةَ حَتَّى يَمضِي النَّاسُ ، فَرَمَاهَا فَقَتَلَها ومَضَى النَّاسُ ، فَأتَى الرَّاهبَ فَأَخبَرَهُ . فَقَالَ لَهُ الرَّاهبُ : أَيْ بُنَيَّ أَنْتَ اليَومَ أفْضَل منِّي قَدْ بَلَغَ مِنْ أَمْرِكَ مَا أَرَى ، وَإنَّكَ سَتُبْتَلَى ، فَإن ابْتُلِيتَ فَلاَ تَدُلَّ عَلَيَّ ؛ وَكانَ الغُلامُ يُبْرىءُ الأكْمَهَ وَالأَبْرصَ ، ويداوي النَّاسَ مِنْ سَائِرِ الأَدْوَاء . فَسَمِعَ جَليسٌ لِلملِكِ كَانَ قَدْ عَمِيَ ، فأتاه بَهَدَايا كَثيرَةٍ ، فَقَالَ : مَا ها هُنَا لَكَ أَجْمعُ إنْ أنتَ شَفَيتَنِي ، فَقَالَ : إنّي لا أشْفِي أحَداً إِنَّمَا يَشفِي اللهُ تَعَالَى ، فَإنْ آمَنْتَ بالله تَعَالَى دَعَوتُ اللهَ فَشفَاكَ ، فَآمَنَ بالله تَعَالَى فَشفَاهُ اللهُ تَعَالَى ، فَأَتَى المَلِكَ فَجَلسَ إِلَيْهِ كَما كَانَ يَجلِسُ ، فَقَالَ لَهُ المَلِكُ : مَنْ رَدّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ ؟ قَالَ : رَبِّي ، قَالَ : وَلَكَ رَبٌّ غَيري ؟ قَالَ : رَبِّي وَرَبُّكَ اللهُ ، فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الغُلامِ ، فَجيء بالغُلاَمِ ، فَقَالَ لَهُ المَلِكُ : أيْ بُنَيَّ ، قَدْ بَلَغَ مِنْ سِحْرِكَ مَا تُبْرىء الأَكْمَهَ وَالأَبْرَصَ وتَفْعَلُ وتَفْعَلُ ! فَقَالَ : إنِّي لا أَشْفي أحَداً ، إِنَّمَا يَشفِي الله تَعَالَى . فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الرَّاهبِ ؛ فَجِيء بالرَّاهبِ فَقيلَ لَهُ : ارجِعْ عَنْ دِينكَ ، فَأَبَى ، فَدَعَا بِالمِنْشَارِ فَوُضِعَ المِنْشَارُ في مَفْرق رَأسِهِ ، فَشَقَّهُ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ، ثُمَّ جِيءَ بِجَليسِ المَلِكِ فقيل لَهُ : ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ ، فَأَبَى ، فَوضِعَ المِنْشَارُ في مَفْرِق رَأسِهِ ، فَشَقَّهُ بِهِ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ، ثُمَّ جِيءَ بالغُلاَمِ فقيلَ لَهُ : ارْجِعْ عَنْ دِينكَ ، فَأَبَى ، فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أصْحَابهِ ، فَقَالَ : اذْهَبُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَاصْعَدُوا بِهِ الجَبَل ، فَإِذَا بَلَغْتُمْ ذِرْوَتَهُ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإلاَّ فَاطْرَحُوهُ . فَذَهَبُوا بِهِ فَصَعِدُوا بِهِ الجَبَلَ ، فَقَالَ : اللَّهُمَّ أكْفنيهمْ بِمَا شِئْتَ ، فَرَجَفَ بهِمُ الجَبلُ فَسَقَطُوا ، وَجاءَ يَمشي إِلَى المَلِكِ ، فَقَالَ لَهُ المَلِكُ : مَا فَعَلَ أصْحَابُكَ ؟ فَقَالَ : كَفَانِيهمُ الله تَعَالَى ، فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ : اذْهَبُوا بِهِ فاحْمِلُوهُ في قُرْقُورٍ وتَوَسَّطُوا بِهِ البَحْرَ ، فَإنْ رَجعَ عَنْ دِينِهِ وإِلاَّ فَاقْذِفُوهُ . فَذَهَبُوا بِهِ ، فَقَالَ : اللَّهُمَّ أكْفِنيهمْ بمَا شِئْتَ ، فانْكَفَأَتْ بِهمُ السَّفينةُ فَغَرِقُوا ، وَجَاء يَمْشي إِلَى المَلِكِ . فَقَالَ لَهُ المَلِكُ : مَا فعلَ أصْحَابُكَ ؟ فَقَالَ : كَفَانيهمُ الله تَعَالَى . فَقَالَ لِلمَلِكِ : إنَّكَ لَسْتَ بقَاتلي حَتَّى تَفْعَلَ مَا آمُرُكَ بِهِ . قَالَ : مَا هُوَ ؟ قَالَ : تَجْمَعُ النَّاسَ في صَعيدٍ وَاحدٍ وتَصْلُبُني عَلَى جِذْعٍ ، ثُمَّ خُذْ سَهْماً مِنْ كِنَانَتي ، ثُمَّ ضَعِ السَّهْمَ في كَبدِ القَوْسِ ثُمَّ قُلْ : بسْم الله ربِّ الغُلاَمِ ، ثُمَّ ارْمِني، فَإنَّكَ إِذَا فَعَلْتَ ذلِكَ قَتَلتَني، فَجَمَعَ النَّاسَ في صَعيد واحدٍ ، وَصَلَبَهُ عَلَى جِذْعٍ ، ثُمَّ أَخَذَ سَهْماً مِنْ كِنَانَتِهِ ، ثُمَّ وَضَعَ السَّهْمَ في كَبِدِ القَوْسِ ، ثُمَّ قَالَ : بِسمِ اللهِ ربِّ الغُلامِ ، ثُمَّ رَمَاهُ فَوقَعَ في صُدْغِهِ ، فَوَضَعَ يَدَهُ في صُدْغِهِ فَمَاتَ ، فَقَالَ النَّاسُ : آمَنَّا بِرَبِّ الغُلامِ ، فَأُتِيَ المَلِكُ فقيلَ لَهُ : أَرَأَيْتَ مَا كُنْتَ تَحْذَرُ قَدْ والله نَزَلَ بكَ حَذَرُكَ . قَدْ آمَنَ النَّاسُ . فَأَمَرَ بِالأُخْدُودِ بأفْواهِ السِّكَكِ فَخُدَّتْ وأُضْرِمَ فيهَا النِّيرانُ وَقَالَ : مَنْ لَمْ يَرْجعْ عَنْ دِينهِ فَأقْحموهُ فيهَا ، أَوْ قيلَ لَهُ: اقتَحِمْ فَفَعَلُوا حَتَّى جَاءت امْرَأةٌ وَمَعَهَا صَبيٌّ لَهَا ، فَتَقَاعَسَتْ أنْ تَقَعَ فيهَا، فَقَالَ لَهَا الغُلامُ : يَا أُمهْ اصْبِري فَإِنَّكِ عَلَى الحَقِّ ! )) رواه مسلم . (( ذِروَةُ الجَبَلِ )) : أعْلاهُ ، وَهيَ - بكَسْر الذَّال المُعْجَمَة وَضَمِّهَا - و(( القُرْقُورُ )) : بضَمِّ القَافَينِ نَوعٌ مِنَ السُّفُن وَ(( الصَّعيدُ )) هُنَا : الأَرضُ البَارِزَةُ وَ(( الأُخْدُودُ )) الشُّقُوقُ في الأَرضِ كَالنَّهْرِ الصَّغير ، وَ(( أُضْرِمَ )) : أوْقدَ ، وَ(( انْكَفَأتْ )) أَي : انْقَلَبَتْ ، وَ(( تَقَاعَسَتْ )) : تَوَقفت وجبنت .
