Binûn

Yüce Allah Korkusundan ve O'na Duyulan Özlemden Dolayı Ağlamanın Fazileti Bâbı

Kaynak: Riyâzü's-Sâlihîn · İmam Nevevî · Riyâzü's-Sâlihîn (Fahl tahkiki) · Türkçe çeviri

446. Hadis

وعن ابن مسعود رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ لِي النَّبيُّ صلى الله عليه وسلم : (( اقْرَأْ عليَّ القُرْآنَ )) قلت : يَا رسول اللهِ ، أقرأُ عَلَيْكَ ، وَعَلَيْكَ أُنْزِلَ ؟! قَالَ : (( إِنِّي أُحِبُّ أنْ أسْمَعَهُ مِنْ غَيرِي )) فَقَرَأْتُ عَلَيْهِ سورةَ النِّسَاءِ ، حَتَّى جِئْتُ إِلى هذِهِ الآية : { فَكَيْفَ إِذَا جِئْنَا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهيدٍ وَجِئْنَا بِكَ عَلَى هؤُلاءِ شَهيداً } [ النساء : 41 ] قَالَ : (( حَسْبُكَ الآنَ )) فَالَتَفَتُّ إِلَيْهِ فإذا عَيْنَاهُ تَذْرِفَان . متفقٌ عَلَيْهِ .

İbn Mes'ûd radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem bana şöyle buyurdu: “Bana Kur'ân oku.” Ben: ‘Yâ Resûlallah! Kur'ân sana indirilmişken ben mi sana okuyayım?!’ dedim. Buyurdu ki: “Ben onu başkasından dinlemeyi severim.” Bunun üzerine kendisine Nisâ sûresini okudum; nihayet şu âyete geldim: { فَكَيْفَ إِذَا جِئْنَا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهيدٍ وَجِئْنَا بِكَ عَلَى هؤُلاءِ شَهيداً } “Her ümmetten bir şahit getirdiğimiz ve seni de bunlara şahit olarak getirdiğimiz zaman hâlleri nice olur!” [Nisâ 4/41]. Buyurdu ki: “Şimdilik yeter.” Dönüp kendisine baktığımda bir de gördüm ki iki gözünden yaşlar boşanıyordu. Müttefekun aleyh.

447. Hadis

وعن أنس رضي الله عنه ، قَالَ : خطب رسول الله صلى الله عليه وسلم خُطْبَةً مَا سَمِعْتُ مِثْلَهَا قَطُّ ، فقال : (( لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أعْلَمُ ، لَضَحِكْتُمْ قَليلاً وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيراً )) قَالَ : فَغَطَّى أصْحَابُ رسول الله صلى الله عليه وسلم وُجُوهَهُمْ ، وَلَهُمْ خَنِينٌ . متفقٌ عَلَيْهِ . وَسَبقَ بَيَانُهُ في بَابِ الخَوْفِ .

Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem benzerini hiç işitmediğim bir hutbe irad etti ve şöyle buyurdu: “Benim bildiğimi bilseydiniz az güler, çok ağlardınız.” [Enes] dedi ki: Bunun üzerine Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in ashâbı yüzlerini örttüler; iç çekerek ağlıyorlardı. Müttefekun aleyh. Açıklaması Korku Bâbı'nda geçmişti.

448. Hadis

وعن أَبي هريرة رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( لا يَلِجُ النَّارَ رَجُلٌ بَكَى مِنْ خَشْيَةِ اللهِ حَتَّى يَعُودَ اللَّبَنُ في الضَّرْعِ ، وَلاَ يَجْتَمِعُ غُبَارٌ في سبيلِ اللهِ وَدُخَانُ جَهَنَّمَ )) رواه الترمذي ، وقال : (( حديثٌ حَسنٌ صحيحٌ )) .

Ebû Hüreyre radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Sağılan süt memeye geri dönmedikçe Allah korkusundan ağlayan kimse ateşe girmez. Allah yolunda yutulan toz ile cehennem dumanı da bir arada bulunmaz.” Tirmizî rivayet etmiş ve “Hasen sahih bir hadistir” demiştir.

