1866. Hadis
وعنه ، قَالَ : كنَّا مَعَ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم في دَعْوَةٍ ، فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ ، وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ ، فَنَهَسَ مِنْهَا نَهْسَةً وقال : (( أنا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ القِيَامَةِ ، هَلْ تَدْرُونَ مِمَّ ذَاكَ ؟ يَجْمَعُ اللهُ الأوَّلِينَ وَالآخِرِينَ في صَعِيدٍ وَاحِدٍ، فَيُبْصِرُهُمُ النَّاظِرُ، وَيُسْمِعُهُمُ الدَّاعِي ، وَتَدْنُو مِنْهُمُ الشَّمْسُ ، فَيَبْلُغُ النَّاس مِنَ الغَمِّ وَالكَرْبِ مَا لاَ يُطِيقُونَ وَلاَ يَحْتَمِلُونَ ، فَيقُولُ النَّاسُ : أَلاَّ تَرَوْنَ مَا أنْتُمْ فِيهِ إِلَى مَا بَلَغَكُمْ ، ألاَ تَنْظُرُونَ مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ ؟ فَيقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ : أبُوكُمْ آدَمُ ، فَيَأتُونَهُ فَيقُولُونَ : يَا آدَمُ أنْتَ أَبُو البَشَرِ، خَلَقَكَ اللهُ بِيَدِهِ، وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ، وأمَرَ المَلاَئِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ ، وأسْكَنَكَ الجَنَّةَ ، ألاَ تَشْفَعُ لَنَا إِلَى رَبِّكَ ؟ ألاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ وَمَا بَلَغْنَا ؟ فَقَالَ : إنَّ رَبِّي غَضِبَ اليَوْمَ غَضَباً لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ ، وَلا يَغْضَبُ بَعْدَهُ مِثْلَهُ ، وَإنَّهُ نَهَانِي عَنِ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُ ، نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي ، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي ، اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ ، فَيَأتُونَ نوحاً فَيَقُولُونَ : يَا نُوحُ ، أنْتَ أوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى أهلِ الأرْضِ ، وَقَدْ سَمَّاكَ اللهُ عَبْداً شَكُوراً ، ألاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ ، ألاَ تَرَى إِلَى مَا بَلَغْنَا ، ألاَ تَشْفَعُ لَنَا إِلَى رَبِّكَ ؟ فَيقُولُ : إنَّ رَبِّي غَضِبَ اليَوْمَ غَضَباً لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ ، وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ ، وَإنَّهُ قَدْ كَانَتْ لِي دَعْوَةٌ دَعَوْتُ بِهَا عَلَى قَوْمِي، نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي ، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي ، اذْهَبُوا إِلَى إبْرَاهِيمَ ، فَيَأتُونَ إبْرَاهِيمَ فَيقُولُونَ : يَا إبْرَاهِيمُ ، أنْتَ نَبِيُّ اللهِ وَخَلِيلُهُ مِنْ أهْلِ الأرْضِ ، اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ، ألاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ ؟ فَيقُولُ لَهُمْ : إنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ اليَوْمَ غَضَباً لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ ، وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ ، وَإنَّي كُنْتُ كَذَبْتُ ثَلاثَ كَذبَاتٍ ؛ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي ، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي ، اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى ، فَيَأتُونَ مُوسَى فَيقُولُونَ : يَا مُوسَى أنَتَ رَسُولُ اللهِ ، فَضَّلَكَ اللهُ بِرسَالاَتِهِ وَبِكَلاَمِهِ عَلَى النَّاسِ ، اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ ، ألاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ ؟ فيقُولُ : إنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ اليَوْمَ غَضَباً لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ ، وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ ، وَإنَّي قَدْ قَتَلْتُ نَفْساً لَمْ أُومَرْ بِقَتْلِهَا ، نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي ، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي ؛ اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى . فَيَأتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ : يَا عِيسَى ، أنْتَ رَسُولُ الله وَكَلِمَتُهُ ألْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ ، وَكَلَّمْتَ النَّاسَ في المَهْدِ ، اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ ، ألاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ ؟ فيَقُولُ عِيسَى: إنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ اليَوْمَ غَضَباً لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ، وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، وَلَمْ يَذْكُرْ ذَنْباً، نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي ، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي ، اذْهَبُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم )) . وفي روايةٍ : (( فَيَأتُونِي فَيَقُولُونَ : يَا مُحَمَّدُ أنتَ رَسُولُ اللهِ وخَاتَمُ الأنْبِياءِ ، وَقَدْ غَفَرَ اللهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ ، اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ ، ألاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ ؟ فَأنْطَلِقُ فَآتِي تَحْتَ العَرْشِ فَأَقَعُ سَاجِداً لِرَبِّي ، ثُمَّ يَفْتَحُ اللهُ عَلَيَّ مِنْ مَحَامِدِهِ ، وَحُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ شَيْئاً لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى أحَدٍ قَبْلِي ، ثُمَّ يُقَالُ : يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأسَكَ ، سَلْ تُعْطَهُ ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ ، فَأرْفَعُ رَأْسِي ، فَأقُولُ : أُمَّتِي يَا رَبِّ ، أُمَّتِي يَا رَبِّ ، أُمَّتِي يَا رَبِّ ، فَيُقَالُ : يَا مُحَمَّدُ أدْخِلْ مِنْ أُمَّتِكَ مَنْ لاَ حِسَابَ عَلَيْهِمْ مِنَ البَابِ الأيْمَنِ مِنْ أَبْوَابِ الجَنَّةِ ، وَهُمْ شُرَكَاءُ النَّاسِ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ مِنَ الأبْوَابِ )) . ثُمَّ قَالَ : (( وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ ، إنَّ مَا بَيْنَ المِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الجَنَّةِ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَهَجَرَ ، أَوْ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَبُصْرَى )) . متفق عَلَيْهِ .
Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ile birlikte bir davetteydik. Kendisine ön kol eti sunuldu; bu eti severdi. Ondan bir ısırık aldı ve şöyle buyurdu: “Ben kıyamet günü insanların efendisiyim. Bunun neden olduğunu biliyor musunuz? Allah, öncekileri ve sonrakileri tek bir düzlükte toplar; öyle ki bakan onları görür, seslenen onlara sesini duyurur. Güneş onlara yaklaşır; insanları güç yetiremeyecekleri ve katlanamayacakları derecede bir gam ve sıkıntı kaplar. Bunun üzerine insanlar birbirlerine: ‘İçinde bulunduğunuz hâli ve başınıza geleni görmüyor musunuz? Rabbiniz katında size şefaat edecek birini aramaya bakmaz mısınız?’ derler. İnsanların bir kısmı diğerlerine: ‘Babanız Âdem vardır’ der. Ona gelirler ve: ‘Ey Âdem! Sen insanlığın babasısın. Allah seni kendi eliyle yarattı, sana ruhundan üfledi, meleklere emretti de sana secde ettiler ve seni cennete yerleştirdi. Rabbine bizim için şefaat etmez misin? İçinde bulunduğumuz hâli ve başımıza geleni görmüyor musun?’ derler. Âdem şöyle der: ‘Şüphesiz Rabbim bugün öyle bir gazaplandı ki daha önce bunun gibi gazaplanmadı, bundan sonra da bunun gibi gazaplanmaz. O beni ağaçtan menetti, ben ise karşı geldim. Nefsim, nefsim, nefsim! Benden başkasına gidin, Nûh'a gidin.’ Nûh'a gelirler ve: ‘Ey Nûh! Sen yeryüzü halkına gönderilen resûllerin ilkisin ve Allah seni çok şükreden bir kul olarak adlandırdı. İçinde bulunduğumuz hâli görmüyor musun? Başımıza geleni görmüyor musun? Rabbine bizim için şefaat etmez misin?’ derler. O da şöyle der: ‘Şüphesiz Rabbim bugün öyle bir gazaplandı ki daha önce bunun gibi gazaplanmadı, bundan sonra da asla bunun gibi gazaplanmaz. Benim bir dua hakkım vardı, onu kavmimin aleyhine kullandım. Nefsim, nefsim, nefsim! Benden başkasına gidin, İbrâhim'e gidin.’ İbrâhim'e gelirler ve: ‘Ey İbrâhim! Sen Allah'ın nebîsi ve yeryüzü halkı içinden O'nun dostusun. Rabbine bizim için şefaat et! İçinde bulunduğumuz hâli görmüyor musun?’ derler. Onlara şöyle der: ‘Şüphesiz Rabbim bugün öyle bir gazaplandı ki daha önce bunun gibi gazaplanmadı, bundan sonra da asla bunun gibi gazaplanmaz. Ben üç kez gerçek dışı söz söylemiştim. Nefsim, nefsim, nefsim! Benden başkasına gidin, Mûsâ'ya gidin.’ Mûsâ'ya gelirler ve: ‘Ey Mûsâ! Sen Allah'ın resûlüsün. Allah risâletleriyle ve seninle konuşmasıyla seni insanlara üstün kıldı. Rabbine bizim için şefaat et! İçinde bulunduğumuz hâli görmüyor musun?’ derler. O da şöyle der: ‘Şüphesiz Rabbim bugün öyle bir gazaplandı ki daha önce bunun gibi gazaplanmadı, bundan sonra da asla bunun gibi gazaplanmaz. Ben öldürmekle emrolunmadığım bir canı öldürdüm. Nefsim, nefsim, nefsim! Benden başkasına gidin, Îsâ'ya gidin.’ Îsâ'ya gelirler ve: ‘Ey Îsâ! Sen Allah'ın resûlüsün, Meryem'e ilkâ ettiği kelimesisin ve O'ndan bir ruhsun. Beşikteyken insanlarla konuştun. Rabbine bizim için şefaat et! İçinde bulunduğumuz hâli görmüyor musun?’ derler. Îsâ şöyle der: ‘Şüphesiz Rabbim bugün öyle bir gazaplandı ki daha önce bunun gibi gazaplanmadı, bundan sonra da asla bunun gibi gazaplanmaz’ —bir günah da zikretmez— ‘Nefsim, nefsim, nefsim! Benden başkasına gidin, Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem'e gidin.’” Bir rivayette ise şöyledir: “Bana gelirler ve: ‘Ey Muhammed! Sen Allah'ın resûlü ve nebîlerin sonuncususun. Allah senin geçmiş ve gelecek günahını bağışladı. Rabbine bizim için şefaat et! İçinde bulunduğumuz hâli görmüyor musun?’ derler. Ben de gider, Arş'ın altına gelirim ve Rabbime secdeye kapanırım. Sonra Allah bana, kendisine yapılacak hamdlerden ve güzel senâlardan benden önce hiç kimseye açmadığı şeyleri açar. Sonra: ‘Ey Muhammed! Başını kaldır. İste, sana verilecek; şefaat et, şefaatin kabul edilecek’ denir. Başımı kaldırırım ve: ‘Ümmetim yâ Rabbi! Ümmetim yâ Rabbi! Ümmetim yâ Rabbi!’ derim. Bunun üzerine: ‘Ey Muhammed! Ümmetinden hesaba çekilmeyecek olanları cennet kapılarından sağdaki kapıdan içeri sok; onlar bunun dışındaki kapılarda da diğer insanlarla ortaktırlar’ denir.” Sonra şöyle buyurdu: “Canım elinde olana yemin olsun ki cennetin kapı kanatlarından iki kanat arasındaki mesafe, Mekke ile Hacer arası ya da Mekke ile Busrâ arası gibidir.” Müttefekun aleyh.