Suheyb radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Sizden öncekiler içinde bir kral ve bu kralın bir sihirbazı vardı. Sihirbaz yaşlanınca krala: ‘Ben artık yaşlandım, bana bir delikanlı gönder de ona sihir öğreteyim’ dedi. Kral da öğretmesi için ona bir delikanlı gönderdi. Delikanlının geçtiği yolda bir rahip vardı. Delikanlı rahibin yanına oturdu, sözlerini dinledi ve hoşuna gitti. Sihirbaza giderken rahibe uğruyor ve yanında oturuyordu. Sihirbaza vardığında sihirbaz onu dövdü. Delikanlı bu durumu rahibe şikâyet etti. Rahip: ‘Sihirbazdan korktuğun zaman: Ailem beni alıkoydu, de; ailenden korktuğun zaman da: Sihirbaz beni alıkoydu, de’ dedi. Delikanlı bu hâl üzereyken insanları yolundan alıkoyan büyük bir canavara rastladı. Kendi kendine: ‘Sihirbaz mı daha üstün yoksa rahip mi daha üstün, bugün öğreneceğim’ dedi. Bir taş aldı ve: ‘Allah'ım! Eğer rahibin işi Sana sihirbazın işinden daha sevimli ise şu canavarı öldür de insanlar geçip gitsin’ dedi. Taşı atıp onu öldürdü ve insanlar geçip gitti. Rahibe gelip durumu ona haber verdi. Rahip ona: ‘Ey oğulcuğum! Sen bugün benden daha üstünsün, işin gördüğüm mertebeye ulaşmış. Şüphesiz sen imtihan edileceksin; imtihan edildiğin zaman sakın benim yerimi gösterme’ dedi. Delikanlı anadan doğma körü ve alaca hastasını iyileştiriyor, insanları diğer hastalıklardan da tedavi ediyordu. Kralın kör olmuş bir nedimi bunu işitti; birçok hediyeyle onun yanına geldi ve: ‘Eğer beni iyileştirirsen buradakilerin hepsi senindir’ dedi. Delikanlı: ‘Ben kimseyi iyileştiremem, şifayı ancak yüce Allah verir. Eğer yüce Allah'a iman edersen Allah'a dua ederim de sana şifa verir’ dedi. O da yüce Allah'a iman etti, yüce Allah da ona şifa verdi. Sonra kralın yanına geldi ve eskiden oturduğu gibi yanına oturdu. Kral ona: ‘Gözünü sana kim geri verdi?’ diye sordu. ‘Rabbim’ dedi. Kral: ‘Senin benden başka rabbin mi var?’ dedi. O da: ‘Benim de senin de Rabbin Allah'tır’ dedi. Kral onu yakalattı ve delikanlının yerini gösterinceye kadar kendisine işkence etmeye devam etti. Delikanlı getirildi. Kral ona: ‘Ey oğulcuğum! Sihrin anadan doğma körü ve alaca hastasını iyileştirecek, şunu şunu yapacak dereceye ulaşmış!’ dedi. Delikanlı: ‘Ben kimseyi iyileştiremem, şifayı ancak yüce Allah verir’ dedi. Kral onu da yakalattı ve rahibin yerini gösterinceye kadar kendisine işkence etmeye devam etti. Rahip getirildi ve kendisine: ‘Dininden dön’ denildi. Rahip kabul etmedi. Kral testere istedi; testere başının tam ortasına konuldu ve iki yanı yere düşünceye kadar onu ikiye biçti. Sonra kralın nedimi getirildi ve kendisine: ‘Dininden dön’ denildi. O da kabul etmedi. Testere başının tam ortasına konuldu ve iki yanı yere düşünceye kadar onunla ikiye biçildi. Sonra delikanlı getirildi ve kendisine: ‘Dininden dön’ denildi. O da kabul etmedi. Kral onu adamlarından birkaç kişiye teslim ederek: ‘Bunu falan dağa götürün ve onunla dağa çıkın. Zirvesine ulaştığınızda dininden dönerse ne âlâ, aksi takdirde onu aşağı atın’ dedi. Onu götürüp dağa çıkardılar. Delikanlı: ‘Allah'ım! Dilediğin şekilde beni bunlardan kurtar’ dedi. Dağ onları sarsıverdi de aşağı düştüler. Delikanlı yürüyerek kralın yanına geldi. Kral ona: ‘Yanındakiler ne yaptı?’ diye sordu. O da: ‘Yüce Allah beni onlardan kurtardı’ dedi. Kral onu yine adamlarından birkaç kişiye teslim ederek: ‘Bunu götürün, bir kurkûra bindirip denizin ortasına kadar gidin. Dininden dönerse ne âlâ, aksi takdirde onu denize atın’ dedi. Onu götürdüler. Delikanlı: ‘Allah'ım! Dilediğin şekilde beni bunlardan kurtar’ dedi. Gemi içindekilerle birlikte alabora oldu ve boğuldular. Delikanlı yine yürüyerek kralın yanına geldi. Kral ona: ‘Yanındakiler ne yaptı?’ diye sordu. O da: ‘Yüce Allah beni onlardan kurtardı’ dedi. Ardından krala: ‘Benim sana emredeceğim şeyi yapmadıkça beni öldüremezsin’ dedi. Kral: ‘O nedir?’ diye sordu. Delikanlı şöyle dedi: ‘İnsanları tek bir düzlüğe toplarsın ve beni bir kütüğün üzerine asarsın. Sonra sadağımdan bir ok al, oku yayın ortasına yerleştir, sonra: Delikanlının Rabbi olan Allah'ın adıyla, de ve bana at. İşte bunu yaparsan beni öldürebilirsin.’ Kral insanları tek bir düzlüğe topladı, delikanlıyı bir kütüğün üzerine astı, sonra onun sadağından bir ok aldı, oku yayın ortasına yerleştirdi, sonra: ‘Delikanlının Rabbi olan Allah'ın adıyla’ dedi ve oku ona attı. Ok delikanlının şakağına saplandı. Delikanlı elini şakağına koydu ve öldü. Bunun üzerine insanlar: ‘Delikanlının Rabbine iman ettik!’ dediler. Kralın yanına gelinerek kendisine: ‘Korkmakta olduğun şeyi gördün mü? Vallahi korktuğun şey başına geldi; insanlar iman etti’ denildi. Kral da sokak başlarına hendekler kazılmasını emretti; hendekler kazıldı ve içlerinde ateşler tutuşturuldu. Kral: ‘Kim dininden dönmezse onu zorla ateşin içine atın’ dedi ya da o kimseye ‘Atla!’ denildi. Emredileni yaptılar; nihayet beraberinde çocuğu bulunan bir kadın geldi. Kadın ateşin içine düşmekten çekinip duraksadı. Çocuk ona: ‘Anneciğim, sabret! Şüphesiz sen hak üzeresin!’ dedi.” Müslim rivayet etmiştir. Zirvetü'l-cebel (ذِرْوَةُ الجَبَلِ) —noktalı zâl harfinin kesresi ve zammesiyle— “dağın en yüksek yeri” demektir. İki kâf harfinin zammesiyle okunan el-kurkûr (القُرْقُورُ) “bir tür gemi” demektir. Es-saîd (الصَّعِيدُ) burada “açık ve düz arazi” anlamındadır. El-uhdûd (الأُخْدُودُ) “yerde küçük nehir gibi açılan yarıklar ve hendekler” demektir. Udrime (أُضْرِمَ) “tutuşturuldu”, inkefeet (انْكَفَأَتْ) “ters döndü ve alabora oldu”, tekâaset (تَقَاعَسَتْ) ise “duraksadı ve çekindi” demektir.