449. Hadis

وعنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم : (( سَبْعَةٌ يُظِلُّهُمُ اللهُ في ظِلِّهِ يَوْمَ لا ظِلَّ إِلاَّ ظِلُّهُ : إمَامٌ عَادِلٌ ، وَشَابٌ نَشَأَ فِي عِبَادَةِ اللهِ تَعَالَى ، وَرَجُلٌ قَلْبُهُ مُعَلَّقٌ بِالمَسَاجِدِ ، وَرَجُلاَنِ تَحَابّا في الله اجْتَمَعَا عَلَيْهِ وتَفَرَّقَا عَلَيْهِ ، وَرَجُلٌ دَعَتْهُ امْرَأَةٌ ذَاتُ مَنْصِبٍ وَجَمَالٍ، فَقال: إنِّي أَخَافُ الله، وَرَجُلٌ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ فَأخْفَاهَا حَتَّى لاَ تَعْلَمَ شِمَالُه مَا تُنْفِقُ يَمِينُهُ ، وَرَجُلٌ ذَكَرَ الله خَالِياً ففاضت عَيْنَاهُ )) متفقٌ عَلَيْهِ .

Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Yedi sınıf insan vardır ki Allah onları kendi gölgesinden başka gölge olmayan günde gölgesinde gölgelendirir: Adaletli imam, Yüce Allah'a ibadet içinde yetişen genç, kalbi mescidlere bağlı kimse, Allah için birbirini seven, bu sevgi üzerine bir araya gelip bu sevgi üzerine ayrılan iki kişi, mevki ve güzellik sahibi bir kadının kendisini çağırmasına ‘Ben Allah'tan korkarım’ diyen kimse, sağ elinin verdiğini sol eli bilmeyecek kadar gizleyerek sadaka veren kimse ve tek başına Allah'ı zikredip de gözleri yaşla dolup taşan kimse.” Müttefekun aleyh.

450. Hadis

وعن عبد الله بن الشِّخِّير رضي الله عنه ، قَالَ : أتيتُ رسولَ الله صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يُصَلِّي ولِجَوْفِهِ أَزِيزٌ كَأَزِيزِ المِرْجَلِ مِنَ البُكَاءِ . حديث صحيح رواه أَبو داود والترمذي في الشمائل بإسناد صحيح .

Abdullah b. eş-Şıhhîr radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem namaz kılarken yanına geldim; ağlamaktan dolayı göğsünden kaynayan çömlek fokurtusu gibi bir fokurtu geliyordu. Sahih bir hadistir; Ebû Dâvûd ve eş-Şemâil'de Tirmizî sahih bir isnadla rivayet etmiştir.

451. Hadis

وعن أنس رضي الله عنه ، قَالَ : قَالَ رسول الله صلى الله عليه وسلم لأُبَي بن كعب رضي الله عنه : (( إنَّ الله عز وجل أَمَرَنِي أنْ أقْرَأَ عَلَيْكَ : { لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَروا ... } قَالَ : وَسَمَّانِي ؟ قَالَ : (( نَعَمْ )) فَبَكَى أُبَيٌّ . متفقٌ عَلَيْهِ . وفي رواية : فَجَعَلَ أُبَيٌّ يَبْكِي .

Enes radıyallâhu anh'den rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem Übey b. Ka'b radıyallâhu anh'e şöyle buyurdu: “Allah azze ve celle bana { لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَروا ... } “Kâfir olanlar...” sûresini sana okumamı emretti.” [Übey]: ‘Benim adımı mı andı?’ dedi. [Resûlullah]: “Evet” buyurdu. Bunun üzerine Übey ağladı. Müttefekun aleyh. Bir rivayette ise şöyledir: Bunun üzerine Übey ağlamaya başladı.

