Binûn

276. Hadis

Kaynak: Riyâzü's-Sâlihîn · İmam Nevevî · Riyâzü's-Sâlihîn (Fahl tahkiki) · Türkçe çeviri

276. Hadis

وعن عمرو بن الأحوصِ الجُشَمي رضي الله عنه : أنَّهُ سَمِعَ النَّبيّ صلى الله عليه وسلم في حَجَّةِ الوَدَاعِ يَقُولُ بَعْدَ أنْ حَمِدَ الله تَعَالَى ، وَأثْنَى عَلَيهِ وَذَكَّرَ وَوَعظَ ، ثُمَّ قَالَ : (( ألا وَاسْتَوصُوا بالنِّساءِ خَيْراً ، فَإِنَّمَا هُنَّ عَوَانٍ عِنْدَكُمْ لَيْسَ تَمْلِكُونَ مِنْهُنَّ شَيْئاً غَيْرَ ذلِكَ إلاَّ أنْ يَأتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ ، فَإنْ فَعَلْنَ فَاهْجُرُوهُنَّ في المَضَاجِع ، وَاضْرِبُوهُنَّ ضَرباً غَيْرَ مُبَرِّحٍ ، فإنْ أطَعْنَكُمْ فَلا تَبْغُوا عَلَيهنَّ سَبيلاً ؛ ألاَ إنَّ لَكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ حَقّاً ، وَلِنِسَائِكُمْ عَلَيْكُمْ حَقّاً ؛ فَحَقُّكُمْ عَلَيهِنَّ أنْ لا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ مَنْ تَكْرَهُونَ ، وَلا يَأْذَنَّ في بُيُوتِكُمْ لِمَنْ تَكْرَهُونَ ؛ ألاَ وَحَقُّهُنَّ عَلَيْكُمْ أنْ تُحْسِنُوا إِلَيْهِنَّ في كِسْوَتِهنَّ وَطَعَامِهنَّ )) رواه الترمذي ، وَقالَ : (( حديث حسن صحيح )) . قوله صلى الله عليه وسلم : (( عَوان )) أيْ : أسِيرَاتٌ جَمْع عَانِيَة ، بالعَيْنِ المُهْمَلَةِ ، وَهِيَ الأسِيرَةُ ، والعاني : الأسير . شَبَّهَ رسولُ الله صلى الله عليه وسلم المرأةَ في دخولِها تَحْتَ حُكْمِ الزَّوْجِ بالأَسيرِ (( وَالضَّرْبُ المبَرِّحُ )) : هُوَ الشَّاقُ الشَّدِيد وقوله صلى الله عليه وسلم : (( فَلاَ تَبْغُوا عَلَيهنَّ سَبِيلاً )) أيْ : لاَ تَطْلُبُوا طَريقاً تَحْتَجُّونَ بِهِ عَلَيهِنَّ وَتُؤْذُونَهُنَّ بِهِ ، والله أعلم .

Amr b. el-Ahvas el-Cüşemî radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre o, Vedâ Haccı'nda Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem'i, Yüce Allah'a hamd ve senâ ettikten, hatırlatmada bulunup öğüt verdikten sonra şöyle buyururken işitti: “Dikkat edin! Kadınlar hakkında birbirinize hayır tavsiye edin. Çünkü onlar sizin yanınızda yalnızca birer esirdir; bundan başka onlar üzerinde hiçbir şeye mâlik değilsiniz. Ancak apaçık bir çirkinlik yapmaları müstesna. Eğer bunu yaparlarsa onları yataklarda yalnız bırakın ve incitici olmayan bir şekilde dövün. Şayet size itaat ederlerse artık onların aleyhine bir yol aramayın. Dikkat edin! Sizin kadınlarınız üzerinde hakkınız vardır, kadınlarınızın da sizin üzerinizde hakkı vardır. Sizin onlar üzerindeki hakkınız, hoşlanmadığınız kimseleri döşeklerinize ayak bastırmamaları ve hoşlanmadığınız kimselere evlerinizde izin vermemeleridir. Dikkat edin! Onların sizin üzerinizdeki hakkı ise giyeceklerinde ve yiyeceklerinde kendilerine iyi davranmanızdır.” Tirmizî rivayet etmiş ve “Hasen sahih bir hadistir” demiştir. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in avânin (عَوَانٍ) sözü “esirler” demektir; noktasız ayın ile âniye (عَانِيَة) kelimesinin çoğuludur, o da “kadın esir” demektir. el-Ânî (العاني) ise “esir” demektir. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem kadını, kocasının hükmü altına girmesi bakımından esire benzetmiştir. ed-Darbü'l-müberrih (الضَّرْبُ المبَرِّحُ) “ağır ve şiddetli dayak”tır. Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in fe-lâ tebgû aleyhinne sebîlen (فَلاَ تَبْغُوا عَلَيهنَّ سَبِيلاً) “artık onların aleyhine bir yol aramayın” sözü, “onların aleyhine bahane edeceğiniz ve kendilerine eziyet edeceğiniz bir yol aramayın” demektir. Allah en iyisini bilir.