31. Hadis
وعن أنس رضي الله عنه ، قَالَ : مَرَّ النَّبيُّ صلى الله عليه وسلم بامرأةٍ تَبكي عِنْدَ قَبْرٍ ، فَقَالَ : (( اتّقِي الله واصْبِري )) فَقَالَتْ : إِليْكَ عَنِّي ؛ فإِنَّكَ لم تُصَبْ بمُصِيبَتي وَلَمْ تَعرِفْهُ ، فَقيلَ لَهَا : إنَّه النَّبيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَتَتْ بَابَ النَّبيِّ صلى الله عليه وسلم ، فَلَمْ تَجِدْ عِنْدَهُ بَوَّابينَ ، فقالتْ : لَمْ أعْرِفكَ ، فَقَالَ : (( إنَّمَا الصَّبْرُ عِنْدَ الصَّدْمَةِ الأُولى )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . وفي رواية لمسلم : (( تبكي عَلَى صَبيٍّ لَهَا )) .
Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem bir kabrin başında ağlayan bir kadının yanından geçti ve ona: “Allah'tan kork ve sabret” buyurdu. Kadın, onu tanımayarak: ‘Çekil başımdan! Zira benim başıma gelen musibet senin başına gelmedi’ dedi. Kendisine: ‘O, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'dir’ denildi. Bunun üzerine kadın Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'in kapısına geldi; kapısında kapıcılar bulamadı ve: ‘Sizi tanıyamadım’ dedi. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem de: “Sabır ancak musibetin ilk çarptığı andadır” buyurdu. Müttefekun aleyh. Müslim'in bir rivayetinde: “küçük çocuğu için ağlayan [bir kadın]” şeklindedir.
32. Hadis
وعن أبي هريرة رضي الله عنه : أنَّ رسولَ الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( يَقُولُ اللهُ تَعَالَى : مَا لعَبدِي المُؤْمِنِ عِنْدِي جَزَاءٌ إِذَا قَبَضْتُ صَفِيَّهُ مِنْ أهْلِ الدُّنْيَا ثُمَّ احْتَسَبَهُ إلاَّ الجَنَّةَ )) رواه البخاري .
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah Teâlâ şöyle buyurur: Mü'min kulumun dünya ehlinden çok sevdiği dostunun canını aldığımda, mükâfatını Allah'tan bekleyerek sabrederse, katımda onun karşılığı ancak cennettir.” Buhârî rivayet etmiştir.
33. Hadis
وعن عائشةَ رضيَ الله عنها: أَنَّهَا سَألَتْ رسولَ الله صلى الله عليه وسلم عَنِ الطّاعُونِ، فَأَخْبَرَهَا أنَّهُ كَانَ عَذَاباً يَبْعَثُهُ اللهُ تَعَالَى عَلَى مَنْ يشَاءُ ، فَجَعَلَهُ اللهُ تعالى رَحْمَةً للْمُؤْمِنينَ ، فَلَيْسَ مِنْ عَبْدٍ يَقَعُ في الطَّاعُونِ فيمكثُ في بلدِهِ صَابراً مُحْتَسِباً يَعْلَمُ أنَّهُ لا يصيبُهُ إلاَّ مَا كَتَبَ اللهُ لَهُ إلاَّ كَانَ لَهُ مِثْلُ أجْرِ الشّهيدِ . رواه البخاري .
Âişe radıyallâhu anhâ'dan rivayet edildiğine göre kendisi Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e tâûnu (veba salgını) sordu. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem de ona bunun, Allah Teâlâ'nın dilediği kimseler üzerine gönderdiği bir azap olduğunu, sonra Allah Teâlâ'nın onu mü'minler için bir rahmet kıldığını; tâûna yakalanan hiçbir kul yoktur ki Allah'ın kendisi için yazdığından başkasının başına gelmeyeceğini bilerek, sabredip ecrini Allah'tan bekleyerek beldesinde kalmaya devam etsin de kendisine şehid ecri gibi ecir verilmesin, diye haber verdi. Buhârî rivayet etmiştir.
34. Hadis
وعن أنس رضي الله عنه ، قَالَ : سمعتُ رسولَ الله صلى الله عليه وسلم ، يقول : (( إنَّ الله عز وجل ، قَالَ : إِذَا ابْتَلَيْتُ عبدي بحَبيبتَيه فَصَبرَ عَوَّضتُهُ مِنْهُمَا الجَنَّةَ )) يريد عينيه ، رواه البخاري .
Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'i şöyle derken işittim: “Şüphesiz Allah azze ve celle şöyle buyurdu: Kulumu iki sevgilisiyle imtihan ettiğimde sabrederse, o ikisine karşılık ona cenneti veririm.” İki sevgilisiyle iki gözünü kastediyor. Buhârî rivayet etmiştir.
35. Hadis
وعن عطَاء بن أبي رَباحٍ ، قَالَ : قَالَ لي ابنُ عَباسٍ رضي اللهُ عنهما : ألاَ أُريكَ امْرَأةً مِنْ أَهْلِ الجَنَّة ؟ فَقُلْتُ: بَلَى، قَالَ : هذِهِ المَرْأةُ السَّوداءُ أتتِ النَّبيَّ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَتْ : إنّي أُصْرَعُ ، وإِنِّي أتَكَشَّفُ ، فادْعُ الله تَعَالَى لي . قَالَ : (( إنْ شئْتِ صَبَرتِ وَلَكِ الجَنَّةُ ، وَإنْ شئْتِ دَعَوتُ الله تَعَالَى أنْ يُعَافِيكِ )) فَقَالَتْ : أَصْبِرُ ، فَقَالَتْ : إنِّي أتَكَشَّفُ فَادعُ الله أنْ لا أَتَكَشَّف ، فَدَعَا لَهَا . مُتَّفَقٌ عَلَيهِ .
Atâ b. Ebû Rebâh'tan rivayet edildi; dedi ki: İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ bana: ‘Sana cennet ehlinden bir kadın göstereyim mi?’ dedi. Ben: ‘Evet’ dedim. Dedi ki: ‘İşte şu siyâhî kadın Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'e geldi ve: ‘Beni sara tutuyor ve üstüm başım açılıyor; benim için Allah Teâlâ'ya dua et’ dedi. [Peygamber]: “Dilersen sabredersin, sana cennet vardır; dilersen de sana şifa vermesi için Allah Teâlâ'ya dua ederim” buyurdu. Kadın: ‘Sabrederim’ dedi; ardından: ‘Ancak üstüm başım açılıyor, açılmamam için Allah'a dua et’ dedi. Bunun üzerine [Peygamber] onun için dua etti.’ Müttefekun aleyh.