452. Hadis

وعنه ، قَالَ : قَالَ أَبو بكر لِعُمَرَ ، رَضِيَ اللهُ عنهما ، بعد وفاة رسول الله صلى الله عليه وسلم : انْطَلِقْ بِنَا إِلى أُمِّ أيْمَنَ رضي الله عنها نَزورُهَا ، كَمَا كَانَ رسول الله صلى الله عليه وسلم يَزُورُها ، فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَيْهَا بَكَتْ ، فقالا لها : مَا يُبْكِيكِ ؟ أمَا تَعْلَمِينَ أنَّ مَا عِنْدَ الله تَعَالَى خَيرٌ لرسولِ الله صلى الله عليه وسلم ! قالت : مَا أبْكِي أَنْ لاَ أَكُونَ أَعْلَمُ أنَّ مَا عِنْدَ اللهِ خَيْرٌ لرسولِ الله صلى الله عليه وسلم ، وَلكِنِّي أبكِي أَنَّ الْوَحْيَ قَد انْقَطَعَ مِنَ السَّمَاءِ ؛ فَهَيَّجَتْهُما عَلَى البُكَاءِ ، فَجَعَلا يَبْكِيَانِ مَعَهَا . رواه مسلم ، وقد سبق في بابِ زِيارَةِ أهلِ الخَيْرِ .

Yine ondan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in vefatından sonra Ebû Bekir Ömer'e radıyallâhu anhümâ: ‘Gel, Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in ziyaret ettiği gibi biz de Ümmü Eymen radıyallâhu anhâ'ya gidelim, onu ziyaret edelim’ dedi. Onun yanına vardıklarında [Ümmü Eymen] ağladı. Ona: ‘Seni ağlatan nedir? Yüce Allah katında olanın Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem için daha hayırlı olduğunu bilmiyor musun?’ dediler. Dedi ki: ‘Ben Allah katında olanın Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem için daha hayırlı olduğunu bilmediğimden ağlamıyorum; fakat gökten vahyin kesilmiş olmasına ağlıyorum.’ Böylece onları da ağlamaya sevk etti ve ikisi de onunla birlikte ağlamaya başladı. Müslim rivayet etmiştir; Hayır Ehlinin Ziyareti Bâbı'nda geçmişti.

453. Hadis

وعن ابن عمر رضي الله عنهما ، قَالَ : لَمَّا اشْتَدَّ برسول الله صلى الله عليه وسلم وَجَعُهُ ، قِيلَ له في الصَّلاَةِ ، فقال : (( مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ )) فقالت عائشة رضي الله عنها : إنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ ، إِذَا قَرَأَ القُرْآنَ غَلَبَهُ البُكَاءُ ، فقال : (( مُرُوهُ فَليُصَلِّ )) . وفي رواية عن عائشة ، رضي الله عنها ، قالت : قلت : إنَّ أَبَا بَكْرٍ إِذَا قَامَ مَقَامَكَ لَمْ يُسْمِعِ النَّاسَ مِنَ البُكَاءِ . متفقٌ عَلَيْهِ .

İbn Ömer radıyallâhu anhümâ'dan rivayet edildi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'in hastalığı ağırlaşınca kendisine namaz konusu hatırlatıldı. Bunun üzerine: “Ebû Bekir'e söyleyin, insanlara namaz kıldırsın” buyurdu. Âişe radıyallâhu anhâ: ‘Ebû Bekir yufka yürekli bir adamdır; Kur'ân okuduğunda ağlamasına hâkim olamaz’ dedi. [Resûlullah] yine: “Ona söyleyin, namaz kıldırsın” buyurdu. Âişe radıyallâhu anhâ'dan gelen bir rivayette ise şöyle dedi: Dedim ki: ‘Ebû Bekir senin makamına geçerse ağlamaktan dolayı insanlara sesini duyuramaz.’ Müttefekun aleyh.