36. Hadis
وعن أبي عبد الرحمانِ عبدِ الله بنِ مسعودٍ رضي الله عنه ، قَالَ : كَأَنِّي أنْظُرُ إِلَى رسولِ الله صلى الله عليه وسلم يَحْكِي نَبِيّاً مِنَ الأَنْبِياءِ ، صَلَواتُ الله وَسَلامُهُ عَلَيْهمْ ، ضَرَبه قَوْمُهُ فَأدْمَوهُ ، وَهُوَ يَمْسَحُ الدَّمَ عَنْ وَجْهِهِ ، يَقُولُ : (( اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِقَومي ، فَإِنَّهُمْ لا يَعْلَمونَ )) مُتَّفَقٌ علَيهِ .
Ebû Abdurrahmân Abdullah b. Mes'ûd radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Kavminin dövüp kanlar içinde bıraktığı bir peygamberin -Allah'ın salât ve selâmı onların üzerine olsun- yüzünden kanı silerken “Allah'ım! Kavmimi bağışla; çünkü onlar bilmiyorlar” deyişini anlatan Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e sanki şu an bakıyor gibiyim. Müttefekun aleyh.
37. Hadis
وعن أبي سعيدٍ وأبي هريرةَ رضيَ الله عنهما ، عن النَّبيِّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( مَا يُصيبُ المُسْلِمَ مِنْ نَصَبٍ ، وَلاَ وَصَبٍ، وَلاَ هَمٍّ ، وَلاَ حَزَنٍ ، وَلاَ أذَىً ، وَلاَ غَمٍّ ، حَتَّى الشَّوكَةُ يُشَاكُهَا إلاَّ كَفَّرَ اللهُ بِهَا مِنْ خَطَاياهُ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . و(( الوَصَبُ )) : المرض .
Ebû Saîd ve Ebû Hüreyre radıyallâhu anhümâ'dan, Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'den rivayet edildi; şöyle buyurdu: “Müslümanın başına gelen hiçbir yorgunluk, hastalık, tasa, keder, eziyet ve gam yoktur ki, hatta kendisine batan bir dikene varıncaya kadar, Allah bunları onun hatalarına keffâret kılmasın.” Müttefekun aleyh. el-Vasab (الوَصَبُ) “hastalık” demektir.
38. Hadis
وعن ابنِ مسعودٍ رضي الله عنه ، قَالَ : دخلتُ عَلَى النَّبيِّ صلى الله عليه وسلم وهو يُوعَكُ ، فقلت : يَا رسُولَ الله ، إنَّكَ تُوْعَكُ وَعْكاً شَدِيداً ، قَالَ : (( أجَلْ ، إنِّي أوعَكُ كمَا يُوعَكُ رَجُلانِ مِنكُمْ )) قلْتُ: ذلِكَ أن لَكَ أجْرينِ ؟ قَالَ : (( أَجَلْ ، ذلِكَ كَذلِكَ ، مَا مِنْ مُسْلِمٍ يُصيبُهُ أذىً ، شَوْكَةٌ فَمَا فَوقَهَا إلاَّ كَفَّرَ اللهُ بهَا سَيِّئَاتِهِ ، وَحُطَّتْ عَنْهُ ذُنُوبُهُ كَمَا تَحُطُّ الشَّجَرَةُ وَرَقَهَا )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . وَ(( الوَعْكُ )) : مَغْثُ الحُمَّى ، وَقيلَ : الحُمَّى .
İbn Mes'ûd radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem sıtmadan ıstırap çekerken yanına girdim ve: Ey Allah'ın Resûlü, gerçekten çok şiddetli bir sıtma çekiyorsun, dedim. Buyurdu ki: “Evet, ben sizden iki kişinin çektiği kadar sıtma çekerim.” Bunun sebebi sana iki kat ecir verilmesi midir? dedim. Buyurdu ki: “Evet, öyledir. Bir Müslümanın başına diken batması ve daha büyüğü bir eziyet gelmez ki, Allah bu sebeple onun kötülüklerini örtmesin ve ağacın yapraklarını döktüğü gibi günahları kendisinden dökülmesin.” Müttefekun aleyh. el-Va'k (الوَعْكُ) “sıtmanın verdiği kırgınlık ve ıstırap” demektir; “sıtma” olduğu da söylenmiştir.
39. Hadis
وعن أبي هريرة رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ الله صلى الله عليه وسلم : (( مَنْ يُرِدِ اللهُ بِهِ خَيْراً يُصِبْ مِنْهُ )) رواه البخاري . وَضَبَطُوا (( يُصِبْ )) بفَتْح الصَّاد وكَسْرها .
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah kimin hakkında hayır dilerse onu musibete uğratır.” Buhârî rivayet etmiştir. Âlimler yusab / yusib (يُصِبْ) kelimesini sâd harfinin fethasıyla ve kesrasıyla zabtetmişlerdir.
40. Hadis
وعن أنس رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم : (( لا يَتَمَنَّيَنَّ أَحَدُكُمُ المَوتَ لضُرٍّ أَصَابَهُ، فَإِنْ كَانَ لاَ بُدَّ فاعلاً ، فَليَقُلْ : اللَّهُمَّ أحْيني مَا كَانَتِ الحَيَاةُ خَيراً لِي، وَتَوفّنِي إِذَا كَانَتِ الوَفَاةُ خَيراً لي )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ .
Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Sizden biri başına gelen bir sıkıntıdan dolayı sakın ölümü temenni etmesin. Eğer mutlaka yapacaksa şöyle desin: Allah'ım! Yaşamak benim için hayırlı olduğu sürece beni yaşat; ölüm benim için hayırlı olduğunda da canımı al.” Müttefekun aleyh.
41. Hadis
وعن أبي عبد الله خَبَّاب بنِ الأَرتِّ رضي الله عنه ، قَالَ : شَكَوْنَا إِلَى رسولِ الله صلى الله عليه وسلم وَهُوَ متَوَسِّدٌ بُرْدَةً لَهُ في ظلِّ الكَعْبَةِ ، فقُلْنَا : أَلاَ تَسْتَنْصِرُ لَنَا ألاَ تَدْعُو لَنا ؟ فَقَالَ : (( قَدْ كَانَ مَنْ قَبْلَكُمْ يُؤْخَذُ الرَّجُلُ فَيُحْفَرُ لَهُ في الأرضِ فَيُجْعَلُ فِيهَا ، ثُمَّ يُؤْتَى بِالمِنْشَارِ فَيُوضَعُ عَلَى رَأسِهِ فَيُجْعَلُ نصفَينِ ، وَيُمْشَطُ بأمْشَاطِ الحَديدِ مَا دُونَ لَحْمِه وَعَظْمِهِ ، مَا يَصُدُّهُ ذلِكَ عَنْ دِينِهِ ، وَاللهِ لَيُتِمَّنَّ الله هَذَا الأَمْر حَتَّى يَسيرَ الرَّاكبُ مِنْ صَنْعَاءَ إِلَى حَضْرَموتَ لاَ يَخَافُ إلاَّ اللهَ والذِّئْب عَلَى غَنَمِهِ ، ولكنكم تَسْتَعجِلُونَ )) رواه البخاري . وفي رواية : (( وَهُوَ مُتَوَسِّدٌ بُرْدَةً وَقَدْ لَقِينا مِنَ المُشْرِكِينَ شدَّةً )) .
Ebû Abdullah Habbâb b. el-Eret radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem Kâbe'nin gölgesinde kendine ait bir bürdeyi (hırkayı) yastık edinmişken ona halimizden şikâyette bulunduk ve: ‘Bizim için yardım istemeyecek misin, bizim için dua etmeyecek misin?’ dedik. Bunun üzerine şöyle buyurdu: “Sizden öncekilerden bir adam yakalanır, onun için yerde bir çukur kazılır ve oraya konulurdu. Sonra testere getirilir, başının üzerine konulup ikiye biçilirdi. Eti ve kemiğinin altındaki [sinirlere] varıncaya kadar demir taraklarla taranırdı da bu yapılanlar onu dininden döndürmezdi. Vallahi, Allah bu işi mutlaka tamamlayacaktır; öyle ki binekli bir yolcu San'â'dan Hadramut'a kadar gidecek, Allah'tan ve koyunları hususunda kurttan başka hiçbir şeyden korkmayacaktır. Fakat siz acele ediyorsunuz.” Buhârî rivayet etmiştir. Bir rivayette ise şöyledir: “O bir bürdeyi yastık edinmişken [ona şikâyette bulunduk]; müşriklerden gerçekten şiddetli bir eziyet görmüştük.”
42. Hadis
وعن ابن مسعودٍ رضي الله عنه ، قَالَ : لَمَّا كَانَ يَومُ حُنَينٍ آثَرَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم نَاساً في القسْمَةِ ، فَأعْطَى الأقْرَعَ بْنَ حَابسٍ مئَةً مِنَ الإِبِلِ ، وَأَعْطَى عُيَيْنَة بْنَ حصن مِثْلَ ذلِكَ ، وَأَعطَى نَاساً مِنْ أشْرافِ العَرَبِ وآثَرَهُمْ يَوْمَئِذٍ في القسْمَةِ . فَقَالَ رَجُلٌ : واللهِ إنَّ هذِهِ قِسْمَةٌ مَا عُدِلَ فِيهَا ، وَمَا أُريدَ فيهَا وَجْهُ اللهِ ، فَقُلْتُ : وَاللهِ لأُخْبِرَنَّ رسولَ الله صلى الله عليه وسلم ، فَأَتَيْتُهُ فَأخْبَرتُهُ بمَا قَالَ ، فَتَغَيَّرَ وَجْهُهُ حَتَّى كَانَ كالصِّرْفِ . ثُمَّ قَالَ : (( فَمَنْ يَعْدِلُ إِذَا لم يَعْدِلِ اللهُ وَرسولُهُ ؟ )) ثُمَّ قَالَ : (( يَرْحَمُ اللهُ مُوسَى قَدْ أُوذِيَ بأكْثَرَ مِنْ هَذَا فَصَبر )) . فَقُلْتُ : لاَ جَرَمَ لاَ أرْفَعُ إِلَيْه بَعدَهَا حَدِيثاً . مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . وَقَوْلُهُ : (( كالصِّرْفِ )) هُوَ بِكَسْرِ الصَّادِ المُهْمَلَةِ : وَهُوَ صِبْغٌ أحْمَر .
İbn Mes'ûd radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Huneyn günü olduğunda Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ganimet taksiminde bazı insanları tercih etti. el-Akra' b. Hâbis'e yüz deve verdi, Uyeyne b. Hısn'a da onun kadar verdi. Arap eşrafından birtakım insanlara da verdi ve o gün taksimde onları tercih etti. Bunun üzerine bir adam: ‘Vallahi bu, içinde adalet gözetilmeyen ve kendisiyle Allah'ın rızası kastedilmeyen bir taksimdir!’ dedi. Ben de: ‘Vallahi Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e kesinlikle haber vereceğim’ dedim. Yanına vardım ve adamın ne dediğini kendisine haber verdim. Yüzünün rengi değişti, hatta sırf gibi oldu. Sonra: “Allah ve Resûlü adaletli davranmazsa kim adaletli davranır?” buyurdu. Ardından şöyle buyurdu: “Allah Mûsâ'ya rahmet etsin; bundan daha fazlasıyla eziyete uğradı da sabretti.” Ben de kendi kendime: ‘Artık bundan sonra ona asla bir söz taşımayacağım’ dedim. Müttefekun aleyh. Hadiste geçen ke's-sırf (كَالصِّرْفِ) kelimesi, noktasız sâd harfinin kesresiyle okunur ve “kırmızı bir boya” demektir.
43. Hadis
وعن أنسٍ رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم : (( إِذَا أَرَادَ الله بعبدِهِ الخَيرَ عَجَّلَ لَهُ العُقُوبَةَ في الدُّنْيا ، وَإِذَا أَرَادَ اللهُ بِعَبدِهِ الشَّرَّ أمْسَكَ عَنْهُ بذَنْبِهِ حَتَّى يُوَافِيَ بِهِ يومَ القِيَامَةِ )) . وَقالَ النَّبيُّ صلى الله عليه وسلم : (( إنَّ عِظَمَ الجَزَاءِ مَعَ عِظَمِ البَلاَءِ ، وَإنَّ اللهَ تَعَالَى إِذَا أَحَبَّ قَوْماً ابْتَلاَهُمْ ، فَمَنْ رَضِيَ فَلَهُ الرِّضَا ، وَمَنْ سَخِطَ فَلَهُ السُّخْطُ )) رواه الترمذي ، وَقالَ: (( حديث حسن )).
Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah kulu için hayır dilediğinde onun cezasını dünyada peşin verir. Allah kulu için şer dilediğinde ise kıyamet günü onu günahıyla tam olarak huzuruna çıkarıncaya kadar günahının cezasını erteler.” Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem yine şöyle buyurdu: “Mükâfatın büyüklüğü belânın büyüklüğü iledir. Şüphesiz Allah Teâlâ bir topluluğu sevdiğinde onları sınar; kim razı olursa ona rıza vardır, kim de hoşnutsuzluk gösterirse ona gazap vardır.” Tirmizî rivayet etmiş ve “Hasen bir hadistir” demiştir.