454. Hadis

وعن إبراهيم بن عبد الرحمان بن عوف : أنَّ عبد الرحمان بن عوف رضي الله عنه أُتِيَ بطعام وكان صائِماً ، فقال : قُتِلَ مُصْعَبُ بن عُمَيْر رضي الله عنه ، وَهُوَ خَيْرٌ مِنِّي ، فَلَمْ يوجَدْ له مَا يُكَفَّنُ فيهِ إِلاَّ بُرْدَةٌ إنْ غُطِّيَ بِهَا رَأسُهُ بَدَتْ رِجْلاهُ ؛ وَإنْ غُطِّيَ بِهَا رِجْلاَهُ بَدَا رَأسُهُ ، ثُمَّ بُسِطَ لَنَا مِنَ الدُّنْيَا مَا بُسِطَ – أَو قَالَ : أُعْطِينَا مِنَ الدُّنْيَا مَا أُعْطِينَا – قَدْ خَشِينا أنْ تَكُونَ حَسَنَاتُنَا عُجِّلَتْ لَنَا ، ثُمَّ جَعَلَ يَبكِي حَتَّى تَرَكَ الطعَام . رواه البخاري .

İbrâhim b. Abdurrahmân b. Avf'tan rivayet edildi: Abdurrahmân b. Avf radıyallâhu anh oruçlu iken önüne yemek getirildi. Bunun üzerine şöyle dedi: ‘Mus'ab b. Umeyr radıyallâhu anh şehid edildi; o benden daha hayırlıydı. Kendisine kefen yapılacak bir bürdeden (örtüden) başka bir şey bulunamadı; onunla başı örtülse ayakları açıkta kalıyor, ayakları örtülse başı açıkta kalıyordu. Sonra dünyadan bize verilen verildi –ya da şöyle dedi: dünyadan bize ihsan edilen ihsan edildi–. İyiliklerimizin karşılığının bize dünyada peşin verilmiş olmasından korktuk.’ Sonra ağlamaya başladı, hatta yemeği bıraktı. Buhârî rivayet etmiştir.

455. Hadis

وعن أَبي أُمَامَة صُدَيِّ بن عجلان الباهلي رضي الله عنه ، عن النبي صلى الله عليه وسلم ، قَالَ : (( لَيْسَ شَيْءٌ أحَبَّ إِلى اللهِ تَعَالَى مِنْ قطْرَتَيْنِ وَأثَرَيْنِ : قَطَرَةُ دُمُوع مِنْ خَشْيَةِ اللهِ ، وَقَطَرَةُ دَمٍ تُهَرَاقُ في سَبيلِ اللهِ. وَأَمَّا الأَثَرَانِ : فَأَثَرٌ في سَبيلِ اللهِ تَعَالَى، وَأَثَرٌ في فَريضةٍ مِنْ فَرائِضِ الله تَعَالَى )) رواه الترمذي ، وقال : (( حديثٌ حسنٌ )) . وفي الباب أحاديث كثيرة منها : حديث العرباض بن سارية رضي الله عنه ، قَالَ : وعظنا رسول الله صلى الله عليه وسلم مَوعظةً وَجلَتْ منها القُلُوبُ ، وذرِفت منها الْعُيُونُ . وقد سبق في باب النهي عن البدع .

Ebû Ümâme Sudey b. Aclân el-Bâhilî radıyallâhu anh'den rivayet edildiğine göre Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah Teâlâ'ya iki damla ve iki izden daha sevimli gelen hiçbir şey yoktur: Allah korkusundan akan gözyaşı damlası ve Allah yolunda akıtılan kan damlası. İki ize gelince; biri Allah Teâlâ yolunda [cihad ederken] oluşan iz, diğeri de Allah Teâlâ'nın farzlarından bir farzı yerine getirirken oluşan izdir.” Tirmizî rivayet etmiş ve “Hasen bir hadistir” demiştir. Bu bâbda pek çok hadis vardır, şunlar da onlardandır: İrbâz b. Sâriye radıyallâhu anh'in hadisi; dedi ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem bize kalplerin kendisinden ürperdiği ve gözlerin yaşlar döktüğü bir vaaz etti. Bu hadis, Bid'atlerden Nehiy Bâbı'nda geçmişti.