44. Hadis
وعن أنسٍ رضي الله عنه ، قَالَ : كَانَ ابنٌ لأبي طَلْحَةَ رضي الله عنه يَشتَكِي ، فَخَرَجَ أبُو طَلْحَةَ ، فَقُبِضَ الصَّبيُّ ، فَلَمَّا رَجَعَ أَبُو طَلْحَةَ ، قَالَ : مَا فَعَلَ ابْنِي ؟ قَالَتْ أمُّ سُلَيم وَهِيَ أمُّ الصَّبيِّ : هُوَ أَسْكَنُ مَا كَانَ ، فَقَرَّبَتْ إليه العَشَاءَ فَتَعَشَّى ، ثُمَّ أَصَابَ منْهَا ، فَلَمَّا فَرَغَ ، قَالَتْ : وَارُوا الصَّبيَّ فَلَمَّا أَصْبحَ أَبُو طَلْحَةَ أَتَى رسولَ الله صلى الله عليه وسلم فَأخْبَرَهُ ، فَقَالَ : (( أعَرَّسْتُمُ اللَّيلَةَ ؟ )) قَالَ : نَعَمْ ، قَالَ : (( اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمَا )) ، فَوَلَدَتْ غُلاماً ، فَقَالَ لي أَبُو طَلْحَةَ : احْمِلْهُ حَتَّى تَأْتِيَ بِهِ النَّبيَّ صلى الله عليه وسلم ، وَبَعَثَ مَعَهُ بِتَمَراتٍ ، فَقَالَ : (( أَمَعَهُ شَيءٌ ؟ )) قَالَ : نَعَمْ ، تَمَراتٌ ، فَأخَذَهَا النَّبيُّ صلى الله عليه وسلم فَمَضَغَهَا ، ثُمَّ أَخَذَهَا مِنْ فِيهِ فَجَعَلَهَا في فِيِّ الصَّبيِّ ، ثُمَّ حَنَّكَهُ وَسَمَّاهُ عَبدَ الله . مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . وفي رواية للبُخَارِيِّ : قَالَ ابنُ عُيَيْنَةَ : فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصارِ : فَرَأيْتُ تِسعَةَ أوْلادٍ كُلُّهُمْ قَدْ قَرَؤُوا القُرْآنَ ، يَعْنِي : مِنْ أوْلادِ عَبدِ الله المَولُودِ . وَفي رواية لمسلمٍ : مَاتَ ابنٌ لأبي طَلْحَةَ مِنْ أمِّ سُلَيمٍ ، فَقَالَتْ لأَهْلِهَا : لاَ تُحَدِّثُوا أَبَا طَلْحَةَ بابْنِهِ حَتَّى أَكُونَ أَنَا أُحَدِّثُهُ، فَجَاءَ فَقَرَّبَتْ إِلَيْه عَشَاءً فَأَكَلَ وَشَرِبَ، ثُمَّ تَصَنَّعَتْ لَهُ أَحْسَنَ مَا كَانَتْ تَصَنَّعُ قَبْلَ ذلِكَ ، فَوَقَعَ بِهَا . فَلَمَّا أَنْ رَأَتْ أَنَّهُ قَدْ شَبِعَ وأَصَابَ مِنْهَا ، قَالَتْ : يَا أَبَا طَلْحَةَ ، أَرَأَيتَ لو أنَّ قَوماً أعارُوا عَارِيَتَهُمْ أَهْلَ بَيتٍ فَطَلَبُوا عَارِيَتَهُمْ ، أَلَهُمْ أن يَمْنَعُوهُمْ ؟ قَالَ : لا ، فَقَالَتْ : فَاحْتَسِبْ ابْنَكَ ، قَالَ : فَغَضِبَ ، ثُمَّ قَالَ : تَرَكْتِني حَتَّى إِذَا تَلطَّخْتُ ، ثُمَّ أخْبَرتني بِابْنِي ؟! فانْطَلَقَ حَتَّى أَتَى رسولَ الله صلى الله عليه وسلم فَأخْبَرَهُ بِمَا كَانَ فَقَالَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم: (( بَارَكَ اللهُ في لَيْلَتِكُمَا )) ، قَالَ : فَحَمَلَتْ . قَالَ : وَكانَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم في سَفَرٍ وَهيَ مَعَهُ ، وَكَانَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم إِذَا أَتَى المَدِينَةَ مِنْ سَفَرٍ لاَ يَطْرُقُهَا طُرُوقاً فَدَنَوا مِنَ المَدِينَة ، فَضَرَبَهَا المَخَاضُ ، فَاحْتَبَسَ عَلَيْهَا أَبُو طَلْحَةَ ، وانْطَلَقَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم . قَالَ : يَقُولَ أَبُو طَلْحَةَ : إنَّكَ لَتَعْلَمُ يَا رَبِّ أَنَّهُ يُعْجِبُنِي أنْ أخْرُجَ مَعَ رسولِ الله صلى الله عليه وسلم إِذَا خَرَجَ وَأَدْخُلَ مَعَهُ إِذَا دَخَلَ وَقَدِ احْتَبَسْتُ بِمَا تَرَى ، تَقُولُ أُمُّ سُلَيْمٍ : يَا أَبَا طَلْحَةَ ، مَا أَجِدُ الَّذِي كُنْتُ أجدُ انْطَلِقْ ، فَانْطَلَقْنَا وَضَرَبَهَا المَخَاضُ حِينَ قَدِمَا فَوَلدَت غُلامَاً . فَقَالَتْ لِي أمِّي : يَا أنَسُ ، لا يُرْضِعْهُ أحَدٌ حَتَّى تَغْدُو بِهِ عَلَى رسولِ الله صلى الله عليه وسلم ، فَلَمَّا أصْبَحَ احْتَمَلْتُهُ فَانْطَلَقْتُ بِهِ إِلَى رسولِ الله صلى الله عليه وسلم .. وَذَكَرَ تَمَامَ الحَدِيثِ .
Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Ebû Talha radıyallâhu anh'ın bir oğlu rahatsızdı. Ebû Talha dışarı çıktı, o sırada çocuğun ruhu kabzedildi. Ebû Talha döndüğünde: ‘Oğlum ne yaptı?’ diye sordu. Çocuğun annesi olan Ümmü Süleym: ‘O şimdiye kadar olduğundan daha sakin’ dedi. Sonra önüne akşam yemeğini getirdi; [Ebû Talha] akşam yemeğini yedi, ardından da hanımıyla birlikte oldu. İşi bitince [Ümmü Süleym]: ‘Çocuğu defnedin’ dedi. Ebû Talha sabahlayınca Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanına geldi ve durumu ona haber verdi. [Resûlullah]: “Bu gece gerdeğe mi girdiniz?” diye sordu. O da: ‘Evet’ dedi. [Resûlullah]: “Allah'ım, ikisine de bereket ver” diye dua etti. Daha sonra [Ümmü Süleym] bir erkek çocuk doğurdu. Ebû Talha bana: ‘Onu kucağına al ve Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'e götür’ dedi; beraberinde birkaç hurma da gönderdi. [Nebî]: “Yanında bir şey var mı?” diye sordu. ‘Evet, birkaç hurma var’ dedi. Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem hurmaları aldı, çiğnedi, sonra ağzından alıp çocuğun ağzına koydu, ardından tahnîk yaptı (çiğnenmiş hurmayı damağına sürdü) ve ona Abdullah adını verdi. Müttefekun aleyh. Buhârî'nin bir rivayetinde şöyledir: İbn Uyeyne dedi ki: Ensardan bir adam şöyle dedi: ‘Ben dokuz evlat gördüm ki hepsi de Kur'ân'ı okumuşlardı.’ Yani doğan bu Abdullah'ın evlatlarından. Müslim'in bir rivayetinde ise şöyledir: Ebû Talha'nın Ümmü Süleym'den olan bir oğlu vefat etti. Ümmü Süleym ev halkına: ‘Ben kendim söyleyinceye kadar Ebû Talha'ya oğlundan bahsetmeyin’ dedi. [Ebû Talha] geldi, [Ümmü Süleym] önüne akşam yemeği getirdi; o da yedi ve içti. Sonra [Ümmü Süleym] onun için daha önce süslendiğinden daha güzel bir şekilde süslendi; o da hanımıyla birlikte oldu. [Ümmü Süleym] onun karnının doyduğunu ve kendisiyle birlikte olduğunu görünce: ‘Ey Ebû Talha! Ne dersin, bir topluluk bir ev halkına iâre (ödünç) bir şey verse, sonra da emanetlerini geri istese, onların buna engel olma hakları var mıdır?’ diye sordu. O: ‘Hayır’ dedi. Bunun üzerine [Ümmü Süleym]: ‘Öyleyse oğlunun ecrini Allah'tan bekle’ dedi. [Enes] dedi ki: [Ebû Talha] öfkelendi, sonra: ‘Cünüp oluncaya kadar beni bıraktın, sonra mı oğlumu bana haber verdin?!’ dedi. Hemen yola koyulup Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in yanına geldi ve olanları ona haber verdi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem: “Allah gecenizi mübarek kılsın” buyurdu. [Enes] dedi ki: Bunun üzerine [Ümmü Süleym] hamile kaldı. [Enes] dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bir seferdeydi, [Ümmü Süleym] de onunla beraberdi. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem seferden Medine'ye döndüğünde şehre gece vakti girmezdi. Medine'ye yaklaştıklarında [Ümmü Süleym'in] doğum sancısı tuttu. Ebû Talha onun başında kaldı, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ise yoluna devam etti. [Enes] dedi ki: Ebû Talha şöyle diyordu: ‘Yâ Rabbi! Sen biliyorsun ki Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem çıktığında onunla birlikte çıkmak, girdiğinde de onunla birlikte girmek hoşuma gider; fakat gördüğün sebeple alıkonuldum.’ Ümmü Süleym: ‘Ey Ebû Talha! Daha önce hissettiğim sancıyı artık hissetmiyorum, yola koyul’ dedi. Biz de yola koyulduk. İkisi Medine'ye vardıklarında [Ümmü Süleym'in] yine doğum sancısı tuttu ve bir erkek çocuk doğurdu. Annem bana: ‘Ey Enes! Sabahleyin onu Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e götürünceye kadar kimse onu emzirmesin’ dedi. Sabah olunca onu kucağıma aldım ve Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'e götürdüm.. Râvi hadisin devamını zikretti.
45. Hadis
وعن أبي هريرةَ رضي الله عنه أنّ رسولَ الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( لَيْسَ الشَّدِيدُ بالصُّرَعَةِ ، إنَّمَا الشَدِيدُ الَّذِي يَملكُ نَفْسَهُ عِنْدَ الغَضَبِ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . (( وَالصُّرَعَةُ )) : بضَمِّ الصَّادِ وَفَتْحِ الرَّاءِ وأَصْلُهُ عِنْدَ العَرَبِ مَنْ يَصْرَعُ النَّاسَ كَثيراً .
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Güçlü kimse sura'a değildir; güçlü kimse ancak öfke anında nefsine hâkim olandır.” Müttefekun aleyh. ve's-Sura'a (وَالصُّرَعَةُ) kelimesi sâd harfinin zammesi ve râ harfinin fethasıyla okunur; Araplar katında asıl anlamı “insanları çokça yere seren, güreşte yenen kimse” demektir.
46. Hadis
وعن سُلَيْمَانَ بن صُرَدٍ رضي الله عنه ، قَالَ : كُنْتُ جالِساً مَعَ النَّبيّ صلى الله عليه وسلم ، وَرَجُلانِ يَسْتَبَّانِ ، وَأَحَدُهُمَا قدِ احْمَرَّ وَجْهُهُ ، وانْتَفَخَتْ أوْدَاجُهُ ، فَقَالَ رَسُول اللهِ صلى الله عليه وسلم : (( إنِّي لأَعْلَمُ كَلِمَةً لَوْ قَالَهَا لَذَهَبَ عَنْهُ مَا يَجِدُ ، لَوْ قَالَ : أعُوذ باللهِ منَ الشَّيطَانِ الرَّجِيمِ ، ذَهَبَ منْهُ مَا يَجِدُ )) . فَقَالُوا لَهُ : إنَّ النَّبيَّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( تَعَوّذْ باللهِ مِنَ الشَّيطَانِ الرَّجِيمِ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ .
Süleyman b. Surad radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem ile birlikte oturuyordum. İki adam birbirine sövüyordu; birinin yüzü kızarmış, boyun damarları şişmişti. Bunun üzerine Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Ben öyle bir söz biliyorum ki, eğer onu söylese kendisinde bulunan bu hâl geçip giderdi. Eğer ‘Kovulmuş şeytandan Allah'a sığınırım’ deseydi, kendisinde bulunan bu hâl geçerdi.” Bunun üzerine adama dediler ki: Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem: “Kovulmuş şeytandan Allah'a sığın!” buyurdu. Müttefekun aleyh.
47. Hadis
وعن معاذِ بنِ أَنسٍ رضي الله عنه : أنَّ النَّبيَّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( مَنْ كَظَمَ غَيظاً ، وَهُوَ قَادِرٌ عَلَى أنْ يُنْفِذَهُ ، دَعَاهُ اللهُ سُبحَانَهُ وَتَعَالى عَلَى رُؤُوسِ الخَلائِقِ يَومَ القِيامَةِ حَتَّى يُخَيِّرَهُ مِنَ الحُورِ العِينِ مَا شَاءَ )) رواه أَبو داود والترمذي ، وَقالَ : (( حديث حسن )) .
Muâz b. Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim gereğini yapmaya gücü yettiği hâlde öfkesini yutarsa, Allah sübhânehû ve teâlâ kıyamet günü onu mahlûkatın huzurunda çağırır ve nihayet ceylan gözlü hûrilerden dilediğini seçmekte onu serbest bırakır.” Ebû Dâvûd ve Tirmizî rivayet etmiş; Tirmizî “Hasen bir hadistir” demiştir.
48. Hadis
وعن أبي هريرةَ رضي الله عنه : أنَّ رَجُلاً قَالَ للنبي صلى الله عليه وسلم : أوصِني . قَالَ : (( لا تَغْضَبْ )) فَرَدَّدَ مِراراً ، قَالَ : (( لاَ تَغْضَبْ )) رواه البخاري .
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre: Bir adam Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'e: ‘Bana öğüt ver’ dedi. O da: “Öfkelenme!” buyurdu. Adam isteğini birkaç defa tekrarladı, [Resûlullah] yine: “Öfkelenme!” buyurdu. Buhârî rivayet etmiştir.
49. Hadis
وعن أبي هريرة رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم : (( مَا يَزَالُ البَلاَءُ بالمُؤمِنِ وَالمُؤْمِنَةِ في نفسِهِ ووَلَدِهِ وَمَالِهِ حَتَّى يَلْقَى الله تَعَالَى وَمَا عَلَيهِ خَطِيئَةٌ )) رواه الترمذي ، وَقالَ : (( حديث حسن صحيح )) .
Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Mü'min erkek ve mü'min kadının nefsinde, çocuğunda ve malında belâ eksik olmaz; tâ ki üzerinde hiçbir günah kalmamış olarak Allah teâlâ'ya kavuşuncaya kadar.” Tirmizî rivayet etmiş ve “Hasen sahih bir hadistir” demiştir.
50. Hadis
وعن ابْنِ عباسٍ رضي الله عنهما ، قَالَ : قَدِمَ عُيَيْنَةُ بْنُ حِصْنٍ ، فَنَزَلَ عَلَى ابْنِ أخِيهِ الحُرِّ بنِ قَيسٍ ، وَكَانَ مِنَ النَّفَرِ الَّذِينَ يُدْنِيهِمْ عُمرُ رضي الله عنه ، وَكَانَ القُرَّاءُ أصْحَابَ مَجْلِس عُمَرَ رضي الله عنه وَمُشاوَرَتِهِ كُهُولاً كانُوا أَوْ شُبَّاناً ، فَقَالَ عُيَيْنَةُ لابْنِ أخيهِ : يَا ابْنَ أخِي ، لَكَ وَجْهٌ عِنْدَ هَذَا الأمِيرِ فَاسْتَأذِنْ لِي عَلَيهِ ، فاسْتَأذَن فَأذِنَ لَهُ عُمَرُ . فَلَمَّا دَخَلَ قَالَ : هِي يَا ابنَ الخَطَّابِ ، فَواللهِ مَا تُعْطِينَا الْجَزْلَ وَلا تَحْكُمُ فِينَا بالعَدْلِ . فَغَضِبَ عُمَرُ رضي الله عنه حَتَّى هَمَّ أنْ يُوقِعَ بِهِ . فَقَالَ لَهُ الحُرُّ : يَا أميرَ المُؤْمِنينَ ، إنَّ الله تَعَالَى قَالَ لِنَبيِّهِ صلى الله عليه وسلم : { خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ }[ الأعراف : 199] وَإنَّ هَذَا مِنَ الجَاهِلِينَ ، واللهِ مَا جَاوَزَهاَ عُمَرُ حِينَ تَلاَهَا ، وكَانَ وَقَّافاً عِنْدَ كِتَابِ اللهِ تَعَالَى . رواه البخاري .
İbn Abbâs radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Uyeyne b. Hısn geldi ve kardeşi oğlu el-Hür b. Kays'ın yanına indi. el-Hür, Ömer radıyallâhu anh'in kendisine yakın tuttuğu kimselerdendi. Kurrâ (Kur'ân'ı iyi bilen âlimler), ister orta yaşlı ister genç olsunlar, Ömer radıyallâhu anh'in meclis ve istişare ehli idiler. Uyeyne, kardeşinin oğluna: ‘Ey kardeşimin oğlu! Bu emîrin yanında senin bir itibarın var; onun huzuruna girmem için bana izin alıver’ dedi. O da izin istedi, Ömer de ona izin verdi. [Uyeyne] içeri girince dedi ki: ‘Hey İbnü'l-Hattâb! Vallahi bize bolca vermiyorsun, aramızda adaletle de hükmetmiyorsun!’ Bunun üzerine Ömer radıyallâhu anh öfkelendi, hatta onu cezalandırmaya yeltendi. el-Hür ona dedi ki: ‘Ey mü'minlerin emîri! Şüphesiz Allah teâlâ, Nebîsi sallallâhu aleyhi ve sellem'e: { خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ } “Affı tut, iyiliği emret ve câhillerden yüz çevir” [A'râf 7/199] buyurdu. Bu da câhillerdendir.’ Vallahi [el-Hür] bu âyeti okuyunca Ömer onun dışına çıkmadı. Zira o, Allah teâlâ'nın Kitâb'ı karşısında hemen duran biriydi. Buhârî rivayet etmiştir.
51. Hadis
وعن ابن مسعود رضي الله عنه : أن رَسُول الله صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( إنَّهَا سَتَكونُ بَعْدِي أثَرَةٌ وأُمُورٌ تُنْكِرُونَها ! )) قَالُوا : يَا رَسُول الله ، فَمَّا تَأْمُرُنا ؟ قَالَ : (( تُؤَدُّونَ الْحَقَّ الَّذِي عَلَيْكُمْ ، وَتَسأَلُونَ الله الَّذِي لَكُمْ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . (( وَالأَثَرَةُ )) : الانْفِرادُ بالشَّيءِ عَمنَ لَهُ فِيهِ حَقٌّ .
İbn Mes'ûd radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Benden sonra kayırmacılık ve yadırgayacağınız işler olacaktır!” Dediler ki: ‘Yâ Resûlallah, öyleyse bize ne emredersin?’ Buyurdu ki: “Üzerinize düşen hakkı yerine getirir, kendi hakkınızı ise Allah'tan istersiniz.” Müttefekun aleyh. el-Esere (الأَثَرَةُ) “bir şeyde hakkı olan kimseyi dışlayarak onu tek başına sahiplenmek” demektir.
52. Hadis
وعن أبي يحيى أُسَيْد بن حُضَير رضي الله عنه : أنَّ رَجُلاً مِنَ الأنْصارِ ، قَالَ : يَا رسولَ الله ، ألاَ تَسْتَعْمِلُني كَمَا اسْتَعْمَلْتَ فُلاناً ، فَقَالَ : (( إنكُمْ سَتَلْقَونَ بَعْدِي أَثَرَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوني عَلَى الحَوْضِ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ . (( وَأُسَيْدٌ )) : بضم الهمزة . (( وحُضيْرٌ )) : بحاءٍ مهملة مضمومة وضاد معجمة مفتوحة ، والله أعلم .
Ebû Yahyâ Üseyd b. Hudayr radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre Ensâr'dan bir adam: ‘Yâ Resûlallah, falancayı görevlendirdiğin gibi beni de görevlendirmez misin?’ dedi. Bunun üzerine [Resûlullah] şöyle buyurdu: “Şüphesiz siz benden sonra kayırmacılıkla karşılaşacaksınız; havuz başında bana kavuşuncaya kadar sabredin.” Müttefekun aleyh. Üseyd (أُسَيْدٌ) hemzenin dammesiyle; Hudayr (حُضيْرٌ) ise noktasız hâ'nın dammesi ve noktalı dâd'ın fethasıyladır. Allah en iyi bilendir.
53. Hadis
وعن أبي إبراهيم عبدِ الله بن أبي أوفى رضي الله عنهما : أنَّ رَسُول الله صلى الله عليه وسلم في بعْضِ أيامِهِ التي لَقِيَ فِيهَا العَدُوَّ ، انْتَظَرَ حَتَّى إِذَا مالَتِ الشَّمْسُ قَامَ فيهمْ ، فَقَالَ : (( يَا أيُّهَا النَّاسُ ، لا تَتَمَنَّوا لِقَاءَ العَدُوِّ ، وَاسْأَلُوا الله العَافِيَةَ ، فَإِذَا لقيتُمُوهُمْ فَاصْبرُوا ، وَاعْلَمُوا أنّ الجَنَّةَ تَحْتَ ظِلالِ السُّيوفِ )) . ثُمَّ قَالَ النَّبيُّ صلى الله عليه وسلم : (( اللَّهُمَّ مُنْزِلَ الكِتَابِ ، وَمُجْرِيَ السَّحَابِ ، وَهَازِمَ الأحْزَابِ ، اهْزِمْهُمْ وَانصُرْنَا عَلَيْهمْ )) مُتَّفَقٌ عَلَيهِ ، وبالله التوفيق .
Ebû İbrâhîm Abdullah b. Ebû Evfâ radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem düşmanla karşılaştığı günlerin birinde bekledi; nihayet güneş zevale erince aralarında ayağa kalktı ve şöyle buyurdu: “Ey insanlar! Düşmanla karşılaşmayı temenni etmeyin, Allah'tan afiyet dileyin. Fakat onlarla karşılaştığınız zaman sabredin ve bilin ki cennet kılıçların gölgeleri altındadır.” Sonra Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Ey Kitab'ı indiren, bulutları yürüten ve orduları bozguna uğratan Allah'ım! Onları bozguna uğrat ve onlara karşı bize yardım et.” Müttefekun aleyh. Başarı yalnız Allah'tandır.